Kỳ vọng tăng trưởng xuất khẩu cá ngừ sang Tây Ban Nha

Dữ liệu thống kê từ Hải quan Việt Nam cho thấy, lũy kế 11 tháng năm 2025, tổng giá trị xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Tây Ban Nha đạt gần 15 triệu USD, ghi nhận mức tăng 0,3% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu diễn ra không ổn định qua các tháng. Thị trường ghi nhận sự tăng trưởng đột biến vào giai đoạn cuối năm, cụ thể tháng 9 tăng 84% và tháng 11 tăng tới 534%, trong khi các tháng trước đó lại sụt giảm về giá trị. Sự tăng trưởng này chủ yếu được đóng góp bởi nhóm sản phẩm cá ngừ chế biến khác (mã HS16), đặc biệt là loin cá ngừ hấp đông lạnh với mức tăng 16%. Ngược lại, nhóm sản phẩm cá ngừ đóng hộp lại giảm mạnh 57% so với cùng kỳ.

Ảnh minh họa

Tây Ban Nha hiện là một trong những trung tâm chế biến thủy sản lớn của Châu Âu với nhu cầu tiêu thụ cao. Do năng lực sản xuất nội địa không đáp ứng đủ, quốc gia này phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Tại phân khúc cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến (dạng loin/fillet cá ngừ hấp đông lạnh), Việt Nam đang cạnh tranh trực tiếp với các nguồn cung lớn như Ecuador, Trung Quốc và Papua New Guinea. Đối với phân khúc cá ngừ đóng hộp thành phẩm, thị phần chủ yếu thuộc về Ecuador, Mauritius và El Salvador. VASEP đánh giá thị phần của Việt Nam tại đây còn thấp, nguyên nhân chính là do hạn chế về nguồn cung nguyên liệu đáp ứng quy tắc xuất xứ thuần túy theo yêu cầu của thị trường EU.

Bối cảnh cạnh tranh tại Tây Ban Nha càng trở nên gay gắt hơn khi Hội đồng EU thông qua quy định về hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) giai đoạn 2024 – 2026. Cơ chế này cho phép các nhà chế biến tại EU nhập khẩu một lượng lớn nguyên liệu loin cá ngừ hấp từ các quốc gia ngoài khối với mức thuế giảm hoặc bằng 0%. Điều này đặt ra thách thức lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, buộc phải cạnh tranh không chỉ về giá bán và chất lượng mà còn về khả năng đáp ứng quy cách kỹ thuật, tiến độ giao hàng và tận dụng các ưu đãi thuế quan.

Về xu hướng thị trường, báo cáo Spain Seafood Report 2024 chỉ ra rằng lạm phát và áp lực chi phí sinh hoạt đang thay đổi thói quen tiêu dùng tại Tây Ban Nha. Khoảng 1/3 hộ gia đình đã cắt giảm chi tiêu cho các loại thịt cá đắt tiền, chuyển sang các nguồn protein có giá thành thấp hơn, ưu tiên thực phẩm đóng hộp, đông lạnh và các sản phẩm tiện lợi. Đây là yếu tố duy trì nhu cầu ổn định đối với các dòng cá ngừ phục vụ chế biến và đóng gói bán lẻ.

Dựa trên các yếu tố cung cầu, VASEP dự báo xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Tây Ban Nha sẽ tăng trưởng nhẹ trong những tháng đầu năm 2026. Động lực chính sẽ nằm ở nhóm sản phẩm loin cá ngừ hấp đông lạnh, phù hợp với vai trò là trung tâm chế biến của thị trường này. Trong khi đó, nhóm cá ngừ đóng hộp xuất khẩu trực tiếp sẽ khó tăng trưởng nhanh do chịu sự cạnh tranh về thuế suất so với các đối thủ như Ecuador hay Philippines. Do đó, chiến lược khả thi cho doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026 là tập trung vào phân khúc bán thành phẩm và nguyên liệu chế biến (loin/fillet).

Tuệ Lâm