Ninh Bình mạnh tay với khai thác thủy sản hủy diệt

Với gần 90 km bờ biển cùng hệ thống 5 con sông lớn chảy qua địa bàn, Ninh Bình sở hữu nguồn lợi thủy sản phong phú, đa dạng. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân vùng ven biển.

Theo ngành chức năng, khu vực vùng triều ven biển của tỉnh hiện ghi nhận khoảng 30 nhóm họ cá, chủ yếu là các loài cá ven bờ và cửa sông như cá mú, cá tráp. Bên cạnh đó còn có 17 loài tôm, cua đáy, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao như tôm rảo, tôm he, ghẹ xanh.

Các bãi sinh sản của nhiều loài thủy sản tập trung chủ yếu ở vùng biển xa bờ, nơi có độ mặn ổn định và độ trong cao. Trong khi đó, các bãi giống tự nhiên lại phân bố tại khu vực bãi triều và rừng ngập mặn, nơi nguồn thức ăn dồi dào, tạo môi trường thuận lợi cho quá trình sinh trưởng, phát triển của các loài thủy sản.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng cường lực khai thác trong nhiều năm qua, nguồn lợi thủy sản tự nhiên tại Ninh Bình đang có dấu hiệu suy giảm đáng kể. Sản lượng khai thác ở một số khu vực giảm dần, nhiều loài thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá sủ vây vàng, cá chẽm, cá bống bớp, cá chai, cá tráp ngày càng khan hiếm, thậm chí đứng trước nguy cơ cạn kiệt nếu không có giải pháp bảo vệ kịp thời.

Nguyên nhân được xác định là do hoạt động khai thác với cường độ cao, trong đó vẫn còn tồn tại một số nghề và ngư cụ mang tính tận diệt. Việc sử dụng mắt lưới quá nhỏ hoặc các phương tiện khai thác có khả năng tác động mạnh đến môi trường sống của thủy sản đã làm suy giảm các khu vực sinh sản, cư trú và phát triển tự nhiên của nhiều loài.

Đặc biệt, tình trạng sử dụng công cụ kích điện, chất nổ và các loại ngư cụ bị cấm không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến nguồn lợi thủy sản mà còn làm suy giảm đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến khả năng tái tạo tự nhiên của hệ sinh thái biển và ven biển.

Trước thực trạng đó, tỉnh Ninh Bình đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản, trong đó tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng, tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Theo ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, ngành nông nghiệp đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn về khai thác, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Các quy định của Luật Thủy sản, quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) cùng các văn bản pháp luật liên quan được phổ biến rộng rãi thông qua nhiều hình thức như hội nghị, chuyên mục truyền thông, phát hành tờ rơi, pano, áp phích và tổ chức ký cam kết với ngư dân.

Song song với công tác tuyên truyền, lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm tra trên các tuyến sông, vùng biển và khu vực khai thác trọng điểm nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm.

Từ tháng 7/2025 đến nay, các đơn vị chức năng đã kiểm tra 447 lượt phương tiện khai thác thủy sản, phát hiện 16 vụ tàng trữ, sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản. Qua xử lý, lực lượng chức năng đã tịch thu 14 bộ kích điện, 2 củ phát điện cùng 240 m dây điện.

Cùng với kiểm soát khai thác, công tác tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm. Hàng năm, nhiều chương trình thả giống, phóng sinh tái tạo nguồn lợi được tổ chức tại các khu vực sông, cửa sông và vùng biển trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, nhiều lớp tập huấn dành cho ngư dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư ven biển cũng được tổ chức thường xuyên nhằm trang bị kiến thức về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chủ quyền biển đảo, khai thác có trách nhiệm và phát triển nghề cá bền vững gắn với bảo vệ môi trường.

Hiện nay, Ninh Bình có trên 2.000 tàu cá. Trong đó, 1.388 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên đã được đăng ký và cập nhật đầy đủ vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Từ đầu năm 2026 đến nay, tổng sản lượng khai thác thủy sản của tỉnh đạt trên 28.000 tấn.

Theo Kế hoạch số 120 của UBND tỉnh Ninh Bình về phát triển thủy sản đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu phát triển đồng bộ các lĩnh vực nuôi trồng, khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản phù hợp với điều kiện tự nhiên. Đến năm 2030, Ninh Bình phấn đấu hoàn thành việc điều tra, đánh giá đầy đủ nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản làm cơ sở phân bổ hạn ngạch khai thác và quản lý nghề cá hiệu quả.

Tỉnh cũng xác định tiếp tục duy trì hoạt động thả giống tái tạo nguồn lợi hàng năm; phục hồi các hệ sinh thái thủy sinh; bảo tồn các loài bản địa, loài quý hiếm; đẩy mạnh chuyển đổi các nghề khai thác gây ảnh hưởng đến nguồn lợi theo hướng thân thiện với môi trường. Đồng thời, nâng cao năng lực kiểm soát hoạt động khai thác nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới xây dựng nghề cá hiện đại, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Bình Nguyên