Tập trung triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử eCDT

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc triển khai hệ thống eCDT là yêu cầu quan trọng trong quản lý tàu cá, kiểm soát sản lượng thủy sản khai thác tại cảng và bảo đảm truy xuất nguồn gốc minh bạch. Đây cũng là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm hiện đại hóa công tác quản lý nghề cá, phù hợp với yêu cầu hội nhập và các quy định quốc tế liên quan đến chống khai thác IUU.

Trước đó, ngày 31/12/2025, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT quy định về ghi, nộp báo cáo và nhật ký khai thác thủy sản; kiểm tra tàu cá, giám sát sản lượng thủy sản tại cảng cá; lập danh sách tàu cá khai thác bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu và chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Trong đó, khoản 5 Điều 22 quy định từ ngày 1/3/2026, Hệ thống eCDT được áp dụng để quản lý tàu cá rời cảng, cập cảng và cấp giấy biên nhận sản phẩm thủy sản bốc dỡ, đồng thời triển khai lộ trình truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trên toàn quốc.

Tuy nhiên, kết quả bước đầu cho thấy tiến độ triển khai còn chậm. Trong thời gian từ ngày 1 đến 31/3/2026, cả nước chỉ có 19.806 trong tổng số 80.346 tàu cá thực hiện xuất, nhập cảng trên hệ thống eCDT theo quy định, đạt tỷ lệ 24,65%. Con số này cho thấy việc áp dụng hệ thống vẫn chưa được thực hiện đồng bộ tại nhiều địa phương, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.

Một chủ tàu sử dụng thành thạo các chức năng của ứng dụng eCDT trên điện thoại thông minh. 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ công tác tuyên truyền, vận động ngư dân tại cơ sở còn hạn chế; nhiều địa phương chưa thực sự quyết liệt trong kiểm tra, xử lý tàu cá không vào cảng theo quy định; việc đầu tư, nâng cấp cảng cá đáp ứng điều kiện mở cảng và vận hành hệ thống eCDT chưa được quan tâm đúng mức. Điều này dẫn đến việc một bộ phận tàu cá và cơ sở bốc dỡ sản phẩm thủy sản chưa thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc.

Để khắc phục những tồn tại trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường chỉ đạo công tác tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn ngư dân thực hiện khai báo khi tàu cá ra, vào cảng, qua trạm kiểm soát biên phòng, đồng thời thực hiện đầy đủ quy trình truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trên hệ thống eCDT theo quy định của Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT.

Các địa phương bố trí đầy đủ nguồn lực để vận hành hệ thống eCDT tại địa phương, bảo đảm nhân lực, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý tàu cá, kiểm soát sản lượng và xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Song song với đó là tăng cường công tác kiểm tra, tuần tra, kiểm soát tại cảng cá, kịp thời phát hiện và xử lý các tàu cá hoặc cơ sở bốc dỡ thủy sản không đúng quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc triển khai hiệu quả hệ thống eCDT phải gắn với quy hoạch và nâng cấp hạ tầng cảng cá. Trên cơ sở Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 3/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, các địa phương cần rà soát, xây dựng và phê duyệt quy hoạch chi tiết cảng cá, khu neo đậu phù hợp với thực tế.

Cùng với đó, cần ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp các cảng cá, bảo đảm an toàn kỹ thuật, hoàn thiện thủ tục đăng ký và xóa đăng ký tàu cá, tàu công vụ thủy sản, tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản; thực hiện treo cờ, đánh dấu tàu cá; phân loại cảng cá, công bố mở hoặc đóng cảng cá theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt, tạo điều kiện thuận lợi cho tàu cá xuất, nhập bến và bốc dỡ sản phẩm theo đúng quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển tập trung chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung nêu trên, đồng thời định kỳ báo cáo kết quả triển khai về Bộ trước ngày 25 hằng tháng để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm hệ thống eCDT được vận hành hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.