Đồng tình với những khó khăn về tài chính của các dự án chuyển đổi xanh, nhất là tại các nông hộ nhỏ, TS Trần Hữu Hiệp vẫn thẳng thắn, các chương trình hỗ trợ rất cần thiết nhưng không thể xem là lời giải duy nhất. Nếu chuyển đổi xanh chỉ dựa vào ngân sách hoặc các dự án hỗ trợ thì khó tạo ra quy mô lớn và duy trì lâu dài.

Vị chuyên gia đề xuất, cần chuyển từ tư duy “hỗ trợ một lần” sang xây dựng cơ chế tài chính cho chuyển đổi xanh. Ngân hàng, doanh nghiệp cung cấp thiết bị, doanh nghiệp chế biến và người nuôi có thể cùng tham gia. Những mô hình chứng minh được khả năng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất cần được tiếp cận tín dụng xanh với chi phí vốn phù hợp hơn.

“Ví dụ, thay vì một hộ nuôi phải bỏ toàn bộ vốn để lắp điện mặt trời, doanh nghiệp cung cấp thiết bị có thể đầu tư, hộ nuôi trả dần từ phần chi phí điện tiết kiệm được. Cách làm này giảm áp lực vốn ban đầu và tạo điều kiện nhân rộng mô hình”, ông Trần Hữu Hiệp gợi ý.

Vị chuyên gia bổ sung, trong mối quan hệ này, vai trò trung gian của ngân hàng rất quan trọng. Các doanh nghiệp cung cấp thiết bị có thể vay vốn ngân hàng để đầu tư mở rộng sản xuất, nông hộ thông qua ngân hàng để tiếp cận sản phẩm chất lượng cao, giá cả phải chăng từ doanh nghiệp.

“Từ trước đến nay, các bên liên quan trong chuỗi ngành hàng luôn bị chặt khúc, tạo ra các mối quan hệ mua – bán riêng lẻ theo từng hợp đồng mà thiếu liên kết bền chặt dựa trên niềm tin dài hạn. Nếu khắc phục được điểm này, các nông hộ, doanh nghiệp vừa và nhỏ có thêm động lực và điều kiện triển khai các dự án chuyển đổi xanh”, nguyên Ủy viên Chuyên trách, Vụ trưởng Vụ Kinh tế, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ khuyến nghị.