Kiến nghị tháo gỡ ách tắc cho sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu tại cửa khẩu

Động thái này xuất phát từ những vướng mắc phát sinh sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 46 ngày 26/1, quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, thay thế Nghị định 15 trước đây. Tuy nhiên, theo Cục Hải quan, Nghị định 46 chưa có quy định chuyển tiếp về trình tự, thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nói chung và các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm nói riêng.

Trong thực tế, đây là nhóm hàng hóa thuộc diện vừa phải kiểm dịch, vừa phải kiểm tra an toàn thực phẩm khi nhập khẩu. Việc thiếu hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục thực hiện theo quy định mới đã khiến nhiều lô hàng dù đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận kiểm dịch nhưng vẫn không thể hoàn tất thủ tục kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm, dẫn đến tình trạng ách tắc tại cửa khẩu, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi cho doanh nghiệp.

Trước tình hình này, Cục Hải quan đề nghị trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền ban hành hướng dẫn triển khai Nghị định 46, Cục Chăn nuôi và Thú y xem xét, cho phép tiếp tục thực hiện việc kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng sản phẩm động vật trên cạn và thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm theo các hướng dẫn trước đây. Giải pháp này nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời kịp thời giải tỏa ùn ứ hàng hóa tại cửa khẩu. Công văn của Cục Hải quan nhấn mạnh, việc sớm có ý kiến chính thức từ Cục Chăn nuôi và Thú y là cơ sở quan trọng để cơ quan hải quan hướng dẫn thống nhất cho các chi cục hải quan khu vực, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một cách hiểu, làm phát sinh thêm rào cản thủ tục hành chính.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Cùng ngày 4/2, Cục Hải quan tiếp tục có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.

Theo quy định tại Nghị định 46, nhóm mặt hàng dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm đã được phân công cho từng bộ quản lý. Tuy nhiên, đến nay các thông tư, quyết định hướng dẫn chi tiết vẫn chưa được ban hành, khiến việc triển khai trên thực tế gặp nhiều lúng túng. Trong khi đó, theo các văn bản hiện hành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra an toàn thực phẩm chủ yếu tập trung vào thực phẩm và một số sản phẩm đặc thù, chưa bao gồm nhiều mặt hàng phổ biến như hộp, bao, túi, màng bọc, chai, lọ, thùng chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp. Điều này dẫn đến cách hiểu và cách áp dụng không thống nhất giữa các cơ quan quản lý và địa phương, gây khó khăn cho doanh nghiệp và cho chính lực lượng thực thi.

Cục Hải quan phân tích, các mặt hàng như bát, đĩa, xoong chảo, bình giữ nhiệt, vỏ lon kim loại, bao bì nhựa… về bản chất chỉ là vật dụng chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, không phải là thực phẩm và cũng không thuộc nhóm sản phẩm dùng trực tiếp cho người tiêu dùng theo nghĩa an toàn thực phẩm. Mức độ rủi ro của nhóm hàng này được đánh giá thấp hơn nhiều so với thực phẩm nhập khẩu.

Từ đó, Cục Hải quan kiến nghị các bộ quản lý chuyên ngành xem xét, làm rõ: đối với các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhưng không thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu phải kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm theo các thông tư, quyết định đã ban hành trước đây, thì có thuộc diện phải kiểm tra an toàn thực phẩm hay không theo quy định mới.

Theo đánh giá của cơ quan hải quan, việc sớm thống nhất phạm vi, đối tượng kiểm tra và ban hành hướng dẫn triển khai cụ thể Nghị định 46 là yêu cầu cấp thiết, không chỉ để bảo đảm quản lý chặt chẽ an toàn thực phẩm mà còn để tháo gỡ ách tắc trong hoạt động nhập khẩu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, bảo đảm lưu thông hàng hóa thông suốt, ổn định chuỗi cung ứng và môi trường kinh doanh.

Minh Khuê