Xuất khẩu cá tra đầu năm duy trì đà tăng trưởng

Theo số liệu tổng hợp, trong tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam đạt 119 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này được đánh giá là phù hợp với quy luật mùa vụ, khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài đã làm gián đoạn hoạt động sản xuất, chế biến và giao hàng tại nhiều doanh nghiệp thủy sản.

Tuy nhiên, tính chung hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra vẫn đạt 331 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này chủ yếu nhờ đà tăng trưởng mạnh trong tháng đầu năm, qua đó bù đắp cho sự chững lại trong tháng 2.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Xét theo thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí là thị trường nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam. Trong tháng 2/2026, xuất khẩu sang thị trường này đạt 26 triệu USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 94 triệu USD, tăng mạnh 86%. Nguyên nhân chủ yếu là các doanh nghiệp nhập khẩu Trung Quốc tăng cường mua hàng để phục vụ nhu cầu tiêu dùng dịp Tết âm lịch.

Trong khi đó, thị trường Mỹ – đối tác lớn thứ hai ghi nhận xu hướng giảm. Kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Mỹ trong tháng 2 đạt 18 triệu USD, giảm 19% so với cùng kỳ. Tính chung hai tháng đầu năm, con số này đạt 38 triệu USD, giảm 5%. Sự sụt giảm được cho là phản ánh nhu cầu tiêu thụ chậm lại, cùng với tâm lý thận trọng của các nhà nhập khẩu trước những thay đổi trong chính sách thuế quan tại thị trường này.

Brazil đứng thứ ba về nhập khẩu cá tra Việt Nam. Trong tháng 2/2026, xuất khẩu sang thị trường này đạt 10 triệu USD, giảm 27% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lũy kế hai tháng đầu năm, kim ngạch vẫn đạt 29 triệu USD, tăng 8%, cho thấy nhu cầu vẫn duy trì ở mức tích cực trong trung hạn.

Đối với các khối thị trường, xuất khẩu sang khối CPTPP trong tháng 2 đạt 22 triệu USD, giảm 7% so với cùng kỳ. Dù vậy, nhờ kết quả khả quan trong tháng 1, tổng kim ngạch hai tháng đầu năm đạt 59 triệu USD, tăng hơn 23% so với cùng kỳ năm trước.

Tại thị trường EU, xuất khẩu cá tra trong tháng 2 đạt 11 triệu USD, giảm nhẹ 5%. Tuy nhiên, tính chung hai tháng đầu năm, kim ngạch đạt 26 triệu USD, tăng 7%, cho thấy nhu cầu tại khu vực này đang phục hồi ổn định sau giai đoạn trầm lắng.

Ngoài các thị trường chủ lực, một số thị trường khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang Thái Lan đạt 15 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị trường Colombia ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất, vượt 100%. Ngược lại, Canada có xu hướng giảm nhẹ cả trong tháng 2 và lũy kế hai tháng đầu năm.

Về cơ cấu sản phẩm, cá tra mã HS03 tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, nhóm cá tra đông lạnh/khô (trừ mã HS0304) đạt 52 triệu USD trong hai tháng đầu năm, tăng 22% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu ổn định đối với sản phẩm sơ chế.

Trong khi đó, nhóm sản phẩm giá trị gia tăng (mã HS16) đạt 6 triệu USD trong hai tháng đầu năm, giảm 14% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ, nhưng các sản phẩm chế biến sâu vẫn được đánh giá có tiềm năng phát triển trong dài hạn, khi xu hướng tiêu dùng tại nhiều thị trường đang chuyển sang các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn.

Theo đánh giá của các chuyên gia, tăng trưởng xuất khẩu cá tra trong hai tháng đầu năm 2026 chủ yếu được thúc đẩy bởi kết quả tích cực của tháng 1. Bước sang tháng 2, thị trường đã có dấu hiệu chững lại khi nhu cầu giảm và hoạt động giao thương bị gián đoạn bởi kỳ nghỉ Tết.

Đáng chú ý, trong bối cảnh nhiều thị trường sụt giảm, Trung Quốc vẫn duy trì đà tăng trưởng và tiếp tục đóng vai trò là động lực chính cho xuất khẩu cá tra Việt Nam trong giai đoạn đầu năm.

Tuy nhiên, triển vọng trong thời gian tới vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức. Tại thị trường EU, nguồn cung cá thịt trắng đang thiếu hụt, song các đối thủ như Trung Quốc và Brazil đang gia tăng xuất khẩu cá rô phi vào khu vực này, khiến mức độ cạnh tranh trong phân khúc sản phẩm tầm trung gia tăng.

Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải biển. Điều này có thể kéo theo chi phí logistics tăng cao, ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu cũng như tiến độ giao hàng thủy sản không chỉ tại khu vực này mà còn trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, ngành cá tra Việt Nam được khuyến nghị tiếp tục đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và chủ động thích ứng với biến động của thị trường quốc tế, nhằm duy trì đà tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.

Minh Khuê