Quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU, đưa thủy sản Việt Nam phát triển bền vững, có trách nhiệm

Chiều 3/3, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp thứ 32 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các tỉnh, thành phố ven biển, trong bối cảnh Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) dự kiến làm việc tại Việt Nam từ ngày 9 – 19/3/2026.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cùng dự có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà – Trưởng Ban Chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và địa phương. Đây được xác định là cuộc họp đặc biệt quan trọng nhằm rà soát toàn diện các nhiệm vụ, giải pháp đã triển khai, nhất là những nội dung theo Công điện số 18/CĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng về tập trung chuẩn bị làm việc với Đoàn EC, quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.

Rà soát từng đầu việc, siết chặt từng khâu

Báo cáo tại phiên họp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đã ban hành kế hoạch kiểm tra, tổ chức các đoàn công tác tại địa phương; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh một số hồ sơ xử lý vi phạm chưa bảo đảm căn cứ pháp lý, yêu cầu rà soát, xử lý lại theo đúng quy định.

Công tác quản lý đội tàu tiếp tục được tăng cường. Đến nay, 100% tàu cá với hơn 80.000 chiếc đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Các tàu “3 không”, tàu không đủ điều kiện hoạt động được kiểm soát, phân công lực lượng tại cơ sở quản lý chặt chẽ vị trí neo đậu.

Riêng trong tuần qua, lực lượng chức năng đã kiểm tra 10.745 lượt tàu rời cảng, 6.666 lượt tàu cập cảng; giám sát 7.795 tấn sản lượng thủy sản qua hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT). Về xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản, đã cấp 164 giấy biên nhận, 25 giấy SC, 4 giấy CC cho sản phẩm khai thác trong nước; thẩm định 5 hồ sơ nhập khẩu với 302 tấn, nâng tổng số từ đầu năm lên 62 hồ sơ, tương ứng 3.203 tấn.

Đáng chú ý, trong tuần không phát sinh thêm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. 17/17 địa phương ven biển đã yêu cầu doanh nghiệp tự kê khai, rà soát hoạt động chế biến, xuất khẩu thủy sản và thành lập đoàn liên ngành kiểm tra công tác quản lý truy xuất nguồn gốc.

Các địa phương cũng báo cáo tiến độ chuyển đổi nghề khai thác, giảm số lượng tàu, hỗ trợ ngư dân chuyển sang nuôi trồng, dịch vụ hậu cần, chế biến; cam kết không để phát sinh vi phạm mới trong thời gian Đoàn EC làm việc. Những địa phương chưa ban hành chính sách chuyển đổi nghề cam kết hoàn thành ngay trong tuần.

Không hình thức, không đối phó

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu triển khai nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, liên tục, thường xuyên – không làm theo phong trào, không đối phó.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu kép: vừa phát triển ngành thủy sản bền vững, lâu dài – giảm cường lực khai thác xa bờ, tăng nuôi trồng, chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và đời sống ngư dân; vừa gỡ “thẻ vàng” IUU theo khuyến cáo của EU. Đây không chỉ là yêu cầu hội nhập mà còn liên quan trực tiếp tới danh dự, uy tín quốc gia và sinh kế của hàng triệu người dân.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu, xử lý dứt điểm các tồn tại ngay trong tuần cao điểm trước khi Đoàn EC làm việc; ứng dụng công nghệ, dữ liệu phải bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; các báo cáo phải cụ thể về giải pháp, địa chỉ, con người chịu trách nhiệm, tránh chung chung.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chuẩn bị báo cáo tổng thể về phát triển thủy sản bền vững, lộ trình giảm cường lực khai thác, quản lý đội tàu, kiểm soát sản lượng, ứng dụng công nghệ và nâng cao đời sống ngư dân. Các bộ: Ngoại giao, Quốc phòng, Công an, Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ, thống nhất số liệu, cử cán bộ có chuyên môn sâu tham gia làm việc với Đoàn EC.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến; tăng cường tuần tra vùng biển giáp ranh. Bộ Công an đẩy nhanh điều tra, xử lý các vụ việc nghiêm trọng theo khuyến cáo của EC, làm rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan.

UBND các tỉnh, thành phố ven biển phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu truy xuất nguồn gốc; báo cáo cụ thể công tác chuyển đổi nghề; phân công rõ người chịu trách nhiệm khi Đoàn EC kiểm tra thực tế.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp theo dõi, chỉ đạo xử lý các vấn đề phát sinh, kịp thời báo cáo những nội dung vượt thẩm quyền.

Khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, Thủ tướng nhấn mạnh: “Không để lỗi của một cá nhân, một tập thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả đất nước”. Toàn hệ thống chính trị phải hành động đồng bộ, quyết liệt, chuẩn bị tốt nhất cho đợt kiểm tra sắp tới, hướng tới mục tiêu gỡ bằng được “thẻ vàng” và xây dựng ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng.

Minh Khuê