Xuất khẩu cá rô phi gặp khó tại thị trường Brazil

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản báo cáo, kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công Thương liên quan đến việc hạn chế thương mại cá rô phi Việt Nam tại bang Santa Catarina, Brazil.

Cụ thể, VASEP nhận được phản ánh của một số doanh nghiệp hội viên về việc chính quyền bang Santa Catarina ban hành Công báo chính thức Bang theo Quyết định SAQ số 010/2025 ngày 17/12/2025. Theo đó, bang Santa Catarina quy định cấm nhập cảnh, trung chuyển, lưu thông, thương mại hóa và phân phối cá rô phi (Oreochromis spp), tươi hoặc đông lạnh, nguyên con, đã moi nội tạng, cắt khúc hoặc phi lê có xuất xứ từ Việt Nam, trên toàn bộ lãnh thổ bang Santa Catarina. Quyết định này đang ảnh hưởng lớn đến hoạt động thương mại xuất khẩu cá rô phi của các doanh nghiệp Việt Nam sang Brazil.

Doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi Việt Nam đang gặp khó tại thị trường Brazil. Ảnh: ST

VASEP cho biết, theo quy định pháp luật của Brazil, thẩm quyền quản lý thương mại quốc tế và tiêu chuẩn nhập khẩu cá rô phi Việt Nam đã được Bộ Nông nghiệp và Chăn nuôi Brazil (MAPA) phê duyệt đầy đủ ở cấp liên bang.

Cùng đó, sản phẩm cá rô phi xuất khẩu từ Việt Nam tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh dịch tễ, thú y của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH/OMSA) và các yêu cầu của phía Brazil. Và đến nay, cơ quan có thẩm quyền của Brazil ở cấp liên bang không có thông báo nào cho thấy sản phẩm cá rô phi Việt Nam tiềm ẩn rủi ro về dịch bệnh (bao gồm TiLV).

Các quy định và biện pháp mang tính đơn phương ở cấp địa phương như trên của bang Santa Catarina không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam mà còn tiềm ẩn nguy cơ tạo ra rào cản thương mại trái với các nguyên tắc của WTO, đồng thời ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam và Brazil.

Chính vì thế, Hiệp hội kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Công Thương có trao đổi và gửi công hàm cho cơ quan thẩm quyền Brazil để làm rõ quy định trên của bang Santa Catarina, đồng thời khẳng định sản phẩm cá rô phi Việt Nam xuất khẩu sang Brazil đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn dịch bệnh và thương mại quốc tế; Không có cơ sở khoa học hay kỹ thuật để áp dụng các biện pháp hạn chế ở cấp địa phương đối với sản phẩm này. Thêm vào đó, việc áp dụng bất kỳ biện pháp hạn chế nào cần tuân thủ các cam kết quốc tế, nguyên tắc WTO và thẩm quyền quản lý của Chính phủ Liên bang Brazil.

Ngoài ra, VASEP cũng kiến nghị Văn phòng SPS Việt Nam thông qua kênh hỏi – đáp và cảnh báo đã được pháp lý hóa trong khuôn khổ WTO và Hiệp định TBT-SPS mà Brazil cũng là thành viên để có phản ánh và yêu cầu tuân thủ các quy định – thủ tục và biện pháp phù hợp của phía bang Santa Catarina, Brazil.

Phạm Thu