An Giang phát huy hiệu quả mô hình nuôi thủy sản dưới tán rừng  

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến sản xuất nông nghiệp, việc tìm kiếm những mô hình phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và môi trường đang trở thành xu thế tất yếu. Tại An Giang, mô hình nuôi thủy sản kết hợp dưới tán rừng đang chứng minh được hiệu quả rõ nét, không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn.

Nuôi thủy sản dưới tán rừng ít rủi ro, phù hợp với điều kiện sản xuất của nhiều hộ dân ven biển. Ảnh: Báo Dân việt

Nuôi thủy sản dưới tán rừng là hình thức sản xuất gắn liền với bảo vệ rừng và trồng rừng ngập mặn, phù hợp với định hướng phát triển xanh, bền vững. Điểm nổi bật của mô hình này là tận dụng tối đa nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có trong môi trường rừng ngập mặn, hạn chế sử dụng thức ăn công nghiệp và hóa chất. Nhờ đó, lượng chất thải phát sinh thấp, môi trường nước được duy trì ổn định, chi phí đầu tư ban đầu không cao nhưng vẫn đem lại hiệu quả kinh tế khá.

Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, mô hình còn thể hiện vai trò tích cực trong quản lý và bảo vệ rừng. Việc nuôi thủy sản kết hợp với bảo vệ rừng giúp duy trì, thậm chí gia tăng độ che phủ của rừng phòng hộ ven biển, tạo môi trường sống thuận lợi cho nhiều loài động, thực vật bản địa. Rừng ngập mặn còn có khả năng hấp thụ các chất thải phát sinh từ hoạt động nuôi trồng thủy sản, góp phần cải thiện chất lượng nước và hạn chế ô nhiễm môi trường. So với các hình thức nuôi thâm canh, nuôi dưới tán rừng ít rủi ro hơn, phù hợp với điều kiện sản xuất của nhiều hộ dân ven biển.

Thực tế cho thấy, nhiều hộ dân tại An Giang đã gắn bó lâu dài và thành công với mô hình này. Anh Dương Hồng Vinh, ngụ ấp Kinh Mới, chia sẻ: gia đình anh đã nuôi thủy sản tại khu vực này hơn 18 năm, với tổng diện tích mặt nước 6ha, trong đó có 3ha đất rừng nhận khoán. Anh áp dụng phương thức nuôi tôm, cua theo hình thức quảng canh, hoàn toàn sử dụng thức ăn tự nhiên, không dùng thức ăn công nghiệp. Chi phí sản xuất chủ yếu tập trung vào con giống, xử lý ao nuôi và thỉnh thoảng bổ sung thức ăn tự nhiên như ốc, hến. Mỗi năm, anh thả giống hai đợt và đạt lợi nhuận ước tính khoảng 500 triệu đồng. Theo anh Vinh, nuôi dưới tán rừng tuy không chạy theo sản lượng cao nhưng bền vững, ít dịch bệnh và ổn định lâu dài.

Nhằm nhân rộng và nâng cao hiệu quả mô hình, từ năm 2023 đến 2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã triển khai 6 điểm trình diễn nuôi sò huyết dưới tán rừng tại xã Tân Thạnh và Đông Thái, với quy mô 5ha mỗi điểm. Kết quả bước đầu rất khả quan: mật độ thả nuôi đạt 100 con/m², cao gấp 2–3 lần so với ngoài mô hình; tỷ lệ sống đạt 44 – 49%, gần gấp đôi so với phương thức truyền thống. Năng suất trung bình đạt từ 4,5 – 4,8 tấn/ha, mang lại lợi nhuận từ 200 – 287 triệu đồng/ha, cao hơn từ 78 – 142 triệu đồng/ha so với nuôi truyền thống. Đặc biệt, các mô hình kết hợp nuôi sò huyết với tôm sú dưới tán rừng đạt lợi nhuận bình quân lên đến 348 triệu đồng/ha.

Tiếp nối những kết quả tích cực đó, năm 2025, dự án nuôi tôm sú – sò huyết kết hợp dưới tán rừng gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm được triển khai trên diện tích 25 ha tại xã Tân Thạnh, với sự tham gia của 16 hộ dân. Các hộ được hỗ trợ 50% con giống và 50% vật tư, chế phẩm sinh học thiết yếu. Dù vụ nuôi chưa kết thúc, các chỉ số về môi trường, sinh trưởng đều cho thấy tín hiệu khả quan; tỷ lệ sống và tốc độ tăng trưởng đạt và vượt mục tiêu đề ra.

Để duy trì và phát triển mô hình, các địa phương sẽ tiếp tục vận động hộ nuôi thành lập tổ hợp tác để cùng quản lý, chia sẻ kinh nghiệm, giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ kỹ thuật và đầu ra sản phẩm. Đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của mô hình cả về kinh tế và môi trường; tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật cho nông dân.

Nguyễn Hằng