Bước đầu xác định nguyên nhân cá bớp chết hàng loạt tại Lý Sơn

Ngày 13/4, ông Võ Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản – Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị đã nhận được kết quả xét nghiệm mẫu cá bớp nuôi lồng và phân tích mẫu nước tại khu vực Đặc khu Lý Sơn, qua đó bước đầu xác định nguyên nhân gây ra tình trạng cá chết hàng loạt.

Theo kết quả phân tích, mật độ vi khuẩn Vibrio spp. trong mẫu cá đạt 2,4 × 10⁷ MPN/g, cao hơn nhiều so với ngưỡng thường thấy trong điều kiện nuôi bình thường. Đây là nhóm vi khuẩn cơ hội, có khả năng gây bệnh xuất huyết và nhiễm khuẩn huyết trên cá bớp khi môi trường sống bất lợi và sức đề kháng của cá suy giảm. Kết quả xét nghiệm các mẫu cá không phát hiện bệnh VNN (hoại tử thần kinh) và không có ký sinh trùng trên các cơ quan như da, mang, ruột.

Cá lồng nuôi tại Lý Sơn bị chết. Ảnh: ST

Song song với đó, kết quả quan trắc môi trường nước tại khu vực lồng nuôi trong Vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn ghi nhận, hàm lượng ôxy hòa tan (DO) thấp hơn quy chuẩn cho phép. Cụ thể, các đợt đo vào ngày 6/4 và 7/4 cho kết quả lần lượt là 4,49 mg/L và 4,9 mg/L, trong khi theo quy chuẩn, chỉ số này phải đạt từ 5 mg/L trở lên. Tình trạng thiếu ôxy kéo dài được xác định là một trong những yếu tố bất lợi nghiêm trọng đối với sinh trưởng của cá nuôi.

Cơ quan chuyên môn nhận định, nguyên nhân dẫn đến môi trường nước suy giảm chất lượng xuất phát từ mật độ lồng bè nuôi tập trung dày đặc trong không gian hạn chế của Vũng neo đậu. Điều này làm cản trở lưu thông dòng chảy, khiến chất hữu cơ tích tụ, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, hoạt động tàu thuyền và tác động của gió mùa Tây Nam làm xáo trộn môi trường nước, khiến cá bị stress, giảm sức đề kháng và dễ nhiễm bệnh.

Trước tình hình trên, Chi cục Thủy sản – Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đề nghị chính quyền Đặc khu Lý Sơn triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát dịch bệnh và hạn chế thiệt hại cho người nuôi. Trong đó, cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình, báo cáo hằng ngày để kịp thời có hướng xử lý.

Khuyến cáo người nuôi di dời lồng bè ra khỏi khu vực Vũng neo đậu tàu thuyền đến nơi có dòng chảy thông thoáng, đảm bảo khả năng trao đổi nước; đồng thời duy trì các chỉ tiêu môi trường ở mức phù hợp như ôxy hòa tan trên 5 mg/L, pH từ 7,5 – 8,3.

Cùng với đó, cần sắp xếp lại mật độ lồng bè hợp lý, tránh tình trạng nuôi dày gây cản trở dòng chảy. Khuyến nghị áp dụng các biện pháp kỹ thuật như treo túi vôi xung quanh lồng để hạn chế mầm bệnh; vệ sinh lưới nhằm tăng lưu thông nước; bổ sung men vi sinh, vitamin C, khoáng chất và các chất tăng cường miễn dịch.

Đối với cá bị bệnh, cơ quan chức năng lưu ý người nuôi sử dụng kháng sinh theo đúng danh mục được phép và hướng dẫn chuyên môn, đảm bảo đúng liều lượng, thời gian điều trị cũng như thời gian ngừng thuốc trước khi thu hoạch. Ngoài ra, công tác xử lý cá chết cần được thực hiện nghiêm ngặt. Xác cá phải được thu gom, xử lý bằng hóa chất sát trùng mạnh như vôi bột hoặc chlorine và chôn lấp đúng quy định, tuyệt đối không vứt xuống biển để tránh lây lan mầm bệnh.

Trước đó, hiện tượng cá bớp nuôi lồng bè tại Lý Sơn bị chết bắt đầu xảy ra từ ngày 5/4 và có xu hướng gia tăng nhanh trong những ngày tiếp theo. Tính đến ngày 10/4, đã có hơn 40 trong tổng số 57 lồng bè bị thiệt hại nặng, mức độ lên đến 80%, với tổng sản lượng cá chết vượt 90 tấn, ước tính thiệt hại kinh tế hơn 16 tỷ đồng.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, Chi cục Thủy sản – Biển đảo tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với địa phương kiểm tra thực tế, tiến hành đo nhanh các thông số môi trường nước và lấy mẫu gửi xét nghiệm tại cơ quan chuyên môn.

Vũ Hải