Malaysia dự thảo sửa đổi quy trình nhập khẩu cá và giáp xác tươi sống

Theo thông báo, việc sửa đổi được thực hiện trên cơ sở Mục 40 về kiểm soát cá sống của Luật Thủy sản Malaysia năm 1985 (Luật số 317), nhằm rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến quản lý nhập khẩu động vật thủy sinh sống, bảo đảm kiểm soát dịch bệnh và an toàn sinh học trong hoạt động thương mại quốc tế.

Cụ thể, Cục Thủy sản Malaysia đã tiến hành rà soát Thông báo số G/SPS/N/MYS/20 ban hành ngày 6/7/2009 và xây dựng bản sửa đổi với nhiều nội dung mới. Điểm đáng chú ý là việc phân loại lại và hợp nhất các loài theo từng nhóm hàng hóa nhằm phù hợp với mục đích nhập khẩu và mức độ rủi ro dịch bệnh.

Theo dự thảo, các nhóm hàng hóa được phân loại gồm: cá tươi sống dùng làm thực phẩm; cá sống dùng để nhân giống; cá bột nước ngọt; cá bột nước mặn; động vật giáp xác tươi sống để nhân giống; con non của các loài giáp xác sống; động vật thân mềm tươi sống; động vật không xương sống tươi sống và thực vật thủy sinh tươi sống.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Đáng chú ý, đối với cá tươi sống dùng làm thực phẩm, yêu cầu kiểm dịch sẽ phụ thuộc vào mục đích sử dụng cuối cùng của lô hàng. Những lô hàng được vận chuyển trực tiếp tới nhà hàng để chế biến ngay có thể được miễn áp dụng yêu cầu kiểm dịch. Trong khi đó, các nhóm hàng từ cá giống, giáp xác, động vật thân mềm đến thực vật thủy sinh sẽ phải trải qua quy trình đánh giá rủi ro toàn diện và thời gian kiểm dịch bắt buộc trước khi được phép nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Cục Thủy sản Malaysia cũng rà soát Thông báo G/SPS/N/MYS/26 ban hành ngày 7/1/2011 liên quan đến quy trình nhập khẩu cá cảnh và giáp xác cảnh tươi sống. Bản sửa đổi tiếp tục nhấn mạnh việc phân loại lại các nhóm cá cảnh nước ngọt, cá cảnh nước mặn và động vật giáp xác cảnh, đồng thời bổ sung các yêu cầu về phân tích bệnh thủy sản, đánh giá rủi ro an toàn sinh học và mục đích xuất khẩu sang Malaysia.

Theo cơ quan chức năng Malaysia, cá cảnh nước ngọt và cá cảnh nước mặn có mức độ mẫn cảm với dịch bệnh khác nhau do sự khác biệt về môi trường sinh thái và đặc điểm hóa học của nước. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tồn tại của mầm bệnh, cơ chế lây truyền cũng như tương tác giữa vật chủ và tác nhân gây bệnh, do đó cần có quy trình kiểm soát riêng biệt cho từng nhóm.

Dự thảo quy trình nhập khẩu mới cũng quy định rõ các điều kiện đối với hàng hóa trước khi đến Malaysia, yêu cầu chứng nhận sức khỏe động vật thủy sản và các thủ tục khi lô hàng cập cảng. Theo đó, nhà nhập khẩu phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện trước khi vận chuyển hàng, bảo đảm có chứng nhận sức khỏe hợp lệ và thực hiện đầy đủ quy trình kiểm tra, kiểm dịch khi hàng đến Malaysia.

Các quy định này nhằm tăng cường kiểm soát dịch bệnh thủy sản, bảo đảm an toàn sinh học và nâng cao hiệu quả quản lý nhập khẩu. Malaysia cho rằng, việc cập nhật quy trình là cần thiết trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu gia tăng và nguy cơ lây lan dịch bệnh qua động vật thủy sinh sống ngày càng lớn.

Theo Luật Thủy sản Malaysia năm 1985, khái niệm “cá” được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm thực vật thủy sinh, cá vây, giáp xác, động vật thân mềm, động vật có vú sống dưới nước, trứng, cá bột, cá giống và các dạng cá non, nhưng không bao gồm rái cá, rùa hoặc trứng của chúng. Quy định này là cơ sở pháp lý để Malaysia xây dựng hệ thống quản lý nhập khẩu đối với động vật thủy sinh sống.

Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị các cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần theo dõi sát dự thảo quy định của Malaysia, nghiên cứu các yêu cầu về kiểm dịch, chứng nhận sức khỏe và đánh giá rủi ro để chủ động chuẩn bị phương án đáp ứng khi quy định chính thức được ban hành.

Thùy Khánh