Xuất siêu nông nghiệp thiết lập kỷ lục mới

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2025 ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 49,36 tỷ USD, tăng 10,1%. Chênh lệch tăng trưởng giữa xuất khẩu và nhập khẩu tiếp tục được nới rộng, tạo nền tảng vững chắc cho mức xuất siêu kỷ lục của toàn ngành.

Riêng trong tháng 12/2025, thặng dư thương mại nông, lâm, thủy sản đạt 1,278 tỷ USD, giảm nhẹ 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm mang tính thời điểm này chủ yếu xuất phát từ việc nhập khẩu nguyên liệu đầu vào tăng mạnh phục vụ chế biến, sản xuất cuối năm, song không làm thay đổi xu hướng xuất siêu bền vững của cả năm.

Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 thiết lập kỷ lục mới. Ảnh: ST

Đóng góp quan trọng nhất vào thặng dư thương mại tiếp tục đến từ nhóm thủy sản và các ngành hàng xuất khẩu chủ lực có giá trị gia tăng cao. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản ước vượt 11,3 tỷ USD, tăng 12,7% so với năm 2024. Tôm tiếp tục giữ vai trò mặt hàng dẫn dắt khi chiếm khoảng 41% kim ngạch, tiếp đến là cá da trơn, cá ngừ, mực – bạch tuộc.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn tăng, song chủ yếu tập trung vào nguyên liệu phục vụ sản xuất và chế biến như thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu hạt điều, ngô, đậu tương, lúa mì và một số sản phẩm thịt. Đây là đặc điểm mang tính cơ cấu của nền nông nghiệp chế biến sâu, phản ánh sự mở rộng sản xuất hơn là sự suy yếu của xuất khẩu. Chính vì vậy, nhập khẩu tăng không làm thu hẹp xuất siêu, mà ngược lại, còn góp phần nâng cao năng lực sản xuất – xuất khẩu trong trung và dài hạn.

Xét về thị trường, Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục là hai trụ cột xuất khẩu lớn nhất, lần lượt chiếm khoảng 22% và 21% tổng kim ngạch. Đáng chú ý, xuất khẩu sang EU tăng mạnh trên 34%, cho thấy hiệu quả rõ nét của các hiệp định thương mại tự do và sự chuyển dịch tích cực về cơ cấu thị trường. Việc đa dạng hóa thị trường giúp ngành nông nghiệp giảm phụ thuộc và gia tăng tính bền vững cho thặng dư thương mại.

Tuy vậy, ngành nông nghiệp được dự báo vẫn còn không ít thách thức ở phía trước. Trong đó, thủy sản đối mặt với nguy cơ bị siết chặt các yêu cầu nhập khẩu từ Hoa Kỳ theo Đạo luật MMPA, trong khi EU vẫn duy trì “thẻ vàng” IUU. Ngoài ra, doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam cũng đang lo lắng khi các quy định mới về phúc lợi động vật tại thị trường EU đang chuyển từ khuyến nghị sang bắt buộc và có thể tái định hình chuỗi cung ứng từ năm 2026.

Trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp vẫn chịu áp lực nhập siêu, xuất siêu nông nghiệp tiếp tục là “bệ đỡ” giúp ổn định cán cân thương mại quốc gia. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành nông nghiệp bước sang năm 2026 với mục tiêu không chỉ duy trì xuất siêu, mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng và vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Phạm Thu