(TSVN) – Ngày 23/3/2026, tại đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), Hội Nghề cá Quảng Ngãi, Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Lý Sơn phối hợp với Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) tổ chức tập huấn sử dụng ứng dụng báo cáo động vật biển cho ngư dân, hướng tới tăng cường số hóa hoạt động bảo tồn hệ sinh thái biển và quản lý nguồn lợi thủy sản.
Tại chương trình, các chuyên gia đã hướng dẫn ngư dân tải và sử dụng ứng dụng trên điện thoại di động để ghi nhận, báo cáo và theo dõi các loài động vật biển trong quá trình khai thác xa bờ. Thông qua ứng dụng này, dữ liệu về các loài sinh vật biển được cập nhật kịp thời, chính xác, hỗ trợ công tác giám sát, cứu hộ và bảo tồn đa dạng sinh học biển hiệu quả hơn.
Ngư dân tham gia tập huấn được trang bị kiến thức về bảo tồn rùa biển, hệ sinh thái biển, kỹ năng cứu hộ sinh vật biển cũng như phương pháp thu thập thông tin khoa học ngay trên biển. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao năng lực giám sát nguồn lợi mà còn góp phần xây dựng mạng lưới tình nguyện viên bảo vệ đại dương, lan tỏa ý thức gìn giữ môi trường biển bền vững trong cộng đồng ngư dân.
Đông đảo ngư dân tham gia tập huấn. Ảnh: IUCN
Trong khuôn khổ chương trình, nhiều ngư dân đã ký cam kết tham gia hoạt động tình nguyện viên trên biển, phối hợp giám sát hoạt động khai thác, báo cáo các trường hợp đánh bắt không chủ ý đối với rùa biển và các loài sinh vật quý hiếm, đồng thời tích cực tham gia bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản.
Trước đó, trong hai ngày 21-22/3, Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Lý Sơn phối hợp với IUCN cũng tổ chức chương trình tập huấn bảo tồn hệ sinh thái biển cho 60 giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn đặc khu. Chương trình nhằm trang bị phương pháp, công cụ và kiến thức về bảo tồn thiên nhiên biển đảo để giáo viên có thể lồng ghép vào giảng dạy và hoạt động ngoại khóa cho học sinh.
Ngư dân ký cam kết tham gia chương trình tình nguyện viên trên biển. Ảnh: TTXVN
Ông Huỳnh Ngọc Dũng, Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Lý Sơn cho biết, biển là không gian sinh tồn của cư dân ven biển, đồng thời lưu giữ nhiều hệ sinh thái quý giá như rạn san hô, thảm cỏ biển và vùng triều – nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật biển nguy cấp, quý hiếm, trong đó có rùa biển và thú biển. Tuy nhiên, các hệ sinh thái này đang chịu tác động mạnh từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và hoạt động khai thác thiếu bền vững, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường bảo tồn.
Theo ông Dũng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là ngư dân và giáo viên, được xem là giải pháp lâu dài và hiệu quả trong bảo vệ hệ sinh thái biển. Khi được trang bị kiến thức và công cụ phù hợp, giáo viên có thể trở thành những “đại sứ truyền thông” về bảo tồn biển trong trường học, còn ngư dân sẽ là lực lượng trực tiếp tham gia giám sát và bảo vệ tài nguyên trên biển.
Đại diện IUCN cho rằng, việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động bảo tồn, kết hợp với giáo dục cộng đồng, sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quản lý bền vững tài nguyên biển trong tương lai. Mỗi dữ liệu do ngư dân và cộng đồng cung cấp sẽ góp phần hình thành cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo vệ đa dạng sinh học và xây dựng các chính sách bảo tồn phù hợp.
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm. Ảnh: IUCN
Chương trình tập huấn tại Lý Sơn được đánh giá là bước đi thiết thực trong việc kết nối cộng đồng với hoạt động bảo tồn biển, đồng thời thúc đẩy quá trình số hóa dữ liệu sinh thái biển tại địa phương. Qua đó, góp phần hình thành mạng lưới giám sát cộng đồng, nâng cao hiệu quả quản lý khu bảo tồn biển và hướng tới mục tiêu phát triển đại dương xanh, bền vững trong thời gian tới.
Minh Khuê