Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa-Vũng Tàu

Dự án thúc đẩy phát triển bền vững

Đây chính là Dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) do Chi hội chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, nay là thành phố Hồ Chí Minh chủ trì, khởi xướng từ năm 2015 với sự đồng hành và đóng góp ngân sách từ 9 doanh nghiệp. Các doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Nutreco International (Việt Nam), Tổng công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam, Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu, Công ty TNHH Thủy sản Long Sơn, Công ty TNHH Bột cá Phong Thịnh, Doanh nghiệp tư nhân Tân Tiến, Doanh nghiệp tư nhân Đông Hải và Công ty TNHH Thủy sản Tân Long, Công ty CP chế biến bột cá Kim Long.  

Mục tiêu dự án: Cải thiện hoạt động đánh bắt bằng lưới kéo để ngành này phát triển bền vững và có trách nhiệm, tuân thủ thực hành IUU, Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của FAO, bảo vệ loài hoang dã quý hiếm, thực hành có trách nhiệm về lao động nghề cá. Qua đó, các công ty chế biến bột cá tại Bà Rịa – Vũng Tàu được chấp nhận theo Chương trình cải thiện MSC và MarinTrust, điều kiện tiên quyết để bán sản phẩm bột cá cho các công ty thức ăn thủy sản và tham gia vào chuỗi cung ứng thuỷ sản có trách nhiệm toàn cầu. Khởi xướng từ năm 2015, triển khai từ năm 2020 và dự kiến kéo dài đến hết năm 2035. 

Vùng biển hoạt động: Các tàu lưới kéo Việt Nam tham gia khai thác tại vùng biển phía Nam Việt Nam. Kinh phí huy động theo hình thức hợp tác công tư, giai đoạn 2025 -2035 là 610.000 USD, gồm đóng góp từ doanh nghiệp 470.000 USD, từ chương trình nhà nước 102.000 USD (Kinh phí trong thực hiện IUU và Các biện pháp quản lý tại cảng), từ các tàu cá 38.000 USD (Kinh phí nâng cấp hệ thống tàu cá để tuân thủ tực hành IUU và Các biện pháp an toàn trên tàu).

Chứng nhận về nguồn cung ứng và sản xuất nguyên liệu biển có trách nhiệm (Marin Trust IP) của Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu

Kết quả năm 2025 và kế hoạch năm 2026

Năm 2025 đã đạt 25.000 tấn sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ FIP Vũng Tàu. Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu được MarinTrust chứng nhận cho chương trình cải tiến về nguồn cung ứng và sản xuất nguyên liệu biển có trách nhiệm (MarinTrust IP). Công ty TNHH Nutreco International (Việt Nam) đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thuỷ sản với nguồn nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu. Tổng công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thuỷ sản với nguồn nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu.

Kế hoạch năm 2026: Tăng số doanh nghiệp bột cá và dầu cá được MarinTrust chứng nhận cho chương trình cải tiến về nguồn cung ứng và sản xuất nguyên liệu biển có trách nhiệm (MarinTrust IP). Mở rộng vùng liên kết quản lý, giám sát sản phẩm theo FIP Vũng Tàu tại các tỉnh lân cận vùng biển phía Nam. Huy động thêm thành viên là doanh nghiệp chế biến bột cá, đầu cá và thức ăn thuỷ sản tham gia FIP. Tăng cường quản lý, giám sát qua đó tăng thêm số lượng tàu cá được kiểm soát chặt chẽ qua FIP Vũng Tàu. 

Tổng công ty Chăn nuôi C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thuỷ sản với nguồn nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu

Trách nhiệm trong hợp tác công tư 

Các bên tham gia hợp tác được xác định trách nhiệm cụ thể. Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư điều phối chung các chương trình dự án hợp tác công tư trong lĩnh vực thuỷ sản, định hướng và ban hành các văn bản liên quan hỗ trợ dự án, điều phối các chương trình điều tra nguồn lợi và tuyên truyền thực hiện IUU (nằm trong chương trình và ngân sách của Cục). Sở NN&MT cùng các đơn vị trực thuộc (Chi cục thuỷ sản, cảng cá) quản lý thuỷ sản theo IUU trên địa bàn, quản lý tại cảng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, phối hợp các đơn vị liên quan tuyên truyền ngư dân thực hiện IUU (trong chương trình và ngân sách của Sở).

Hội thuỷ sản thành phố Hồ Chí Minh huy động cộng đồng doanh nghiệp và ngư dân tham gia. Cụ thể: Ghi chép nhật ký khai thác; Khai báo hành trình tàu; Không sử dụng ngư cụ cấm; Không đánh bắt ở vùng cấm; Bảo vệ các loài quý hiếm; Cùng cơ quan chức năng trong giám sát loài quý hiếm và bảo vệ môi trường biển; Thực hiện khai thác đẩy đủ thông tin khi cập cảng; Thực hành có trách nhiệm về xã hội và lao động nghề cá.

Các doanh nghiệp thành viên FIP Vũng Tàu phối hợp với Hội thuỷ sản thành phố Hồ Chi Minh, các cảng cá thực hiện công tác giám sát và truy xuất nguồn gốc sản phẩm trong chuỗi nguyên liệu, đảm bảo theo IUU và Các Bộ quy tắc của FIP Vũng Tàu. Các tàu cá tham gia chương trình tuân thủ thực hành IUU, ghi chép nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tuân thủ các Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm mà FIP Vũng Tàu xây dựng và ban hành. Phân viện Hải sản phía Nam nghiên cứu, điều tra về nguồn lợi, loài khai thác, loài quý hiếm và các biên pháp quản lý nghề cá hiệu quả; hỗ trợ tập huấn, tuyên truyền cho ngư dân trong quá trình triển khai dự án FIP Vũng Tàu.

Sáu Nghệ