Lào Cai nâng cao hiệu quả quan trắc môi trường thủy sản

Để bảo đảm tính hiệu quả và sát thực tiễn, các khu vực được lựa chọn quan trắc đều là những vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, quy mô lớn, sử dụng chung nguồn nước và có vai trò quan trọng đối với ngành thủy sản địa phương. Đặc biệt, tỉnh ưu tiên các khu vực thường xuyên xảy ra dịch bệnh, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao hoặc chịu tác động từ hoạt động sinh hoạt, sản xuất và xả thải. Cách tiếp cận này giúp việc theo dõi, đánh giá môi trường trở nên kịp thời, qua đó đưa ra cảnh báo sớm cho người nuôi.

Các khu vực được lựa chọn quan trắc đều là những vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, quy mô lớn (Ảnh minh họa). Ảnh: Báo Bắc Ninh

Cụ thể, đối với nuôi cá truyền thống, công tác quan trắc được triển khai tại ba vùng trọng điểm, gồm hai khu vực nuôi cá lồng tập trung trên hồ Thác Bà và một vùng nuôi quy mô lớn tại xã Bảo Thắng. Trong khi đó, lĩnh vực nuôi cá nước lạnh sẽ được theo dõi tại một đến hai vùng nuôi quy mô lớn ở xã Ngũ Chỉ Sơn và phường Sa Pa.

Đối tượng quan trắc khá đa dạng, bao gồm cả các loài cá nước lạnh như cá tầm, cá hồi và các loại cá nuôi truyền thống. Các chỉ số được theo dõi không chỉ dừng ở yếu tố môi trường nước như nhiệt độ, pH, độ kiềm hay các hợp chất hóa học (NO₂, NH₄⁺, NH₃, COD, BOD, TSS, H₂S), mà còn mở rộng sang nhóm chỉ số ô nhiễm như kim loại nặng (Cd, Hg, Pb), dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Bên cạnh đó, các yếu tố liên quan đến dịch bệnh như vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng cũng được giám sát chặt chẽ.

Kế hoạch cũng xác định ba hình thức quan trắc nhằm đảm bảo bao quát toàn diện. Trong đó, quan trắc định kỳ hằng tháng được áp dụng để theo dõi các thông số môi trường và tác nhân gây bệnh, phục vụ định hướng mùa vụ và cơ cấu giống. Đối với các chỉ số ô nhiễm tích lũy như kim loại nặng và thuốc bảo vệ thực vật, việc quan trắc được thực hiện ba lần mỗi năm. Ngoài ra, hình thức quan trắc đột xuất sẽ được kích hoạt khi thời tiết hoặc môi trường có diễn biến bất thường, hoặc khi xuất hiện dấu hiệu dịch bệnh.

Thời điểm lấy mẫu cũng được quy định cụ thể nhằm phản ánh chính xác biến động môi trường. Mẫu được thu vào sáng sớm từ 5 đến 7 giờ để đánh giá chất lượng nước nền sau một đêm, và vào khoảng 14 giờ để theo dõi sự thay đổi dưới tác động của nhiệt độ và ánh sáng.

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là việc phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các cơ quan, đơn vị. Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò chủ trì, phối hợp với các ngành và địa phương triển khai, đồng thời thông tin kịp thời kết quả quan trắc đến người nuôi. Sở Tài chính chịu trách nhiệm thẩm định kinh phí hằng năm, trong khi Sở Khoa học và Công nghệ thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong công tác này. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua các cơ quan báo chí và hệ thống truyền thanh cơ sở.

Ở cấp địa phương, chính quyền các xã, phường trực tiếp theo dõi, giám sát và báo cáo những diễn biến bất lợi về môi trường nước. Đặc biệt, các cơ sở nuôi trồng thủy sản cũng được yêu cầu chủ động theo dõi chất lượng nước, ghi chép đầy đủ dữ liệu và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Thanh Hiếu