(TSVN) – Thời tiết chuyển mùa với những biến động bất thường về nhiệt độ và các đợt không khí lạnh khiến môi trường nuôi thủy sản dễ thay đổi, làm giảm sức đề kháng của vật nuôi, gia tăng nguy cơ dịch bệnh. Chủ động điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc, quản lý chất lượng nước là giải pháp được người nuôi cá ở Hà Tĩnh chú trọng nhằm hạn chế thiệt hại, bảo vệ hiệu quả thủy sản nuôi..
Với hơn 4 ha mặt nước, gia đình anh Bùi Văn Đức, xã Đồng Tiến duy trì nuôi nhiều loại cá như cá lóc, cá trắm, cá trê,… Đây đều là những loại cá có khả năng thích nghi tương đối tốt với điều kiện tự nhiên trong môi trường nước ngọt. Theo kinh nghiệm của anh Đức, thời điểm giao mùa, chuyển lạnh là lúc cá dễ phát sinh bệnh nấm. Vì vậy, gia đình tăng cường kiểm tra ao vào buổi sáng và chiều tối, quan sát hoạt động, sức ăn của đàn cá để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Còn với anh Trần Danh Giáp ở xã Cẩm Bình, thời điểm này do nắng mưa thất thường, dự báo không khí lạnh tràn về nên anh thường xuyên kiểm tra sức khỏe cá và chất lượng nước để có sự điều chỉnh phù hợp. Với kinh nghiệm nhiều năm nuôi cá nước ngọt, anh luôn chủ động các thảo dược như lá trầu không, lá xoan, vôi, muối trắng để phòng và trị bệnh trên cá.
Anh Giáp chia sẻ: Thời tiết nắng mưa xen kẻ, hay lạnh đột ngột cá nước ngọt thường bị nấm. Để phòng bệnh nấm trên cá, trộn vôi CaCO3 và muối trắng hòa với nước tạt xuống ao, còn khi cá bị bệnh dùng lá trầu không dã lấy nước trộn với muối tạt xuống ao hoặc tắm cho cá sẽ rất hiệu quả.

Điều chỉnh khẩu phần thức ăn phù hợp, tăng cường quản lý chất lượng nước giúp cá sinh trưởng phát triển tốt trước thời tiết bất lợi xảy ra.
Đối với các hộ nuôi cá lồng trên sông, điều chỉnh chế độ cho ăn khi thời tiết chuyển mùa cũng rất quan trọng. ÔngTrần Văn Dũng xã Thiên Cầm, một trong những hộ nuôi cá lồng trên cửa sông Cửa Nhượng, xã Thiên Cầm cho biết: Mỗi khi có đợt gió mùa, cá thường giảm hoạt động, ăn ít, thậm chí bỏ ăn. Nếu vẫn duy trì lượng thức ăn như ngày thời tiết thuận lợi, thức ăn dư thừa sẽ gây lãng phí và ảnh hưởng đến chất lượng nước .
Theo số liệu của ngành chuyên môn, Hà Tĩnh hiện có khoảng 5.550 ha nuôi trồng thủy sản. Trong đó, diện tích nuôi nước ngọt hơn 3.600 ha, tập trung chủ yếu tại các xã Can Lộc, Đồng Tiến, Cẩm Bình, Đông Kinh…; Đáng chú ý, nhiều diện tích nước ngọt là hồ chứa thủy lợi có thể nuôi cá lồng như hồ Kẻ Gỗ, hồ Ngàn Trươi,…và hàng trăm hecta ruộng trũng có thể kết hợp trồng lúa – nuôi cá.
Diện tích mặt nước lớn tạo dư địa phát triển kinh tế thủy sản, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong quản lý môi trường, phòng, chống dịch bệnh. Theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, khi chuyển sang giai đoạn thời tiết lạnh, cá thường yếu hơn do môi trường thay đổi, đồng thời dễ mắc bệnh, nhất là bệnh nấm. Vì vậy, người nuôi cần thực hiện đồng bộ các biện pháp nâng cao sức đề kháng và duy trì môi trường sống ổn định.
Đối với nuôi cá trong ao, cần duy trì mực nước từ 1,5m trở lên trong mùa lạnh; sử dụng vôi bột với lượng khoảng 1,5-2kg/100m3 nước để ổn định môi trường. Người nuôi cũng cần chuẩn bị quạt nước, máy bơm và chế phẩm tạo ôxy để xử lý khi cá có biểu hiện thiếu ôxy, nổi đầu. Chất lượng nước phải được kiểm tra thường xuyên; sử dụng chế phẩm sinh học phù hợp để phân giải chất hữu cơ, hạn chế phát sinh mầm bệnh.
Với cá giống, do mật độ nuôi thường cao nên nguy cơ thiếu ôxy và phát sinh dịch bệnh càng cần được chú trọng. Trong những ngày âm u, người nuôi cần kiểm tra ao vào khoảng 3-5 giờ sáng để kịp thời phát hiện cá ngạt, nổi đầu.
Theo dõi sát đàn cá, điều chỉnh chế độ chăm sóc và kiểm soát chất lượng nước là những yêu cầu quan trọng trong thời điểm giao mùa. Thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh từ sớm sẽ giúp người nuôi hạn chế rủi ro, bảo vệ năng suất và duy trì hiệu quả nuôi thủy sản.
Nguyễn Hoàn
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh