Hậu bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Liệu thị trường thủy sản có đón cú hích mới?

Những chuyển động trên thị trường năng lượng

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đánh dấu sự thay đổi lớn về tương quan lực lượng tại Quốc hội, khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện. Kết quả này thu hút sự chú ý của ngành thủy sản, trong bối cảnh các doanh nghiệp kỳ vọng những thay đổi tại Quốc hội có thể mở ra cơ hội điều chỉnh chính sách về nghề cá, thương mại và nuôi trồng thủy sản.

Trong những ngày sau bầu cử, giá các mặt hàng năng lượng tại Mỹ có xu hướng giảm. Theo Hiệp hội Ô tô Hoa Kỳ (AAA), tính đến ngày 5/11, giá xăng bình quân giảm 0,12 USD/gallon so với tuần trước, xuống còn 4,10 USD/gallon. Ngày 9/11, giá dầu diesel bình quân dùng cho vận tải đường bộ ở mức 6,13 USD/gallon, theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Trong khi đó, ngày 10/11, giá dầu thô chuẩn của Mỹ dao động quanh 86 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 8.

Giá dầu thô giảm trong bối cảnh thị trường kỳ vọng căng thẳng giữa Mỹ và Iran có thể hạ nhiệt. Theo phân tích của Trading Economics, The New York Times và The Guardian, áp lực đối với Tổng thống Donald Trump nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột với Iran là một trong những yếu tố tác động đến thị trường dầu mỏ. Ông Trump cũng bày tỏ hy vọng xung đột có thể sớm được giải quyết thông qua con đường ngoại giao.

Tuy nhiên, các nghị sĩ mới đắc cử vẫn chưa chính thức nhậm chức, trong khi lập trường của chính quyền Mỹ về xung đột với Iran chưa có thay đổi rõ rệt. Bên cạnh yếu tố địa chính trị, giá năng lượng còn phụ thuộc vào cung – cầu, sản lượng khai thác và năng lực lọc dầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Những diễn biến chính trị sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang thu hút sự chú ý của thị trường và ngành thủy sản. Ảnh: Rawpixel.com/Shutterstock

Ngành thủy sản có thể hưởng lợi từ giá nhiên liệu giảm

Giá nhiên liệu hạ nhiệt có thể giúp giảm áp lực chi phí ở nhiều khâu trong chuỗi cung ứng thủy sản. Đối với hoạt động khai thác, nhiên liệu thấp hơn giúp giảm chi phí mỗi chuyến biển; trong nuôi trồng, có thể góp phần tiết giảm chi phí vận hành thiết bị và vận chuyển. Mức giá này cũng tạo điều kiện giảm chi phí logistics, đặc biệt ở khâu vận tải và bảo quản lạnh.

Tuy nhiên, chi phí của ngành thủy sản không chỉ chịu tác động từ giá nhiên liệu. Thị trường nguyên liệu thức ăn cũng đang đối mặt với áp lực nguồn cung. Việc Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai trong năm 2026 được dự báo sẽ làm giảm nguồn cung bột cá và dầu cá trên thị trường thế giới. Trong khi đó, nhu cầu đối với các nguyên liệu này từ ngành nuôi trồng thủy sản vẫn ở mức cao. Chi phí thức ăn tăng cũng được dự báo sẽ tạo thêm áp lực lên giá thành sản xuất cá hồi Đại Tây Dương.

Trước áp lực nguồn cung, việc nghiên cứu các nguyên liệu thay thế và cải tiến công thức thức ăn đang được chú trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào bột cá. Đây cũng là hướng đi được quan tâm trong bối cảnh nguồn nguyên liệu biển ngày càng chịu tác động từ những biến động của hoạt động khai thác và thị trường.

Bên cạnh biến động nguồn nguyên liệu, El Niño trong giai đoạn 2026 – 2027 cũng là yếu tố cần theo dõi đối với ngành thủy sản. Những thay đổi về thời tiết và điều kiện môi trường có thể ảnh hưởng đến hoạt động nuôi tôm, cá hồi và các đối tượng nuôi khác. Do đó, triển vọng giảm chi phí nhiên liệu chưa đủ để phản ánh toàn bộ bức tranh chi phí sản xuất, khi doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với những biến động về nguyên liệu đầu vào và điều kiện thời tiết.

Giá nhiên liệu giảm được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt áp lực chi phí đối với nhiều hoạt động trong chuỗi cung ứng thủy sản

Tâm lý tích cực chưa xóa hết bất ổn

Bên cạnh diễn biến giá năng lượng, giới phân tích cũng chú ý đến tác động của bầu cử đối với tâm lý thị trường. Nhà phân tích tài chính Sam Ro xem bầu cử giữa nhiệm kỳ là sự kiện giúp giảm bớt bất định về chính sách. Theo ông, thị trường chứng khoán Mỹ trong lịch sử thường có xu hướng khởi sắc sau các kỳ bầu cử này, khi kết quả được xác định và nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá triển vọng chính sách.

Trong những ngày sau bầu cử, cổ phiếu một số hãng hàng không Mỹ tăng giá trước kỳ vọng căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt và chi phí nhiên liệu giảm. Theo ông Sundaresh Harigu, chuyên gia về chuỗi cung ứng và logistics, những biến động khó lường về chính sách và thị trường khiến doanh nghiệp khó xây dựng kế hoạch kinh doanh. Vì vậy, môi trường kinh doanh ổn định hơn có thể giúp doanh nghiệp chủ động trong các quyết định hoạt động.

Dù vậy, triển vọng giá nhiên liệu vẫn còn nhiều yếu tố khó lường. Ngày 10/11, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller nhận định những khó khăn liên quan đến năng lượng có thể vẫn chưa qua. Trên thực tế, giá dầu thô giảm không đồng nghĩa giá dầu diesel sẽ giảm tương ứng, bởi mặt hàng này còn phụ thuộc vào năng lực lọc dầu và tình hình hoạt động của các nhà máy lọc dầu.

Ngoài ra, những rủi ro an ninh tại eo biển Hormuz có thể đẩy phí bảo hiểm đối với tàu chở dầu tăng cao. Khoản phí này có thể làm giảm phần lợi ích từ đà đi xuống của giá dầu thô, đồng thời gia tăng áp lực lên hoạt động vận tải và chuỗi cung ứng.

Diễn biến sau bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang tạo thêm những kỳ vọng về triển vọng thị trường, trong bối cảnh giá nhiên liệu có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi của ngành thủy sản vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ giá năng lượng, nguồn cung nguyên liệu thức ăn đến rủi ro địa chính trị và thời tiết. Những biến động này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và hoạt động của chuỗi cung ứng thủy sản.

Oanh Thảo

(Theo Seafoodsource)