Đồng Nai cấm khai thác thủy sản có thời hạn tại 3 khu vực trọng điểm

Theo quyết định phê duyệt kết quả “Dự án điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản, môi trường sống của các loài thủy sản theo chuyên đề, nghề cá thương phẩm và đề xuất giải pháp bảo vệ, phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030”, tỉnh Đồng Nai sẽ triển khai cấm khai thác thủy sản có thời hạn tại ba khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt quan trọng.

Ba khu vực này bao gồm: thượng nguồn sông Đồng Nai; khu vực hồ Trị An; và vùng rừng ngập mặn ven sông giáp ranh TP.HCM. Việc khoanh vùng, áp dụng thời gian cấm khai thác được xác định trên cơ sở kết quả điều tra nguồn lợi thủy sản, chu kỳ sinh sản tự nhiên của các loài và vai trò sinh thái của từng thủy vực trong toàn lưu vực sông Đồng Nai.

Cụ thể, tại khu vực thượng nguồn sông Đồng Nai, thuộc địa bàn các xã Đak Lua, Nam Cát Tiên, Tà Lài, tỉnh sẽ áp dụng thời gian cấm khai thác từ ngày 1/6 đến 30/9 hằng năm. Đây là giai đoạn cao điểm sinh sản của nhiều loài cá nước ngọt có giá trị sinh thái và kinh tế. Diện tích mặt nước được quản lý, cấm khai thác tại khu vực này khoảng 1.625 ha.

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, việc cấm khai thác tại khu vực thượng nguồn nhằm bảo vệ các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm như cá chình hoa, cá ngựa xám, cá chiên nam, đồng thời bảo vệ mùa sinh sản của nhiều loài cá có giá trị kinh tế cao. Đây được xem là “vùng sinh sản lõi” có vai trò quyết định trong duy trì và tái tạo nguồn lợi thủy sản cho toàn hệ thống sông Đồng Nai.

Xuồng ghe của ngư dân đánh bắt trên hồ Trị An, Đồng Nai. Ảnh: An Nhơn

Đối với khu vực hồ Trị An, lệnh cấm khai thác được áp dụng từ ngày 1/6 đến 30/9 hằng năm tại các đoạn sông La Ngà, sông Đồng Nai chảy vào hồ Trị An thuộc địa bàn các xã La Ngà, Định Quán, một phần xã Thanh Sơn, cùng dải ven bờ có thảm thực vật ngập nước. Diện tích quản lý gồm khoảng 515 ha mặt nước ven bờ và 139 ha mặt nước cửa sông. Khu vực này được xác định có mật độ bãi đẻ tự nhiên cao, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong tái tạo quần đàn cá nước ngọt của toàn lưu vực. Việc cấm khai thác trong thời gian cao điểm sinh sản được kỳ vọng giúp phục hồi trữ lượng cá, ổn định hệ sinh thái thủy vực hồ Trị An – một trong những vùng khai thác thủy sản lớn nhất của tỉnh Đồng Nai.

Khu vực thứ ba là vùng rừng ngập mặn kéo dài từ phà Cát Lái đến ngã ba sông Lòng Tàu, tiếp giáp sông Soài Rạp, đổ về khu vực sông Đồng Tranh đến sông Thị Vải, giáp ranh TP.HCM. Tại khu vực này, thời gian cấm khai thác được áp dụng từ ngày 1/1 đến 31/3 hằng năm, với diện tích quản lý khoảng 3.687 ha mặt nước. Việc cấm khai thác tại vùng rừng ngập mặn nhằm bảo vệ các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm như cá chìa vôi, cá bông lau, đồng thời bảo tồn các bãi đẻ, khu vực tập trung nhiều cá con của những loài có giá trị kinh tế. Đây cũng là vùng sinh thái cửa sông – ven biển có vai trò quan trọng trong chu trình sinh sản, di cư và phát triển của nhiều loài thủy sản.

Kết quả điều tra của cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai cho thấy, nguồn lợi thủy sản tại các thủy vực chính trên địa bàn rất phong phú, với 240 loài, nhóm loài thủy sản được xác định, thuộc 30 bộ, 90 họ và 165 giống. Trong đó, nhóm cá chiếm ưu thế với 215 loài, cùng 16 loài giáp xác, 8 loài thân mềm và 1 loài sá sùng.

Đáng chú ý, có 17 loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm cần được bảo vệ, bảo tồn; 106 loài có giá trị kinh tế; 22 loài có giá trị làm cảnh và 40 loài có thể nuôi trồng. Tỷ lệ nhóm cá chiếm từ 59–88% tổng sản lượng ở hầu hết các thủy vực, cho thấy vai trò trung tâm của nguồn lợi cá trong sinh kế và kinh tế thủy sản của địa phương. Theo điều tra, mùa sinh sản chính của các loài thủy sản tại khu vực thượng nguồn sông Đồng Nai, sông La Ngà và hồ Trị An tập trung vào các tháng 6–8 hằng năm; mùa cá con xuất hiện nhiều vào tháng 7 và tháng 9. Tại khu vực rừng ngập mặn, mùa sinh sản rơi vào tháng 10–12, cá con xuất hiện chủ yếu từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau.

Thùy Khánh