Nhập khẩu cá ngừ của Chile tăng mạnh, mở rộng cơ hội cho Việt Nam

Theo dữ liệu thống kê của Trung tâm Thương mại Thế giới (ITC), tổng giá trị nhập khẩu cá ngừ của Chile năm 2025 đạt hơn 156 triệu USD, tăng 8,1% so với năm 2024 và tăng gần 50% so với mức 104 triệu USD của năm 2021. Đây là mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây, cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá ngừ tại quốc gia Nam Mỹ này đang phục hồi và duy trì ổn định.

Diễn biến trong giai đoạn 2021–2025, nhập khẩu cá ngừ của Chile không tăng theo đường thẳng mà có sự điều chỉnh theo chu kỳ. Sau khi tăng mạnh trong năm 2022, kim ngạch nhập khẩu chững lại vào năm 2023 trước khi bật tăng trở lại trong giai đoạn 2024–2025. Xu hướng này phản ánh nền cầu của thị trường vẫn khá bền vững, đồng thời cho thấy Chile đang dần mở rộng thị phần cho nhiều nhà cung cấp khác nhau thay vì phụ thuộc vào một số nguồn truyền thống.

Ảnh minh họa: Nguồn: ST

Bức tranh nhập khẩu năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong cơ cấu nhà cung cấp. Thái Lan tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với kim ngạch xuất khẩu sang Chile đạt 63 triệu USD, bỏ xa các nguồn cung còn lại. Colombia đứng thứ hai với gần 25 triệu USD, tiếp đến là Ecuador với 23,8 triệu USD, Trung Quốc với 23,6 triệu USD và Việt Nam đạt khoảng 15 triệu USD. Với kết quả này, Việt Nam hiện là nhà cung cấp cá ngừ lớn thứ 5 cho thị trường Chile tính theo giá trị.

Điểm đáng chú ý là xu hướng nhập khẩu của Chile không đồng đều giữa các nguồn cung. Xuất khẩu từ Thái Lan, Colombia và Trung Quốc đều tăng trong năm 2025, trong khi Ecuador giảm mạnh và Việt Nam cũng ghi nhận mức giảm so với năm trước. Điều này cho thấy thị trường Chile đang có sự tái cơ cấu nguồn cung, hướng tới sự linh hoạt hơn trong lựa chọn đối tác và sản phẩm.

Đối với Việt Nam, bức tranh xuất khẩu sang Chile trong năm 2025 có phần trái chiều. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đạt khoảng 13 triệu USD, giảm so với mức 18 triệu USD của năm 2024. Tuy nhiên, tín hiệu tích cực đã xuất hiện ngay từ đầu năm 2026 khi chỉ trong 2 tháng đầu năm, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Chile đạt hơn 3 triệu USD, tăng 125% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy nhu cầu thị trường vẫn còn dư địa và doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội phục hồi thị phần.

Xét về xu hướng nhập khẩu, Chile đang thể hiện hai đặc điểm nổi bật. Thứ nhất, quy mô nhập khẩu tiếp tục tăng bất chấp biến động thương mại toàn cầu, cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá ngừ vẫn ổn định. Thứ hai, thị trường ngày càng ưu tiên nguồn cung linh hoạt, không chỉ cạnh tranh về giá mà còn về khả năng giao hàng ổn định, cơ cấu sản phẩm phù hợp và tốc độ đáp ứng đơn hàng. Việc nhập khẩu từ Colombia tăng trong khi Ecuador giảm mạnh cho thấy yếu tố logistics, vị trí địa lý và chiến lược thị trường đang ảnh hưởng ngày càng rõ tới quyết định mua hàng của Chile.

Về cơ cấu sản phẩm, Chile có nhu cầu khá lớn đối với thịt/loin cá ngừ đông lạnh và cá ngừ chế biến, đóng hộp – những nhóm hàng mà doanh nghiệp Việt Nam đã có hiện diện nhất định tại thị trường này. Theo ghi nhận của FAO GLOBEFISH, thương mại cá ngừ toàn cầu những năm gần đây tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu đối với các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn, thay vì chỉ tập trung vào cá nguyên liệu thô. Xu hướng này tạo lợi thế cho các quốc gia có năng lực chế biến sâu, trong đó có Việt Nam.

Một yếu tố thuận lợi khác là nền tảng thương mại giữa Việt Nam và Chile ngày càng được củng cố thông qua các hiệp định thương mại tự do như VCFTA và CPTPP. Việc Chile và Việt Nam cùng tham gia CPTPP giúp nhiều dòng thuế cá ngừ được đưa về 0% theo lộ trình hoặc áp dụng ngay, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng thủy sản Việt Nam tiếp cận thị trường này.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với thách thức. Cạnh tranh về giá vẫn là rào cản lớn khi Thái Lan duy trì vị trí áp đảo, trong khi Trung Quốc và Colombia đang tăng nhanh thị phần. Bên cạnh đó, chi phí logistics cao khi xuất khẩu sang khu vực Nam Mỹ khiến doanh nghiệp Việt Nam gặp bất lợi so với các đối thủ có vị trí địa lý gần hơn. Ngoài ra, nguồn cung nguyên liệu cá ngừ toàn cầu chưa thực sự dồi dào, chi phí đầu vào còn cao cũng khiến các thị trường nhạy cảm về giá như Chile ngày càng khắt khe hơn trong lựa chọn nhà cung cấp.

Theo các chuyên gia, để tận dụng cơ hội tại thị trường Chile, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung nâng cao năng lực chế biến, tối ưu chi phí logistics, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng chiến lược thị trường dài hạn. Đồng thời, việc tận dụng hiệu quả các ưu đãi thuế quan từ CPTPP và VCFTA sẽ giúp tăng sức cạnh tranh cho cá ngừ Việt Nam trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng nhưng cũng nhiều áp lực.

Minh Khuê