Công nghệ thúc đẩy ngành tôm Cà Mau bền vững  

Nuôi tôm gắn công nghệ cao

Hiện tỉnh Cà Mau đã hình thành 5 vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao với diện tích khoảng 3.900 ha; 27 tổ chức cùng hơn 6.000 hộ nuôi tôm siêu thâm canh theo quy trình 2 – 3 giai đoạn. Đồng thời, có 6 doanh nghiệp được chứng nhận là doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao.

Một trong những mô hình tiêu biểu đang được triển khai là nuôi tôm tuần hoàn ít thay nước (RAS-IMTA). Mô hình này cho năng suất trung bình khoảng 35 tấn/ha/vụ, tỷ lệ sống đạt từ 70 – 90%, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) chỉ khoảng 1,2 – 1,3. Nhờ kiểm soát tốt môi trường và tối ưu quy trình sản xuất, mô hình giúp giảm đáng kể chi phí, tăng hiệu quả kinh tế cho người nuôi.

Các mô hình nuôi tôm công nghệ cao đang phát triển mạnh mẽ. Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường

Cùng với đó, việc ứng dụng các công nghệ số trong quản lý và sản xuất đang được đẩy mạnh. Nhiều cơ sở nuôi đã lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động, camera giám sát, thiết bị IoT theo dõi chất lượng nước và cảnh báo dịch bệnh. Tỉnh cũng đang xây dựng cơ sở dữ liệu số ngành tôm, đồng thời thí điểm phần mềm truy xuất “dấu chân carbon” nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của những thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo trong nuôi trồng thủy sản. Nhiều mô hình đã triển khai hệ thống biogas, điện mặt trời, xử lý nước bằng vi sinh tự nhiên và công nghệ tuần hoàn nước (RAS). Những giải pháp này giúp giảm từ 15 – 20% chi phí năng lượng, đồng thời hạn chế phát thải khí CO₂, hướng tới sản xuất thủy sản thân thiện với môi trường.

Nâng tầm chuỗi giá trị

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Cà Mau đặt mục tiêu đưa ngành tôm phát triển theo hướng “xanh – công nghệ cao – hội nhập toàn cầu”. Đến năm 2030, tổng diện tích nuôi tôm của tỉnh dự kiến đạt khoảng 418.000 ha. Trong đó, diện tích nuôi thâm canh và siêu thâm canh khoảng 37.500 ha, bao gồm 15.500 ha nuôi siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời, tỉnh tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả trên 380.000 ha nuôi quảng canh cải tiến.

Đặc biệt, Cà Mau phấn đấu có ít nhất 45.000 ha nuôi tôm đạt các chứng nhận quốc tế như ASC, BAP, GlobalGAP, Organic,… nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị thương hiệu tôm Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh xác định khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là đòn bẩy phát triển cốt lõi. Các chương trình nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học, chọn giống kháng bệnh, hệ thống tuần hoàn nước và năng lượng tái tạo đang được đẩy mạnh triển khai. Đồng thời, địa phương chú trọng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và hợp tác xã nhằm rút ngắn quá trình chuyển giao công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Song song đó, chuyển đổi số được xem là chìa khóa để nâng cấp chuỗi giá trị thủy sản theo hướng minh bạch và bền vững. Ngành nông nghiệp đang triển khai số hóa toàn diện các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, quản lý mã số cơ sở nuôi và cơ sở dữ liệu phát thải carbon thống nhất.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ blockchain không chỉ giúp tự động hóa giám sát môi trường nuôi, dự báo dịch bệnh mà còn tối ưu hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng đầu vào – đầu ra. Cùng với đó, tỉnh cũng đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật số cho hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ, từng bước hình thành nền nông nghiệp số toàn diện.

Nguyễn An