(TSVN) – Mô hình nuôi cá rô phi gắn liên kết tiêu thụ được triển khai tại xã Khánh Yên, tỉnh Lào Cai đang mang lại hiệu quả tích cực, góp phần hỗ trợ sinh kế và giảm nghèo bền vững cho người dân địa phương.
Trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2025, dự án nuôi bán thâm canh cá rô phi gắn với liên kết tiêu thụ do Trung tâm Khuyến nông quốc gia thực hiện tại xã Khánh Yên. Dự án được triển khai trên diện tích 1 ha mặt nước ao nuôi, với sự tham gia của 10 hộ dân tại các thôn Bô 1 và Phát Cưởm. Các hộ tham gia đều được lựa chọn công khai, đúng đối tượng thụ hưởng của chương trình giảm nghèo, có điều kiện ao nuôi phù hợp và cam kết thực hiện nghiêm túc quy trình kỹ thuật theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, điểm nổi bật của mô hình là sự hỗ trợ đồng bộ từ đầu vào đến đầu ra. Người tham gia được hỗ trợ 100% con giống cá rô phi, thức ăn và chế phẩm sinh học theo từng giai đoạn phát triển của cá. Song song với đó, đội ngũ cán bộ khuyến nông từ Trung ương đến địa phương thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn kỹ thuật nuôi cá rô phi bán thâm canh thông qua các lớp tập huấn lý thuyết kết hợp thực hành trực tiếp tại ao nuôi.
Không chỉ dừng ở việc “cầm tay chỉ việc”, dự án còn chú trọng nâng cao vai trò chủ thể của người dân. Mỗi hộ tham gia được xác định vừa là người sản xuất, vừa là người quản lý và từng bước trở thành “nhà kinh tế nông nghiệp” ngay trên chính mô hình của mình. Các nội dung tập huấn tập trung vào kỹ thuật nuôi cá rô phi an toàn, phòng chống dịch bệnh, ứng phó với thiên tai, cũng như quy trình nuôi theo hướng VietGAP gắn với yêu cầu của thị trường tiêu thụ.
Cán bộ khuyến nông theo dõi quản lý chăm sóc sức khỏe đàn cá. Ảnh: TTKNQG
Qua quá trình triển khai, nhận thức và tập quán sản xuất của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Người nuôi chủ động hơn trong việc cải tạo ao, quản lý môi trường nước, điều chỉnh chế độ cho ăn và theo dõi sức khỏe đàn cá, qua đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Kết quả theo dõi ban đầu cho thấy, đàn cá rô phi sinh trưởng và phát triển tốt, thích nghi với điều kiện nuôi tại địa phương. Mặc dù được thả nuôi trong thời điểm mùa lạnh – vốn là yếu tố bất lợi đối với cá rô phi – nhưng tỷ lệ sống vẫn đạt khoảng 85–90%. Sau hơn một tháng nuôi, cá đạt trọng lượng trung bình 40–50 gram/con, kích cỡ tương đối đồng đều, sức khỏe ổn định.
Trong quá trình triển khai, một số hộ nuôi chịu ảnh hưởng của thiên tai, mưa lũ gây khó khăn cho sản xuất. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ kịp thời về kỹ thuật, đặc biệt là các giải pháp ương nuôi tập trung và khắc phục môi trường ao, hoạt động sản xuất từng bước được phục hồi, bảo đảm tiến độ và mục tiêu của dự án.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, dự án đặc biệt chú trọng đến khâu tiêu thụ sản phẩm – yếu tố then chốt quyết định tính bền vững của mô hình. Các hội nghị, hội thảo kết nối sản xuất – tiêu thụ được tổ chức nhằm tạo điều kiện cho các hộ nuôi tiếp cận doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực thủy sản. Thông qua đó, người dân từng bước hình thành tư duy sản xuất theo chuỗi giá trị, hạn chế tình trạng sản xuất manh mún, tự phát và giảm rủi ro “được mùa mất giá”.
Theo đánh giá của ngành khuyến nông, mô hình nuôi bán thâm canh cá rô phi gắn liên kết tiêu thụ tại Lào Cai không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài trong công tác giảm nghèo. Dự án giúp người dân miền núi tiếp cận tiến bộ khoa học – kỹ thuật, nâng cao năng lực sản xuất, tạo nền tảng để mở rộng quy mô và nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông quốc gia tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương theo dõi sát quá trình nuôi, hỗ trợ bổ sung thức ăn, vật tư và tư vấn kỹ thuật khi cần thiết. Đồng thời, các giải pháp nhân rộng mô hình sẽ được nghiên cứu, đề xuất nhằm góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
Minh Khuê