Từ niềm đam mê cá sấu…

Chất nghệ sĩ thể hiện ngay ở khiếu hài hước, dí dỏm trong cách nói chuyện của “ông chủ trẻ” Cao Văn Tuyến: “Tôi có một vợ và ba người tình: người tình hội họa, người tình đồ cổ, và giờ thêm người tình cá sấu”…

Anh Tuyến giới thiệu về những bức ảnh cá sấu ở trang trại nước ngoài anh đã từng tham quan

Cái duyên với cá sấu đến với Tuyến rất tình cờ, nhưng nó lại trở thành niềm đam mê và rồi “định mệnh” đã gắn chặt anh với loài thủy quái này lúc nào không hay. Sau chuỗi ngày “lang thang” ở Hà Nội, năm 1991, anh Tuyến vào Long An để thăm người bạn làm đang làm quản giáo một trại giam. Khi đó, Long An nuôi khá nhiều cá sấu. Lần đầu tiên trong đời tận mắt nhìn thấy cá sấu bò lổm ngổm trong ao, nằm phơi mình dưới nắng, anh Tuyến thấy chúng đẹp... dữ dằn. Hôm đó, anh được bạn mời thưởng thức thịt cá sấu, từ lẩu cá sấu, cá sấu nướng vừng tới chả cá sấu... “Lạ thật, từ bé tới giờ mình đã xơi đủ loại cá biển, thịt gà, lợn rừng... Vậy mà chưa thấy loại nào ngon, ngọt tận chân răng như loại thịt này”, Tuyến nghĩ.

Ý tưởng lóe lên trong đầu anh: nuôi cá sấu ở miền Bắc? Tuy nhiên, lúc đó mọi người cho anh là “khùng”, vì cá sấu làm sao sống với cái lạnh thấu xương của mùa đông nơi đây. Thế nhưng, cái điều tưởng chừng “bất khả thi” đó lại trở thành hiện thực. Giờ không chỉ vùng đất Cảng (Hải Phòng), mà cái tên thân mật Tuyến “cá sấu” đã rất nổi danh ở ngoài Bắc.

Xưởng sản xuất của Công ty Cá sấu Việt Nam

… đến cuộc di cư “trái mùa”

Ý tưởng nuôi cá sấu của anh ngay từ đầu đã không nhận được sự ủng hộ của mọi người, ngay cả trong gia đình, họ cho rằng anh “lang thang suốt ngày nên toàn nghĩ ra chuyện điên rồ”. Không nhụt chí, anh âm thầm thực hiện “âm mưu”. “Thu gom” được hơn 30 triệu, anh Tuyến mua một chiếc xe tải chuyên chở phế liệu, và nung nấu đam mê “bắt cá sấu ra Bắc”. Sau một thời gian chăm chỉ làm ăn, tích góp được mấy chục triệu đồng, anh vào Cà Mau mua 50 con cá sấu giống, đóng cũi, chở ra Bắc. Từ đó, ngày đêm anh ăn ngủ cùng đàn cá sấu. Ngồi ngắm những con cá sấu trong ao, anh Tuyến mơ tưởng một tương lai tốt đẹp…

Nhờ chăm sóc tốt, đàn cá sấu 50 con lớn nhanh như thổi. Nhưng khi những cơn gió lạnh tràn về, đàn cá sấu lặn hết xuống bùn, bỏ ăn, mặc cho ông chủ để thịt bò, đùi lợn đến tận miệng. Ngày rét đậm, từng con trương bụng lên chết, chỉ còn vài con sống qua được mùa đông nhưng chúng không chịu lớn, dù anh Tuyến đã nhọc công chăm sóc. Đang lúc ước mơ làm giàu sắp bị đổ bể, anh Tuyến gặp một kỹ sư nông nghiệp. Người kỹ sư thốt lên: “Tôi chịu anh đấy. Cá sấu chỉ sống vùng nóng, sao sống được ở miền Bắc với cái rét cắt da, cắt thịt. Ngay cả các nhà khoa học cũng chưa biết nuôi cá sấu ở miền Bắc thế nào...”. Nói vậy nhưng anh vẫn tặng anh Tuyến một cuốn sách của tác giả Trần Vĩ về tập tính và kỹ thuật nuôi cá sấu (cuốn sách anh rất quý và giữ gìn cẩn thận làm kỷ niệm). Đọc hết cuốn sách, anh nhận ra rằng, nếu nhiệt độ xuống dưới 15oC, cá sấu sẽ lười ăn, bị xơ mỡ và chết. Thấy hiểu biết của mình còn quá ít ỏi, anh Tuyến đã đầu tư thêm nhiều thời gian để nghiên cứu. Anh đọc nhiều tài liệu về cá sấu, để quyết “chứng minh”: miền Bắc có thể nuôi cá sấu.

