4 thị trường nhập khẩu lớn nhất

1. Trung Quốc – Hồng Kông

Theo số liệu của Hải quan Trung Quốc được Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn lại, năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc – Hồng Kông lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Trong cả năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 123 nghìn tấn tôm sang thị trường này, đạt giá trị 1,24 tỷ USD, tăng 48,4% về lượng và 63,3% về trị giá so năm 2024, cho thấy sức tiêu thụ mạnh mẽ và ổn định tại thị trường trọng điểm khu vực châu Á.

Tăng trưởng xuất khẩu sang Trung Quốc – Hồng Kông được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, trong đó có nhu cầu tiêu thụ tôm ngày càng cao, lợi thế địa lý gần và sự gia tăng nhập khẩu các sản phẩm thủy sản giá trị cao. Riêng trong tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 108 triệu USD, giảm nhẹ so tháng trước nhưng vẫn tăng gần 27% so cùng kỳ năm 2024, phản ánh nhu cầu ổn định đối với tôm sống, tươi và đông lạnh.

Đáng chú ý, tôm hùm trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đạt 817 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so năm 2024 và chiếm gần như toàn bộ kim ngạch xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam ra thị trường quốc tế. Xếp sau là tôm sú – mặt hàng cao cấp truyền thống, trong đó Trung Quốc – Hồng Kông tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Tôm sú Việt Nam chủ yếu phục vụ phân khúc nhà hàng, khách sạn, dịch vụ ăn uống cao cấp, cũng như nhóm người tiêu dùng có yêu cầu khắt khe về chất lượng, kích cỡ và độ tươi ngon.

Sự tăng trưởng ấn tượng này không chỉ khẳng định vị thế của tôm Việt Nam tại thị trường Trung Quốc – Hồng Kông mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy các dòng sản phẩm chế biến giá trị cao, góp phần nâng cao kim ngạch xuất khẩu và sức cạnh tranh của ngành tôm Việt Nam trong khu vực và trên thị trường quốc tế.

2. Mỹ

Trong 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường Mỹ đạt 754 triệu USD, tăng 7% so cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường chịu áp lực lớn nhất đối với doanh nghiệp xuất khẩu, khi cùng lúc phải đối mặt với mức thuế chống bán phá giá POR19 ở mức cao và các chính sách thương mại mới. Những yếu tố này làm gia tăng chi phí tuân thủ, đẩy giá xuất khẩu lên cao và khiến tôm Việt Nam suy giảm lợi thế cạnh tranh so nguồn cung từ Ecuador và các quốc gia Nam Á.

Dù vậy, nhu cầu tiêu thụ tôm tại thị trường Mỹ vẫn duy trì tương đối ổn định, đặc biệt đối với các sản phẩm tôm chế biến sâu và sản phẩm giá trị gia tăng – phân khúc vốn là thế mạnh của doanh nghiệp Việt Nam.

Nửa cuối năm 2025, hoạt động xuất khẩu tôm sang Mỹ mang tính “phòng thủ” rõ nét, khi nhiều doanh nghiệp chủ động đẩy nhanh tiến độ giao hàng trước thời điểm các mức thuế mới chính thức có hiệu lực. Trong trường hợp kết quả cuối cùng của kỳ rà soát POR19 không có điều chỉnh theo hướng tích cực, xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường Mỹ trong quý I/2026 được dự báo sẽ tiếp tục chịu áp lực suy giảm.

3. Liên minh châu Âu (EU)

EU tiếp tục là thị trường trọng điểm của tôm Việt Nam với mức tăng trưởng ổn định trong năm 2025. Theo VASEP, kim ngạch xuất khẩu tôm sang EU tính đến giữa tháng 12/2025 đạt hơn 562 triệu USD, tăng 22% so cùng kỳ năm trước; ước tính cả năm đạt gần 590 triệu USD. Đà tăng trưởng tập trung chủ yếu tại các thị trường Đức, Bỉ và Hà Lan, được thúc đẩy bởi sự thiếu hụt nguồn cung tôm sú từ Ấn Độ và Indonesia trong một số thời điểm, cùng với xu hướng tiêu dùng chuyển dịch sang các sản phẩm chế biến có chứng nhận bền vững. Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do tiếp tục tạo dư địa thuận lợi cho tôm Việt Nam gia tăng hiện diện tại thị trường EU.

Doanh nghiệp đẩy mạnh các dòng sản phẩm chế biến, giá trị gia tăng. Ảnh: Chu Khôi

Nhu cầu tiêu thụ tôm tại EU duy trì ở mức ổn định, trong đó Nam Âu và khu vực Tây Bắc Âu là hai vùng thị trường chủ lực, chiếm hơn 95% tổng lượng tôm nhập khẩu của toàn khối. Sức mua bền bỉ tại các khu vực này tạo nền tảng tương đối thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của các quốc gia cung ứng, bao gồm cả Việt Nam, trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Tuy nhiên, xét về cơ cấu nguồn cung vào EU, Ecuador vẫn giữ vị trí áp đảo với sản lượng hơn 203.700 tấn, tăng 37% so cùng kỳ. Ấn Độ xếp thứ hai với khoảng 51.500 tấn, tăng 33%, trong khi Việt Nam đứng thứ ba, đạt gần 46.000 tấn, tăng 12%. Dù khoảng cách giữa Việt Nam và Ấn Độ không quá lớn, nhưng chênh lệch so với Ecuador tiếp tục bị nới rộng, cho thấy áp lực cạnh tranh tại thị trường EU ngày càng gia tăng.

4. Nhật Bản

Nhật Bản tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm các thị trường nhập khẩu tôm lớn của Việt Nam, với kim ngạch đạt 535 triệu USD, tăng 13% so năm trước. Đáng chú ý, các sản phẩm tôm chế biến phục vụ kênh bán lẻ ghi nhận mức tăng trưởng khả quan. Cùng với Australia, Anh và Canada, Nhật Bản góp phần củng cố vai trò của khối CPTPP trong bối cảnh thị trường Mỹ và EU có nhiều biến động.

Bước vào năm 2026, hoạt động xuất khẩu tôm đối mặt với nhiều yếu tố bất định, khiến triển vọng tăng trưởng trong ngắn hạn trở nên thận trọng. Các rào cản về thuế tại thị trường Mỹ, sức ép cạnh tranh tại Trung Quốc, cùng mặt bằng chi phí đầu vào trong nước ở mức cao tiếp tục tác động đến kết quả xuất khẩu trong những tháng đầu năm. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chủ động mở rộng thị trường ngoài các khu vực truyền thống, tận dụng cơ hội từ CPTPP, EU và Trung Đông, đồng thời đẩy mạnh các dòng sản phẩm chế biến, giá trị gia tăng, ngành tôm vẫn có cơ hội duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026.

Phương Nhi