Kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về tín dụng với doanh nghiệp thủy sản

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ dân và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản hiện đang được thụ hưởng nhiều chính sách tín dụng ưu đãi theo các quy định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Cụ thể, khách hàng có phương án, dự án sản xuất kinh doanh thuộc lĩnh vực nông nghiệp được xem xét áp dụng mức lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam không vượt quá mức trần do Ngân hàng Nhà nước quy định. Hiện nay, trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với lĩnh vực ưu tiên, trong đó có nông nghiệp, nông thôn, là 4%/năm. Ngoài ra, các đối tượng vay vốn còn được hưởng nhiều cơ chế ưu đãi về tài sản bảo đảm, mức vay không cần thế chấp, chính sách giảm lãi suất khi tham gia bảo hiểm nông nghiệp cũng như các cơ chế hỗ trợ xử lý nợ khi gặp rủi ro do thiên tai, dịch bệnh.

Nhiều doanh nghiệp thủy sản vẫn khó tiếp cận tín dụng. Ảnh: Báo Đầu tư

Bên cạnh đó, để triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy mạnh cho vay đối với khu vực nông nghiệp. Đến nay, gần 20 ngân hàng đã tham gia chương trình tín dụng dành cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản với doanh số giải ngân lũy kế hơn 200.000 tỷ đồng, hỗ trợ trên 75.000 lượt khách hàng vay vốn.

Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp thủy sản, việc tiếp cận tín dụng và hạn mức tín dụng đang siết lại. Các ngân hàng có xu hướng kiểm soát chặt hạn mức tín dụng, nâng cao điều kiện cho vay và yêu cầu tài sản bảo đảm ở mức cao hơn.

Trong khi đó, thủy sản là ngành hàng đặc thù, có nhu cầu vốn lưu động rất lớn để thu mua nguyên liệu, dự trữ hàng hóa, chế biến và xuất khẩu. Đối với nhiều doanh nghiệp, chi phí vốn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng và mở rộng sản xuất.

Hiện nay, các chi phí về nguyên liệu, lao động, logistics và yêu cầu tuân thủ quốc tế ngày càng gia tăng, việc thiếu hụt nguồn vốn lưu động hoặc khó tiếp cận tín dụng có thể làm giảm đáng kể năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của toàn ngành.

Những khó khăn về tín dụng xuất hiện trong bối cảnh ngành thủy sản đang ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, xuất khẩu thủy sản 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4,67 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 5, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD. Trong đó, tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng chủ lực, đóng góp phần lớn vào tăng trưởng của toàn ngành.

Theo nhận định của VASEP, nếu duy trì được nguồn nguyên liệu ổn định, cải thiện khả năng tiếp cận vốn và giảm các chi phí đầu vào, xuất khẩu thủy sản năm 2026 hoàn toàn có thể đạt mục tiêu trên 12 tỷ USD, tăng khoảng 8 – 10% so với năm trước.

Từ thực tế trên, Hiệp hội VASEP kiến nghị Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước xem xét mở rộng hạn mức tín dụng cho các doanh nghiệp thủy sản nhằm bảo đảm nguồn vốn thu mua tôm, cá nguyên liệu cho người dân và đáp ứng nhu cầu đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm từ cuối quý II trở đi.

Cùng đó, doanh nghiệp cũng đề xuất tiếp tục duy trì gói tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản; có cơ chế thuận lợi hơn để người nuôi trồng, ngư dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn vay. Đồng thời, xem xét cơ chế gia hạn, cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với các khoản vay phục vụ sản xuất, xuất khẩu. Đây là giải pháp cần thiết để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tận dụng cơ hội từ sự phục hồi của thị trường trong những tháng cuối năm.

Phạm Thu