Dấu ấn nổi bật năm 2025

Năm 2025 khép lại với một cột mốc đáng ghi nhận của ngành tôm Việt Nam. Theo số liệu của Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so năm 2024 - mức cao nhất từ trước tới nay. Trong cơ cấu xuất khẩu, TTCT tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 2,98 tỷ USD, tương đương 64,6% tổng kim ngạch, tăng 9,6%. Tôm sú đạt 452,9 triệu USD, chiếm 9,8% và chỉ tăng nhẹ 1,2%. Trong khi đó, tôm loại khác tăng gần 67%, trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của toàn ngành. Đáng chú ý, trong nhóm “tôm loại khác”, tôm sống/tươi/đông lạnh tăng tới 97,2%.

Sau bão lũ cuối năm 2025, nghề nuôi tôm hùm tại Đắk Lắk và Khánh Hòa chịu thiệt hại nặng nề: hàng chục nghìn lồng bị phá hủy, hơn 20 triệu con tôm chết, ước tính thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng, khiến nhiều hộ nuôi trắng tay, mất cơ nghiệp. Nhiều hộ dân ở các xã, thôn như Sông Cầu, Xuân Đài (Đắk Lắk), Hiệp Mỹ, Bình Lập (Khánh Hòa) mất trắng. Trong đó, phường Sông Cầu có hơn 77.000 lồng tôm chết do lũ, tỷ lệ chết từ 80 - 90%, thiệt hại hơn 2.400 tỷ đồng. Tại phường Xuân Đài, tỷ lệ tôm chết là 22.500/27.000 lồng, ước tính giá trị thiệt hại 610 tỷ đồng. Đây là thiệt hại chưa từng có của nghề nuôi tôm hùm vùng Nam Trung Bộ.

Năm 2025, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc đạt trị giá 1,23 tỷ USD, tăng 60,8% so năm 2024. Trung Quốc trở thành thị trường đầu tiên đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD đối với tôm Việt Nam. Theo các chuyên gia, sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng tại Trung Quốc, từ sản phẩm phổ thông sang phân khúc cao cấp đã tạo điều kiện thuận lợi cho các mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam, đặc biệt là tôm hùm và tôm sú. Trong đó, tôm hùm trở thành mặt hàng tôm xuất khẩu số 1 của Việt Nam sang Trung Quốc năm 2025, đạt 817 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so năm 2024.

Ngành tôm Việt Nam đang chuyển mình, hướng tới các mô hình nuôi “xanh”, giảm môi trường tác động. Tiên phong là mô hình do Công ty CP Đầu tư năng lượng tái tạo Cà Mau triển khai thí điểm kết hợp điện mặt trời với nuôi tôm ở xã Tân Thuận (Cà Mau) trong năm 2025. Kết quả, hệ thống pin năng lượng mặt trời được lắp đặt trên diện tích 4.000 m2 đã giúp tăng năng suất tôm lên 229,38 kg/ha/năm, cao hơn ao đối chứng. Hay mô hình TOMGOXYTM của Rynan Holdings JSC phát triển ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến giúp tiết kiệm tới 20% lượng thức ăn, giảm tiêu thụ điện năng từ 5.000 kWh xuống 2.000 kWh cho mỗi tấn tôm.

Thị trường Mỹ đang bước vào giai đoạn siết chặt phòng vệ thương mại trên diện rộng, tác động mạnh xuất khẩu tôm của Việt Nam. Rủi ro lớn nhất là kết quả rà soát hành chính POR19 đối với tôm đông lạnh xuất khẩu khi kết quả sơ bộ do Bộ Thương mại Mỹ công bố cho thấy biên độ thuế chống bán phá giá lên tới 35,29%. Thời gian tới, nếu mức thuế này không thay đổi, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả năng duy trì thị trường của ngành tôm. Bên cạnh đó, tôm Việt Nam còn chịu tác động từ thuế đối ứng mà Chính quyền Trump áp dụng trong năm 2025, khiến mặt hàng này chịu cảnh “thuế chồng thuế”. Ngoài ra, doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam cũng đang lo lắng khi các quy định mới về phúc lợi động vật tại thị trường EU đang chuyển từ khuyến nghị sang bắt buộc và có thể tái định hình chuỗi cung ứng từ năm 2026.

Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ ngành tôm Việt Nam lần thứ 6 diễn ra từ ngày 26 - 28/3/2025 tại TP Cần Thơ tiếp tục trở thành diễn đàn lớn của cộng đồng ngành tôm trong nước và quốc tế. Hội chợ quy tụ hơn 200 gian hàng của trên 150 doanh nghiệp và các tổ chức, mang tới các giải pháp công nghệ tiên tiến, những mô hình nuôi hiện đại. Đây không chỉ là sự kiện thương mại, mà còn là diễn đàn học thuật, giúp doanh nghiệp và người nuôi tôm học hỏi từ các chuyên gia trong và ngoài nước, tiếp cận xu hướng và công nghệ tiên tiến, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho ngành tôm Việt Nam.