TP.HCM rà soát thiết bị giám sát tàu cá, đẩy mạnh chống IUU

Nội dung kiểm tra tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: chất lượng thiết bị và kết nối VMS; mức độ khai thác, vận hành các nền tảng số và cơ sở dữ liệu nghề cá; khả năng liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống quản lý hiện có. Đây được xem là những “nút thắt” then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến công tác giám sát tàu cá, phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

Theo ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Trưởng đoàn công tác, quá trình triển khai tại TP.HCM cho thấy nhiều phần mềm quản lý tàu cá còn hoạt động rời rạc, thiếu tính đồng bộ. Dữ liệu giữa các hệ thống chưa “ăn khớp”, gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc theo dõi hành trình, kiểm soát hoạt động khai thác và xử lý vi phạm.

Thực tế kiểm tra cũng ghi nhận tình trạng một số tàu cá mất tín hiệu VMS kéo dài. Việc lắp đặt từ hai đến ba thiết bị giám sát trên cùng một tàu gây chồng chéo trong quản lý, khó xác định dữ liệu chính xác. Bên cạnh đó, nhiều tàu nằm bờ vẫn phải duy trì tín hiệu VMS, dẫn đến tiêu hao nguồn điện, ảnh hưởng tuổi thọ ắc quy. Dữ liệu truyền từ các nhà cung cấp về trung tâm quản lý còn chậm, thiếu ổn định, làm giảm hiệu quả giám sát theo thời gian thực.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Không chỉ hạ tầng thiết bị, các ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nghề cá cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Các phần mềm quản lý cảng, nhật ký khai thác điện tử đã được triển khai nhưng chưa liên thông, hiện tồn tại nhiều hệ thống hoạt động song song, dữ liệu phân tán, chưa được tích hợp thống nhất. Việc chuyển đổi từ nhật ký giấy sang nhật ký điện tử khiến không ít ngư dân lúng túng, đặc biệt trong điều kiện vùng biển có sóng yếu, việc truyền dữ liệu gặp khó khăn. Đáng chú ý, phần mềm quản lý cảng mới chỉ cập nhật kết quả xử phạt, chưa đáp ứng yêu cầu chia sẻ dữ liệu để triển khai các hình thức quản lý hiện đại như “phạt nguội”, làm giảm hiệu quả răn đe và tính minh bạch trong thực thi pháp luật.

Từ thực tiễn đó, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư TP.HCM đã kiến nghị đoàn công tác xem xét điều chỉnh một số quy định cho phù hợp điều kiện khai thác trên biển, như giãn tần suất báo cáo hành trình, linh hoạt xử lý các trường hợp mất tín hiệu do nguyên nhân khách quan. Đồng thời, đề xuất bổ sung quy trình sử dụng dữ liệu từ thiết bị làm căn cứ xác minh, đẩy mạnh ứng dụng truyền bù dữ liệu, khuyến khích trang bị thiết bị liên lạc vệ tinh dự phòng để bảo đảm thông tin thông suốt.

Đại diện đoàn công tác cho biết, đợt kiểm tra nhằm ghi nhận khó khăn từ cơ sở, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật, yêu cầu doanh nghiệp viễn thông nâng cấp hệ thống, cải thiện chất lượng kết nối. Trên cơ sở đó, đoàn sẽ tổng hợp, tham mưu Chính phủ và các bộ, ngành liên quan hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá bằng công nghệ số.

Minh Khuê