Nông dân Thanh Hóa làm giàu từ mô hình nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa

Sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa từ năm 2013, phường Quang Trung (tỉnh Thanh Hóa) đã hình thành vùng sản xuất cá – lúa nhằm tận dụng diện tích ruộng trũng. Tuy nhiên, qua nhiều năm triển khai, hiệu quả kinh tế của mô hình này chưa cao, thu nhập của người dân còn thấp, chưa tạo được động lực phát triển sản xuất lâu dài.

Trước thực tế đó, năm 2022, Hội Nông dân thị xã Bỉm Sơn (trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp) phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thanh Hóa và Hội Nông dân tỉnh triển khai thí điểm mô hình nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa tại phường Quang Trung. Đây được xem là hướng đi mới nhằm tận dụng điều kiện ruộng nước, đồng thời nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.

Là một trong những hộ tiên phong tham gia mô hình, ông Trần Xuân Hạnh mạnh dạn chuyển đổi hơn 5.300m² ruộng sang nuôi tôm càng xanh xen canh lúa với 12.000 con giống. Những ngày đầu triển khai, ông dành nhiều thời gian theo dõi sự phát triển của tôm và lúa, học hỏi kỹ thuật, điều chỉnh phương thức chăm sóc để phù hợp với điều kiện thực tế.

Ông Hạnh phấn khởi thu hoạch tôm càng xanh trên ruộng lúa. Ảnh: Nguyễn Thuấn/VnEconomy

Ngay trong vụ nuôi đầu tiên, mô hình đã mang lại tín hiệu khả quan khi gia đình ông thu lãi khoảng 50 triệu đồng. Kết quả này tạo động lực để ông tiếp tục đầu tư hoàn thiện quy trình sản xuất. Nếu như trước đây, với mô hình cá – lúa, thu nhập mỗi năm chỉ khoảng 30 triệu đồng thì hiện nay hiệu quả kinh tế đã tăng lên rõ rệt.

Hiện mỗi năm gia đình ông Hạnh thu hoạch khoảng 800kg tôm thương phẩm, giá bán dao động từ 300.000 đến 400.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận từ 100 đến 150 triệu đồng, cao gấp 4–5 lần so với mô hình trước đây. Theo ông Hạnh, điểm quan trọng của mô hình là sự kết hợp hài hòa giữa tôm và lúa, tạo ra hệ sinh thái cộng sinh giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả.

Trong quá trình nuôi, tôm càng xanh tận dụng nguồn rong rêu, đồng thời khuấy bùn giúp cải thiện môi trường đất và nước. Ngược lại, cây lúa tạo bóng mát và nơi trú ẩn an toàn cho tôm, đặc biệt trong thời kỳ lột xác, đồng thời cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên. Nhờ đó, môi trường nuôi được duy trì ổn định, hạn chế rủi ro dịch bệnh.

Bên cạnh việc lựa chọn con giống, ông Hạnh còn áp dụng kỹ thuật cấy mạ khay để giảm công lao động mà vẫn đảm bảo năng suất lúa. Việc kiểm soát mật độ nuôi, chủ động nguồn thức ăn và theo dõi môi trường nước được thực hiện chặt chẽ, giúp mô hình ngày càng ổn định và hiệu quả.

Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, ông Hạnh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm với các hộ dân trong khu vực. Hiện ông là Tổ trưởng Tổ hợp tác nuôi tôm càng xanh phường Quang Trung với 5 thành viên, tổng diện tích khoảng 20.000m², sản lượng gần 3 tấn tôm mỗi năm. Mô hình đã tạo sự liên kết giữa các hộ, giúp người dân hỗ trợ nhau về kỹ thuật, con giống và tiêu thụ sản phẩm.

Năm 2025, mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa của ông Trần Xuân Hạnh được trao giải xuất sắc tại Cuộc thi “Ý tưởng, sản phẩm khởi nghiệp” cấp tỉnh, khẳng định tính khả thi và hiệu quả của hướng sản xuất này.

Cùng tại Tổ dân phố 1, gia đình ông Mai Văn Sỹ cũng phát triển mô hình trên diện tích 2.000m², mang lại thu nhập gần 100 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí. Theo ông Sỹ, việc chủ động nguồn thức ăn là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Gia đình ông tận dụng diện tích 0,5ha mặt nước nuôi cá rô phi vừa bán thương phẩm, vừa làm thức ăn cho tôm, góp phần giảm chi phí đầu vào.

Theo lãnh đạo Hội Nông dân phường Quang Trung, sau hơn 4 năm triển khai, mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa đã chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt, phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, định hướng nhân rộng mô hình, tạo điều kiện để người dân nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Khánh Nguyễn