Lựa chọn nào cũng “vấp”?

Những năm gần đây, nghề nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam phát triển mạnh cả về diện tích và sản lượng; nhưng kéo theo đó là tình trạng sử dụng hóa chất kháng sinh trong quá trình nuôi cũng ngày càng tăng. Trước những yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm của người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, các cơ quan chức năng đang có những biện pháp mạnh tay ngăn chặn.

Một lý do là hiện nay điều kiện nuôi ngày càng khó khăn, cá tôm mắc nhiều bệnh, buộc người nuôi phải dùng thuốc để điều trị. Trong đó, không ít trường hợp các hộ kinh doanh vì muốn thu lợi cao và nhanh đã đưa một số loại thuốc thú y thủy sản bị hạn chế hoặc cấm sử dụng, có dư lượng chất độc hại cao bán cho người nuôi, điều này đôi khi nằm ngoài tầm kiểm soát của bà con nông dân.

Một số thuốc thú y thủy sản bị hạn chế hoặc cấm sử dụng vẫn được lưu hành trên thị trường – Ảnh: Trần Út

Theo các chuyên gia thủy sản, thông thường người nuôi sử dụng kháng sinh để khống chế các vi khuẩn gây bệnh, nhưng do chưa biết cách sử dụng, hoặc dùng liên tục trong thời gian dài đã gây ra hiện tượng kháng thuốc và tích tụ dư lượng kháng sinh trong sản phẩm. Mặt khác, nhiều bà con chạy theo lợi nhuận, lạm dụng thuốc để kích thích tăng trưởng của vật nuôi…

Để khắc phục tình trạng này, hiện nay dùng chế phẩm sinh học trong nuôi trồng (cả trong cải tạo ao đầm và phòng trị bệnh) đang được coi là giải pháp khả quan. Tuy nhiên, việc nở rộ của quá nhiều sản phẩm cùng với sự kiểm tra lỏng lẻo của ngành chức năng đã dẫn đến tình trạng “vàng thau lẫn lộn”.

Theo Bà Đỗ Thị Thu Đông (Sở NN&PTNT Quảng Ngãi), hiện nay việc sử dụng các CPSH trong nuôi tôm không còn xa lạ. Mặc dù vẫn chưa có phản ánh về hiệu quả không tốt, nhưng thực tế chất lượng sản phẩm này đến đâu vẫn chưa có dẫn chứng khoa học cụ thể. Vì đến nay, hiệu quả của nó chủ yếu là từ quảng cáo của các nhà sản xuất, các đại lý và một vài người nuôi. Mặt khác, cũng chưa kiểm soát được chất lượng, sản phẩm mập mờ, trong khi người nông dân chỉ biết làm theo hướng dẫn của các đại lý, nhà sản xuất, hoặc áp dụng kinh nghiệm của người nuôi khác.

Còn theo ông Võ Hồng Ngoãn (Bạc Liêu): Hiện nay, việc sử dụng CPSH được xem là tiến bộ trong nuôi trồng thủy sản, đây còn được coi là giải pháp hữu hiệu trong điều kiện vùng nuôi đang ngày càng quá tải. Tuy nhiên, người nuôi luôn cảm thấy lo ngại về chất lượng các CPSH bán trên thị trường, nghi ngờ thành phần vẫn chứa chủng vi khuẩn xấu ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, làm giảm tác dụng đối với tôm nuôi.

Điều này càng khiến người nuôi thêm bức xúc, bởi từ trước đến nay, việc thuốc thú y thủy sản tồn tại thật giả lẫn lộn đã khiến người nuôi điêu đứng. Và trong một cuộc hội thảo, có đại biểu đã chua chát khẳng định, có đến khoảng 90% sản phẩm CPSH bán trên thị trường không đảm bảo chất lượng.

Chính sự mập mờ này đang khiến cho người nuôi tôm hoang mang. Đặc biệt thời điểm vừa qua, thương lái Trung Quốc ồ ạt thu gom tôm nguyên liệu với số lượng lớn, giá cao và không có một yêu cầu nào về chất lượng. Cái lợi trước mắt này sẽ trở thành mối nguy cho ngành tôm nuôi của Việt Nam, bởi nếu không quản lý chặt chẽ, bà con sẽ không còn quan trọng việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, khi đó ngành tôm nuôi của Việt Nam sẽ ra sao? Câu hỏi này đã và đang để dành cho các nhà quản lý!