Kiến thức đã vững, anh Cao Văn Tuyến nghĩ đến chuyện làm ăn quy mô lớn. Anh dồn hết vốn liếng để mua mảnh đất 6.000m2 cạnh bờ sông Dế (quận Hồng Bàng, Hải Phòng) để xây dựng trang trại khép kín: chuồng nuôi lấy thịt, chuồng nuôi lấy da, thử nghiệm sinh trưởng, ấp trứng... Mỗi chuồng đều có tường bao, hàng rào thép gai, mái bạt che, hệ thống máy sưởi công suất lớn… Trời không phụ lòng người, đàn cá sấu của anh sinh trưởng rất tốt. Tiền lãi thu về bao nhiêu, anh lại “đổ” vào nghiên cứu, xây dựng thêm chuồng trại, mở rộng quy mô. Từ 50 con nuôi thử nghiệm, giờ đây trang trại của anh Tuyến đã lên đến vài ngàn con.

Và khát vọng “vương quốc” cá sấu

Sự lớn mạnh của trang trại cá sấu Cao Văn Tuyến được đánh dấu bằng sự ra đời của Công ty TNHH 283, nay là Công ty Cá sấu Việt Nam. Cao Văn Tuyến tâm sự: “Mục đích của Công ty là giúp cho người dân thấy được hiệu quả kinh tế từ việc nuôi cá sấu mang lại”. Và mong muốn của anh là không chỉ người dân Hải Phòng mà cả người dân miền Bắc có thể làm giàu từ con cá sấu. Để thực hiện được điều này, anh Tuyến đã cho thành lập Trung tâm Nghiên cứu gây nuôi và phát triển cá sấu Việt Nam, với đội ngũ kỹ sư giỏi nghề, nhằm tư vấn về kỹ thuật và chuyển giao khoa học công nghệ nuôi cá sấu giống cho bà con nông dân. Bên cạnh đó, anh Tuyến đầu tư xây dựng nhà hàng “Nam Phương Queen” – theo tên Hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn, với slogan “Không có người phụ nữ xấu, chỉ sợ không có cá sấu cho phụ nữ”. Để làm phong phú hơn thực đơn của nhà hàng, anh Tuyến đã lặn lội vào Nam, rồi sang tận Thái Lan học cách chế biến các món ăn từ cá sấu, rồi sáng tạo thêm để hợp khẩu vị người Bắc. Hiện tại, nhà hàng của anh đã có thể làm được hơn 50 món ăn từ cá sấu. Việc chế biến thịt cá sấu thành món ăn hợp với khẩu vị của người miền Bắc cũng nằm trong chiến lược mở rộng thị trường nội địa tiềm năng của anh.

Trang trại cá sấu chục tỉ của anh vẫn đang sinh lời. Tuy nhiên, Tuyến “cá sấu” vẫn chưa thỏa mãn với điều đó. Anh luôn trăn trở: “Nhu cầu thịt cá sấu trên thị trường thế giới hàng năm hơn 3 triệu tấn, nhưng việc đáp ứng nhu cầu này còn rất thấp. Nếu xuất khẩu được cá sấu ra nước ngoài thì giá trị con cá sấu cao gấp vài lần hiện tại”. Tuy nhiên, để được tổ chức CITES (Công ước về Buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp) cấp phép xuất khẩu ra nước ngoài, trang trại cá sấu của anh Cao Văn Tuyến phải có trên 10.000 con. Và anh vẫn đang từng bước thực hiện khát vọng đó. Tuy nhiên, không chỉ có vậy, anh còn ước vọng lớn hơn nữa, đó là biến vùng nông thôn Hải Phòng thành vùng nuôi cá sấu trọng điểm của Đông Nam Á. Cao Văn Tuyến chia sẻ: “Tôi sẽ biến trang trại cá sấu này thành nơi quy tụ các kỹ sư chăn nuôi để nghiên cứu và phát triển cá sấu. Sau khi tìm được nguồn xuất khẩu, tôi sẽ cấp vốn, giống cho bà con nông dân ở Hải Phòng và thu mua cá thương phẩm để chế biến. Khi đã có nguồn nguyên liệu lớn, việc xây dựng một nhà máy chế biến thịt, da cá sấu là điều cần thiết”. Ngày càng có nhiều người đến thăm trang trại cá sấu của anh Tuyến để học hỏi cách làm giàu, đã có nhiều hộ đến mua cá sấu giống về nuôi và cũng đã thành công.

“Anh là một doanh nhân trẻ, nhiều tính cách nghệ sĩ, muốn làm giàu từ trí tuệ và những việc làm táo bạo của mình, lại muốn chia sẻ tri thức và lợi ích cộng đồng” - đó là lời nhận xét của nhà sử học Dương Trung Quốc về “vua cá sấu” đất Bắc - Cao Văn Tuyến.

Bùi Ngọc Đức