Canada – Trung Quốc đạt thỏa thuận gỡ thuế tôm hùm, cua tuyết từ 1/3/2026

Canada và Trung Quốc đã thống nhất một thỏa thuận ban đầu nhằm tiến tới xóa bỏ thuế quan đối với tôm hùm, cua tuyết của Canada cùng một số mặt hàng nông nghiệp  chọn lọc. Thỏa thuận được công bố ngày 16/1, đặt mục tiêu đến ngày 1/3/2026 Trung Quốc sẽ chính thức dỡ bỏ các mức thuế trả đũa, vốn được áp dụng sau khi Bắc Kinh đưa ra mức thuế 25% khiến xuất khẩu thủy sản Canada sang thị trường này gặp nhiều khó khăn.

Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết thỏa thuận sẽ góp phần tháo gỡ các rào cản thương mại tồn tại trong thời gian qua và mở ra hàng tỷ USD cơ hội kinh doanh mới cho nông dân, ngư dân khai thác thủy sản cũng như người lao động trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp của Canada.

Theo lộ trình đã thống nhất, Trung Quốc sẽ gỡ bỏ thuế trả đũa đối với tôm hùm và cua, đồng thời áp dụng tương tự đối với khô cải và đậu Hà Lan của Canada từ ngày 1/3, với hiệu lực kéo dài đến hết năm 2026.

Trong tuyên bố chính thức, Thủ tướng Carney nhấn mạnh rằng việc phát huy thế mạnh của mỗi bên, đồng thời tập trung vào các lĩnh vực như thương mại, năng lượng và nông sản, sẽ giúp hai nước xây dựng một quan hệ đối tác chiến lược mới. Quan hệ này vừa kế thừa những nền tảng tích cực trong quá khứ, vừa phản ánh bối cảnh kinh tế – thương mại toàn cầu hiện nay, qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho người dân của cả hai quốc gia.

Chính phủ Canada cũng khẳng định nông sản và thương mại là những trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương, trong bối cảnh Trung Quốc hiện vẫn là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Canada.

Đánh giá về thỏa thuận, ông Geoff Irvine, Giám đốc điều hành Hiệp hội tôm hùm Canada, cho rằng dù các chi tiết cụ thể vẫn chưa được công bố đầy đủ, đây rõ ràng là tín hiệu rất tích cực đối với ngành tôm hùm. Theo ông, mức thuế bổ sung được áp dụng từ năm ngoái đã khiến xuất khẩu tôm hùm sống và đông lạnh của Canada sang Trung Quốc sụt giảm mạnh, qua đó tạo điều kiện để các đối thủ như Australia và Việt Nam gia tăng thị phần.

Trước khi thỏa thuận được công bố vài ngày, hãng tin Canadian Press cho biết xuất khẩu tôm hùm của Canada sang các thị trường ngoài Mỹ và Trung Quốc đã tăng tới 43%. Tuy nhiên, theo số liệu của Cơ quan Thống kê Canada, riêng trong tháng 10, Trung Quốc chỉ nhập khẩu 11,8 triệu CAD tôm hùm sống từ Canada, giảm 31% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tác động rõ nét của các rào cản thuế quan.

Ông Stewart Lamont, Giám đốc điều hành Công ty Tangier Lobster, nhận định mức thuế 25% của Trung Quốc đã gây ảnh hưởng sâu rộng đến toàn ngành. Theo ông, trong suốt một năm qua, nhiều doanh nghiệp buộc phải xuất khẩu sang Trung Quốc với giá hòa vốn hoặc thậm chí thấp hơn chi phí, trong khi không ít công ty khác đã lựa chọn chuyển hướng sang các thị trường không chịu tác động của thuế quan.

Tổ chức FFAW-Unifor, đại diện cho ngư dân khai thác cua tuyết tại Newfoundland và Labrador, cũng lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận. Tổ chức này cho rằng bất kỳ động thái nào nhằm giảm rào cản thương mại đều mang ý nghĩa tích cực đối với ngư dân và công nhân chế biến. Tuy nhiên, FFAW-Unifor cũng đề nghị chính phủ làm rõ liệu các loài thủy sản khác, đặc biệt là hải sâm có được đưa vào diện gỡ thuế trong thời gian tới hay không.

Theo nội dung thỏa thuận, để đáp lại việc Trung Quốc dỡ bỏ thuế đối với tôm hùm và một số sản phẩm khác của Canada, đồng thời giảm đáng kể thuế đối với khô cải, Canada sẽ cho phép tối đa 49.000 xe điện do Trung Quốc sản xuất được nhập khẩu vào thị trường trong nước, áp dụng mức thuế tối huệ quốc 6,1%.

Vũ Đức

Theo Intrafish