Liên kết nâng giá trị tôm càng xanh Cà Mau

Đưa tôm càng xanh xuất ngoại

Những năm gần đây, mô hình nuôi tôm càng xanh trên địa bàn tỉnh Cà Mau từng bước được người dân quan tâm phát triển với nhiều hình thức sản xuất phù hợp như nuôi kết hợp trong mô hình lúa – tôm, nuôi bán thâm canh, nuôi quảng canh cải tiến và nuôi xen canh với các đối tượng thủy sản khác.

Tôm càng xanh là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế và còn nhiều dư địa phát triển. Ảnh: Báo Thanh niên

Hiện toàn tỉnh có hơn 40.000 ha sản xuất lúa – tôm. Đây được xem là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế, khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên và còn nhiều dư địa phát triển.

Tuy nhiên, trong thời gian dài, tôm càng xanh chủ yếu được tiêu thụ ở thị trường nội địa. Vào thời điểm thu hoạch tập trung, người dân thường phụ thuộc vào thương lái và diễn biến thị trường, khiến giá bán thiếu ổn định, hiệu quả sản xuất chưa tương xứng với tiềm năng của vùng nuôi.

Trong bối cảnh đó, xã Vĩnh Phước đang trở thành một trong những địa phương tiên phong xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ gắn với xuất khẩu. Hiện địa phương có khoảng 6.500 ha tôm càng xanh xen canh với lúa, năng suất đạt 160 – 200 kg/ha, sản lượng ước 1.200 – 1.300 tấn/năm.

Hướng đi mới bắt đầu từ việc doanh nghiệp chủ động tìm kiếm thị trường thay vì chỉ dừng ở khâu thu mua nguyên liệu. Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu thủy sản Tùng Loan đã liên kết với các hợp tác xã và hộ dân để tổ chức thu mua, đồng thời tìm kiếm đối tác tại thị trường nước ngoài. Đến nay, sản phẩm tôm càng xanh của địa phương đã được xuất khẩu trực tiếp sang Thái Lan, Australia và Hồng Kông (Trung Quốc), trong đó Thái Lan chiếm khoảng 50 – 60% sản lượng xuất khẩu. Hiện, hơn 2.000 ha tôm càng xanh trên địa bàn xã đã được ký kết thu mua phục vụ xuất khẩu.

Ông Phạm Văn Dụ, ấp Phước Tân, xã Vĩnh Phước hiện có khoảng 5 ha tôm càng xanh xen lúa được doanh nghiệp bao tiêu với giá 90.000 – 100.000 đồng/kg. Theo ông, mức giá này giúp lợi nhuận cao hơn khoảng 20 – 30% so với trước khi tham gia liên kết.

Hiện doanh nghiệp thu mua bình quân gần 10 tấn tôm sống mỗi ngày từ các đại lý, hợp tác xã và hộ dân tại Cà Mau cùng một số địa phương lân cận; giá thu mua có thời điểm cao hơn thị trường nội địa từ 10.000 – 20.000 đồng/kg.

Gắn kết vùng nguyên liệu

Điểm đáng chú ý của mô hình tại Vĩnh Phước là doanh nghiệp không xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng tách rời sản xuất hiện có, mà dựa trên nền tảng mô hình lúa – tôm vốn đã thích nghi với điều kiện sinh thái địa phương.

Cách làm này cũng phù hợp với định hướng phát triển sản xuất trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một đối tượng, mô hình một vụ lúa kết hợp một vụ tôm càng xanh giúp đa dạng hóa nguồn thu trên cùng đơn vị diện tích. Đối với những vùng đất trũng, phèn và chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn ở ĐBSCL, đây được xem là hướng sản xuất có khả năng thích ứng tốt trước những biến động về nguồn nước và độ mặn.

Trên nền tảng sản xuất đó, việc hình thành liên kết với doanh nghiệp mở ra thêm dư địa nâng cao hiệu quả cho người dân. Giá trị mang lại không chỉ nằm ở mức giá thu mua cao hơn, mà còn ở việc đầu ra được tổ chức ổn định, giúp hộ nuôi có thêm cơ sở đầu tư, trong khi doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu. Sự gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ vì vậy trở thành yếu tố quan trọng để tôm càng xanh phát huy tốt hơn lợi thế của vùng lúa – tôm Cà Mau.

Theo ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau, mô hình xuất khẩu tôm càng xanh tại xã Vĩnh Phước đã góp phần nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm của địa phương. Thời gian tới, ngành chức năng sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển bền vững, góp phần nâng cao giá trị ngành thủy sản của tỉnh.

Thanh Hiếu