Khánh Hòa đối mặt nguy cơ dịch bệnh thủy sản gia tăng mùa nắng nóng

Bước vào cao điểm mùa khô, hoạt động nuôi trồng thủy sản tại Khánh Hòa đang chịu tác động rõ rệt từ thời tiết cực đoan. Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, nắng nóng đã xuất hiện từ tháng 4 và dự báo nhiệt độ trung bình trong thời gian tới cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1 độ C. Đáng chú ý, hiện tượng ENSO có xu hướng chuyển sang trạng thái El Nino trong khoảng tháng 7 – 8 với xác suất 60-70%, làm gia tăng nguy cơ bất lợi cho môi trường nuôi.

Tại các vùng nuôi, đặc biệt là khu vực nuôi tôm nước lợ, môi trường nước đang biến động mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh tồn tại và phát triển. Thực tế giám sát cho thấy, các bệnh nguy hiểm như đốm trắng và hoại tử gan tụy cấp xuất hiện rải rác, thường gây thiệt hại nặng trong giai đoạn từ 45-60 ngày nuôi. Bên cạnh đó, bệnh vi bào tử trùng EHP chiếm gần 40% số mẫu giám sát dương tính, tiếp tục là thách thức lớn đối với người nuôi tôm.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Không chỉ nuôi tôm, hoạt động nuôi biển bằng lồng bè cũng đang chịu áp lực dịch bệnh gia tăng. Tôm hùm – đối tượng nuôi chủ lực ghi nhận các bệnh như sữa, đỏ thân, đen mang. Đối với cá biển, tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Streptococcus spp. và Vibrio spp. có xu hướng tăng, trong đó một số mẫu xét nghiệm vượt ngưỡng cho phép. Hiện tượng lở loét, chết rải rác ở cá và tôm hùm được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng vào cuối vụ nuôi nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời.

Từ thực tế sản xuất, ông Lê Duy, thành viên Hợp tác xã Nuôi biển công nghệ cao Vạn Ninh cho biết, nắng nóng kéo dài đang tạo áp lực lớn lên toàn bộ hệ thống nuôi. Nhiệt độ nước tăng cao, đặc biệt vào thời điểm nắng gắt trong ngày, làm giảm hàm lượng oxy hòa tan, khiến vật nuôi dễ bị sốc nhiệt. Hệ quả là sức đề kháng suy giảm, dịch bệnh phát sinh, tỷ lệ hao hụt tăng, kéo theo nguy cơ giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, biến động môi trường đột ngột còn làm xáo trộn hệ sinh thái vùng nuôi, tạo điều kiện cho vi khuẩn và ký sinh trùng phát triển mạnh. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi phương thức quản lý, từ thụ động sang chủ động theo dõi và kiểm soát môi trường nuôi.

Trước diễn biến trên, các hợp tác xã và cơ quan chuyên môn đã đưa ra nhiều khuyến cáo nhằm giảm thiểu rủi ro. Theo đó, người nuôi cần tăng cường quan trắc môi trường nước hằng ngày, đặc biệt là các chỉ tiêu quan trọng như nhiệt độ, ôxy hòa tan và độ mặn. Việc điều chỉnh mật độ nuôi hợp lý, kết hợp các biện pháp che chắn để giảm hấp thụ nhiệt trực tiếp cũng được xem là giải pháp cần thiết trong giai đoạn nắng nóng.

Về lâu dài, ngành thủy sản Khánh Hòa định hướng người nuôi từng bước chuyển đổi sang mô hình nuôi biển công nghệ cao, sử dụng vật liệu bền như lồng HDPE nhằm tăng khả năng chống chịu với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa nhận định, trong bối cảnh thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan, nguy cơ dịch bệnh trên thủy sản nuôi trồng sẽ duy trì ở mức cao. Do đó, nguyên tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh” cần được đặt lên hàng đầu.

Cụ thể, đối với nuôi ao, người dân cần xử lý kỹ đáy ao và nguồn nước trước khi thả nuôi; duy trì việc kiểm soát môi trường thường xuyên. Các chỉ tiêu như nhiệt độ, pH, ôxy hòa tan phải được theo dõi hàng ngày, trong khi các khí độc như NH3, H2S cần kiểm tra định kỳ hàng tuần. Trong điều kiện nắng nóng, khẩu phần ăn cần được điều chỉnh giảm từ 30-50%, ưu tiên cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát, đồng thời kiểm soát chặt chẽ lượng thức ăn dư thừa để tránh gây ô nhiễm nước.

Đối với nuôi lồng bè trên biển, việc lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng là yêu cầu bắt buộc. Lồng nuôi cần được vệ sinh định kỳ, người nuôi cần theo dõi sát màu nước, dòng chảy và diễn biến thời tiết để có phương án xử lý kịp thời. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, nên báo ngay cho cơ quan chuyên môn, tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh sai quy định.

Bình Nguyên