Xu hướng này phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và phòng chống dịch bệnh xuyên biên giới. Đối với sản phẩm thủy sản nuôi, đặc biệt là cá rô phi, việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật không chỉ là điều kiện để hàng hóa được thông quan mà còn là yếu tố quyết định khả năng duy trì thị trường xuất khẩu trong dài hạn.

Trong số các thị trường nhập khẩu, Brazil đang trở thành điểm đến quan trọng của cá rô phi Việt Nam. Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, dư địa tại thị trường này còn rất lớn. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về kiểm dịch động vật thủy sản và kiểm soát dịch bệnh.

Tháng 12/2025, trên cơ sở đánh giá rủi ro nhập khẩu đối với sản phẩm cá rô phi và các quan ngại được nêu từ phía ngành sản xuất thủy sản trong nước Brazil liên quan đến nguy cơ xâm nhập TiLV, Cơ quan Thú y (DSA) thuộc Bộ Nông nghiệp và Chăn nuôi Brazil (MAPA) đã ban hành Quy định số RIG.PJ.DP.AQUA.EX.AH.DEZ.25 (có hiệu lực từ ngày 16/12/2025) cập nhật yêu cầu về chứng nhận an toàn thực phẩm và an toàn dịch bệnh trong chứng thư cấp cho các lô hàng thủy sản xuất khẩu vào Brazil. Theo đó, đối với một số nhóm sản phẩm cá rô phi, quy định yêu cầu sản phẩm phải có nguồn gốc từ quốc gia, khu vực hoặc vùng lãnh thổ được tuyên bố/báo cáo không có TiLV theo quy định của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH), hoặc lô hàng phải được lấy mẫu, xét nghiệm TiLV theo phương pháp, quy trình được Cơ quan Thú y Brazil chấp thuận.

Đồng thời, tại cấp bang, một số địa phương của Brazil đã ban hành hoặc xem xét các biện pháp riêng đối với cá rô phi nhập khẩu, gồm hạn chế lưu thông, thương mại hóa, kinh doanh, phân phối, lưu kho, chế biến hoặc điều chỉnh thuế đối với sản phẩm nhập khẩu. Theo thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại một số bang của Brazil đã xuất hiện các biện pháp hoặc động thái kiểm soát, hạn chế đối với cá rô phi nhập khẩu.

Mặc dù các biện pháp này còn phải trải qua nhiều bước xem xét trước khi có hiệu lực đầy đủ, nhưng đây là tín hiệu cho thấy các yêu cầu kỹ thuật đối với cá rô phi nhập khẩu sẽ tiếp tục được siết chặt trong thời gian tới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu phải chủ động thích ứng thay vì chờ đến khi thị trường áp dụng các quy định mới.

Trong bối cảnh đó, kiểm soát hiệu quả virus TiLV và bảo đảm truy xuất nguồn gốc được xem là hai yêu cầu then chốt để đáp ứng các quy định của nước nhập khẩu. Đây không chỉ là điều kiện phục vụ công tác kiểm dịch, cấp chứng nhận hay thông quan hàng hóa mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch của chuỗi sản xuất, củng cố niềm tin của nhà nhập khẩu và người tiêu dùng. Về lâu dài, việc chủ động đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật quốc tế sẽ giúp ngành cá rô phi Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và phát triển theo hướng bền vững.