Ngành thủy sản lập kỷ lục mới về sản lượng và xuất khẩu

Chiều 7/1, tại Hà Nội, Cục Thủy sản và Kiểm ngư tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đại diện các đơn vị thuộc Bộ, các Hiệp hội ngành hàng, Viện nghiên cứu, Trường đại học, doanh nghiệp và địa phương.

Hội nghị tổng kết năm của Cục Thủy sản và Kiểm ngư. Ảnh: TK

Nuôi trồng giữ vững trụ cột, xuất khẩu lập kỷ lục

Trình bày báo cáo tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Phạm Quang Toản cho biết, năm 2025 là một năm nhiều thách thức, song toàn ngành đã nỗ lực triển khai đồng bộ các giải pháp, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Ước tính đến hết tháng 12/2025, tổng sản lượng thủy sản cả nước đạt khoảng 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024 (9,65 triệu tấn), vượt 2% so với chỉ tiêu kế hoạch năm (9,75 triệu tấn). Trong đó, sản lượng khai thác thủy sản đạt 3,83 triệu tấn, tương đương 99,8% so với năm 2024 (3,84 triệu tấn) và cao hơn 0,8% so với kế hoạch; sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 6,1 triệu tấn, tăng 5,1% so với năm 2024 (5,81 triệu tấn), vượt 2,8% so với kế hoạch năm (5,95 triệu tấn).

Cơ cấu sản xuất tiếp tục chuyển dịch theo hướng bền vững, trong đó nuôi trồng thủy sản giữ vai trò chủ đạo, đóng góp lớn vào tăng trưởng sản lượng và nguồn nguyên liệu cho chế biến, xuất khẩu; hoạt động khai thác thủy sản cơ bản ổn định, từng bước được tổ chức lại theo hướng hiệu quả, phù hợp với yêu cầu bảo vệ nguồn lợi.

Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 ước đạt trên 11 tỷ USD, tăng 7,8% so với kế hoạch (10,5 tỷ USD) và tăng 12,7% so với năm 2024 (10,04 tỷ USD). Kết quả này phản ánh sự phục hồi và tăng trưởng tích cực của thị trường xuất khẩu, đồng thời cho thấy hiệu quả của các giải pháp tái cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng của ngành.

Phát biểu tại hội nghị, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân khẳng định, kết quả đạt được trong năm 2025 phản ánh rõ hiệu quả của các chiến lược, đề án và chương trình phát triển thủy sản được triển khai đồng bộ trong thời gian qua.

Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân phát biểu. Ảnh: TK

Theo Cục trưởng Trần Đình Luân, các mặt hàng chủ lực như tôm, cá tra tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu. Bên cạnh đó, nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước khẳng định vị thế trên thị trường, góp phần mở rộng nguồn cung nguyên liệu và nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì chạy theo sản lượng, ngành thủy sản đã chuyển sang hướng chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, từng bước hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ ngày càng chặt chẽ và bền vững.

Cùng với đó, năm 2025 ghi nhận những bước tiến rõ nét trong ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất thủy sản. Công tác dự báo môi trường, dự báo ngư trường được thực hiện thường xuyên, với cả dự báo ngắn hạn và dài hạn, công bố trên hệ thống để người dân và địa phương dễ dàng tiếp cận, chủ động kế hoạch sản xuất.

Thông qua các chương trình nghiên cứu khoa học, nhiều kỹ thuật bảo quản mới đã được chuyển giao và áp dụng trên tàu cá, đặc biệt tại các doanh nghiệp có đội tàu quy mô lớn, qua đó giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị sản phẩm khai thác. Công tác tuần tra, kiểm tra trên biển cũng được đổi mới theo hướng tăng cường phối hợp giữa lực lượng kiểm ngư, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển và địa phương, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật.

Góc nhìn từ các Hội, Hiệp hội

Đánh giá kết quả của ngành thủy sản, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam cho rằng, năm 2025 là một năm đầy biến động, chịu tác động nhanh và mạnh từ các rào cản thương mại, áp lực thuế quan và biến động thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc ngành thủy sản vẫn cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu, kim ngạch xuất khẩu tăng thêm hơn 1 tỷ USD so với năm trước, là nỗ lực rất đáng ghi nhận, tạo tín hiệu tích cực cho người dân, ngư dân và xã hội.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam phát biểu tại hội nghị. Ảnh: TK

Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Chu Hồi cũng lưu ý, bên cạnh tăng trưởng kinh tế, ngành cần quan tâm hơn đến tác động xã hội, đặc biệt là đời sống và thu nhập của ngư dân – lực lượng vừa trực tiếp sản xuất, vừa tham gia bảo vệ nguồn lợi và thực thi chủ quyền dân sự trên biển thông qua lao động sinh kế hằng ngày.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, năm 2025 là năm nhiều biến động đối với hoạt động xuất nhập khẩu, do đó số liệu kim ngạch vẫn đang được VASEP phối hợp với Cục Hải quan rà soát, điều chỉnh trên cơ sở thực tế các tờ khai.

Theo ông Nam, con số xuất khẩu thủy sản khoảng 11,3 tỷ USD là cơ bản chắc chắn, song có thể phải điều chỉnh giảm khoảng 200 triệu USD do một số tờ khai buộc phải rút. Ngoài ra, mặt hàng bột cá xuất khẩu với giá trị gần 300 triệu USD hiện chưa được tính đầy đủ vào kim ngạch thủy sản do vướng mã ngành, cần sớm được điều chỉnh để phản ánh đúng đóng góp của ngành.

Khoa học – công nghệ là động lực then chốt

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, năm 2025 là một năm đặc biệt nhiều áp lực đối với toàn ngành nông nghiệp nói chung và lĩnh vực thủy sản nói riêng, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, gia tăng xung đột, rào cản thương mại và chính sách thuế từ các thị trường lớn.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến kết luận hội nghị. Ảnh: TK

Trong nước, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác điều hành. Tuy nhiên, vượt qua nhiều khó khăn, ngành thủy sản vẫn đạt những kết quả tích cực và đáng tự hào, đóng góp quan trọng vào tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản hơn 70 tỷ USD và thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD.

Bước sang năm 2026, Thứ trưởng yêu cầu ngành thủy sản chủ động xây dựng kế hoạch từ sớm, bám sát thực tiễn sản xuất và diễn biến thị trường, không để bị động trong điều hành. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế.

Theo Thứ trưởng, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số cần được coi là động lực then chốt cho phát triển ngành trong giai đoạn tới. Các nhiệm vụ khoa học từ năm 2026 phải gắn chặt với thực tiễn sản xuất, chế biến và quản lý, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng, giảm tổn thất sau thu hoạch, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

“Trong bối cảnh còn nhiều thách thức, ngành thủy sản cần chủ động từ sớm, lấy khoa học – công nghệ và chuyển đổi số làm động lực, hoàn thiện thể chế, nâng cao giá trị gia tăng để phát triển bền vững và giữ vững vai trò trụ đỡ của nền kinh tế”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Thùy Khánh