Quảng Trị đẩy mạnh số hóa quản lý nghề cá

Tại khu vực Cảng cá Bến cá chợ Cửa Việt, việc ứng dụng phần mềm Nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc (eCDT) đã mang lại những thay đổi rõ rệt trong công tác quản lý tàu cá. Từ cuối năm 2025, nhiều ngư dân đã chủ động cài đặt và sử dụng phần mềm này trên điện thoại thông minh, qua đó thực hiện khai báo xuất, nhập cảng, cập nhật thông tin tàu cá và hành trình khai thác một cách thuận tiện, nhanh chóng.

Ngư dân Lê Văn Hải, thuyền trưởng tàu cá QT 94466TS cho biết, sử dụng eCDT giúp ông dễ dàng khai báo thông tin về thời gian xuất, nhập cảng mọi lúc, mọi nơi ngay trên điện thoại. Các dữ liệu liên quan đến tàu cá, thuyền trưởng, thuyền viên, lịch trình hoạt động được cập nhật kịp thời, chính xác, giúp cơ quan quản lý theo dõi thuận lợi hơn. Theo ông Hải, hiện nay ngư dân đã quen với việc kiểm tra thiết bị điện tử trước mỗi chuyến biển như máy dò cá, thiết bị giám sát hành trình VMS hay hệ thống thông tin liên lạc tầm xa; việc khai báo điện tử khi ra, vào cảng cũng giúp rút ngắn thời gian so với trước đây.

Cán bộ Cảng cá Bến cá chợ Cửa Việt Phan Đức Khánh chia sẻ, triển khai eCDT đã giúp công tác quản lý nghề cá chuyển từ phương thức thủ công sang quản lý thông minh. Phần mềm này được sử dụng thống nhất cho nhiều đối tượng như cơ quan quản lý thủy sản, ban quản lý cảng cá, lực lượng biên phòng, doanh nghiệp chế biến, cơ sở thu mua và ngư dân. Nhờ đó, sản lượng thủy sản khai thác qua cảng được minh bạch, hoạt động tàu cá ra vào cảng được kiểm soát chặt chẽ, nhật ký khai thác được cập nhật đầy đủ, đồng thời việc cấp giấy xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác cũng trở nên nhanh gọn, chính xác hơn. Đến nay, toàn bộ tàu cá xuất, nhập tại Cảng cá Bến cá chợ Cửa Việt đều thực hiện khai báo thông qua phần mềm eCDT.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Không chỉ triển khai phần mềm eCDT, Cảng cá Cửa Việt còn đi đầu trong việc ứng dụng thiết bị nhật ký điện tử GTO trên tàu cá. Từ cuối năm 2025, bốn tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đã được hỗ trợ lắp đặt thiết bị này nhằm quản lý thông tin nhật ký khai thác và đồng bộ dữ liệu về hệ thống eCDT.

Ngư dân Phạm Văn Bảy, thuyền trưởng tàu cá QT 95069TS chia sẻ, thiết bị GTO tích hợp GPS, sim 4G và liên kết với điện thoại thông minh, cho phép nhập dữ liệu khai thác theo thời gian thực. Nhờ đó, việc xác định tọa độ đánh bắt chính xác hơn, hạn chế sai số so với phương thức ghi chép thủ công trước đây. Khi tàu cập bến, dữ liệu nhật ký điện tử có thể được in ra nhanh chóng, giúp tiết kiệm thời gian và giảm bớt các thủ tục hành chính.

Theo Cảng trưởng Cảng cá Cửa Việt Trần Thiện Nhân, thiết bị GTO có khả năng tự động ghi nhận tọa độ, thời gian khai thác, chủng loại và sản lượng từng mẻ lưới, đồng thời không cho phép chỉnh sửa dữ liệu sau khi tàu cập cảng. Điều này giúp tạo ra hồ sơ truy xuất nguồn gốc minh bạch, có thể đối chiếu với dữ liệu giám sát hành trình VMS, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát hoạt động khai thác. Phần mềm còn cho phép nhập dữ liệu ngoại tuyến khi mất sóng và tự động đồng bộ khi có tín hiệu, tạo thuận lợi cho ngư dân trong điều kiện làm việc trên biển. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục mở rộng thí điểm thiết bị GTO trên các tàu cá khác để ngư dân làm quen và khai thác hiệu quả các tiện ích của hệ thống.

Ở cấp quản lý, việc số hóa nghề cá đang được tỉnh Quảng Trị triển khai đồng bộ với hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hữu Vinh thông tin, tỉnh đã cơ bản hoàn thành việc đồng bộ dữ liệu tàu cá trên hệ thống VNFishbase và lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho các tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên. Hiện nay, hơn 70% tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên trong toàn tỉnh đã cài đặt và sử dụng phần mềm eCDT, trong khi tỷ lệ tàu cá cập, rời cảng sử dụng eCDT đạt trên 90%, nhiều cảng cá đạt mức 100%.

Kết quả khảo sát cho thấy, ngư dân đã từng bước thích ứng với phương thức quản lý mới. Thay vì ghi chép nhật ký khai thác bằng giấy, các thông tin về hành trình, sản lượng và thủ tục xuất nhập cảng được thực hiện trực tiếp trên điện thoại thông minh, giúp giảm thời gian làm thủ tục, hạn chế sai sót và nâng cao tính chính xác của dữ liệu. Quản lý nghề cá thông qua các phần mềm như eCDT và thiết bị GTO không chỉ giúp tăng cường giám sát, minh bạch hoạt động khai thác mà còn đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU, góp phần xây dựng ngành thủy sản hiện đại, bền vững.

Minh Khuê