Vĩnh Long chủ động “hóa giải” áp lực chi phí cho nuôi trồng thủy sản

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, những bất ổn địa chính trị, nhất là tại khu vực Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu và chi phí logistics tăng cao. Với đặc thù phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, nuôi trồng thủy sản Việt Nam nói chung và Vĩnh Long nói riêng chịu tác động trực tiếp và mang tính dây chuyền.

Hiện nay, phần lớn nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản như ngô, đậu tương, bột cá, lúa mì vẫn phải nhập khẩu từ các thị trường lớn như Mỹ và Brazil. Khi chi phí vận chuyển tăng, giá thức ăn hỗn hợp được dự báo tăng từ 7-10%, kéo theo giá thành sản phẩm nuôi tăng thêm khoảng 5-10%. Không dừng lại ở đó, các loại hóa chất, chế phẩm sinh học và con giống cũng có xu hướng tăng giá từ 10-15% do chi phí sản xuất và vận hành leo thang.

Thực tế này đặt ra nguy cơ đứt gãy chuỗi giá trị khi chi phí đầu vào vượt quá khả năng chịu đựng của người nuôi. Các doanh nghiệp sản xuất giống và thức ăn buộc phải điều chỉnh giá bán, trong khi người dân gặp khó khăn trong việc duy trì sản xuất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch nuôi trồng ngay từ đầu năm.

Ảnh minh họa. Nguồn: VASEP

Trước áp lực “bão giá”, ngành nông nghiệp Vĩnh Long xác định, không thể chỉ cắt giảm chi phí theo cách truyền thống mà cần một chiến lược thích ứng chủ động, mang tính tổng thể và lâu dài.

Một trong những giải pháp trọng tâm là tối ưu hóa quy trình kỹ thuật. Ngành nông nghiệp đang định hướng người nuôi chuyển từ phương thức “nuôi dày, chạy theo sản lượng” sang “nuôi thưa, nâng cao chất lượng”. Việc áp dụng mô hình nuôi nhiều giai đoạn, trong đó ương giống đạt kích cỡ lớn trước khi thả nuôi thương phẩm, giúp tăng tỷ lệ sống và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Cùng với đó, công tác quản lý môi trường nuôi được siết chặt nhằm kiểm soát tốt chất lượng nước, hạn chế phát sinh dịch bệnh. Những thay đổi này không chỉ giúp giảm chi phí thuốc, hóa chất mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Song song với đổi mới kỹ thuật, bài toán năng lượng cũng đang được ngành thủy sản địa phương từng bước giải quyết theo hướng xanh hóa. Trước áp lực giá nhiên liệu tăng cao, nhiều cơ sở nuôi đã chuyển đổi thiết bị vận hành sang sử dụng điện và năng lượng mặt trời. Giải pháp này giúp giảm đáng kể chi phí vận hành, đặc biệt trong các khâu sục khí, bơm nước – vốn tiêu tốn nhiều năng lượng.

Ở góc độ thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm được xác định là giải pháp then chốt để bù đắp chi phí đầu vào gia tăng. Ngành nông nghiệp địa phương khuyến khích người nuôi áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ASC, BAP, GlobalGAP nhằm tạo ra sản phẩm sạch, không kháng sinh, đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường xuất khẩu.

Để các giải pháp trên phát huy hiệu quả, vai trò liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị được đặc biệt nhấn mạnh. Chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân tuân thủ lịch thời vụ, đồng thời kiểm tra chặt chẽ các cơ sở kinh doanh vật tư nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Các tổ chức hợp tác, hợp tác xã được thành lập và củng cố, trở thành cầu nối giúp người nuôi tiếp cận trực tiếp nguồn vật tư với giá hợp lý, giảm bớt khâu trung gian. Thông qua liên kết chuỗi, chi phí logistics được tối ưu hóa, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm. Bên cạnh đó, hệ thống khuyến nông và cơ quan chuyên môn tiếp tục đẩy mạnh tổ chức các diễn đàn, hội thảo nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và cập nhật thông tin thị trường.

Theo đánh giá của ngành chức năng, biến động giá nhiên liệu và chi phí đầu vào trong năm 2026 là phép thử lớn đối với ngành nuôi trồng thủy sản Vĩnh Long. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để tái cấu trúc sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững hơn. Nếu tận dụng tốt áp lực này để thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tăng cường liên kết chuỗi, ngành thủy sản địa phương không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn mà còn tạo dựng nền tảng phát triển dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Vũ Hải