Cà Mau khởi động dự án xây dựng thương hiệu tôm phát thải thấp

Dự án được triển khai với sự đồng tài trợ của Liên minh châu Âu (EU) và ActionAid Quốc tế, hướng tới mục tiêu thúc đẩy ngành tôm của tỉnh phát triển theo hướng xanh, sạch, phát thải thấp, có trách nhiệm và bền vững.

Cà Mau là địa phương có diện tích nuôi tôm lớn nhất cả nước với khoảng 411.000 ha, sản lượng đạt khoảng 547.000 tấn mỗi năm. Ngành tôm không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn mà còn tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế – xã hội của địa phương cũng như xuất khẩu thủy sản của cả nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành tôm Cà Mau đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, suy giảm chất lượng môi trường vùng nuôi, chi phí sản xuất tăng, cùng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế. Đặc biệt, các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về giảm phát thải khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị minh bạch (ESG).

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi mô hình phát triển ngành tôm theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng thay vì chỉ tập trung mở rộng sản lượng được xem là yêu cầu cấp thiết. Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn được xác định là những nền tảng quan trọng giúp nâng cao sức cạnh tranh của ngành hàng.

Các đại biểu tham dự chương trình khởi động dự án. Ảnh: Báo Cà Mau 

Theo đại diện Tổ chức ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, Dự án “Quản trị bền vững ngành tôm” được triển khai nhằm hỗ trợ Cà Mau nâng cao năng lực quản trị ngành hàng, thúc đẩy sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm tôm trên thị trường quốc tế.

Dự án có thời gian thực hiện 42 tháng, từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2029. Riêng tại Cà Mau, các hoạt động được triển khai từ ngày 24/5/2026 đến 31/3/2029 tại 5 xã gồm Long Điền, Đông Hải, Gành Hào, Định Thành và An Trạch. Tạp chí điện tử Thiên nhiên và Môi trường cũng tham gia thực hiện các hoạt động truyền thông của dự án.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của dự án là phối hợp xây dựng thương hiệu “Tôm phát thải thấp” tại Cà Mau. Theo đó, người nuôi sẽ từng bước áp dụng các mô hình nuôi tôm thân thiện với môi trường, giảm phát thải, nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu của thị trường xuất khẩu, qua đó tăng thu nhập và phát triển sinh kế bền vững.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ hợp tác, dự án hướng tới xây dựng chuỗi giá trị tôm minh bạch, tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời từng bước hình thành thương hiệu tôm phát thải thấp gắn với phát triển bền vững.

Với cơ quan quản lý, dự án sẽ hỗ trợ thúc đẩy quá trình chuyển đổi ngành tôm theo hướng xanh, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường sự phối hợp giữa các bên trong phát triển chuỗi giá trị tôm bền vững.

Hợp phần thứ nhất tập trung nâng cao năng lực cộng đồng và doanh nghiệp thông qua việc thành lập và vận hành 10 nhóm, tổ hợp tác nuôi tôm bền vững, xây dựng Liên minh doanh nghiệp tôm Sóng xanh, đào tạo giảng viên nguồn, tập huấn cho hộ nuôi và doanh nghiệp về các tiêu chuẩn ESG, đồng thời phát triển nền tảng số phục vụ chia sẻ kiến thức và theo dõi việc thực hiện các tiêu chuẩn này.

Hợp phần thứ hai hướng đến tăng cường giám sát cộng đồng và hỗ trợ đáp ứng tiêu chuẩn ASC về nuôi trồng thủy sản bền vững. Các hoạt động bao gồm xây dựng bộ công cụ giám sát cộng đồng, đào tạo giám sát viên, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, đánh giá định kỳ, hỗ trợ hộ nuôi chuyển đổi theo tiêu chuẩn ASC và hỗ trợ doanh nghiệp tích hợp các nguyên tắc ESG vào chuỗi giá trị.

Ở hợp phần thứ ba, dự án tập trung nghiên cứu thị trường đối với sản phẩm tôm đạt chứng nhận, xây dựng các khuyến nghị chính sách, tổ chức đối thoại đa bên, kết nối thị trường trong và ngoài nước, tập huấn báo chí về ESG và xây dựng chuyên trang truyền thông về phát triển bền vững ngành tôm.

Theo mục tiêu đề ra, dự án sẽ hỗ trợ 500 hộ nuôi tôm tại Đồng bằng sông Cửu Long nâng cao năng lực quản lý ao nuôi, thực hành nuôi tôm bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị minh bạch; đồng thời hỗ trợ 300 doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực nuôi trồng, chế biến tôm cải thiện hệ thống quản lý chất lượng, điều kiện lao động và truy xuất nguồn gốc nhằm duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bình Nguyên