Đức: Nuôi tôm RAS giữa xứ lạnh

Trang trại tôm RAS lớn nhất châu Âu

Nuôi tôm nhiệt đới ở miền Bắc nước Đức không phải là một nghịch lý, mà đã trở thành nền tảng cho mô hình nuôi tôm tuần hoàn (RAS) độc đáo của HanseGarnelen tại thị trấn Glückstadt. Doanh nghiệp đang vận hành hệ thống RAS nước trong lớn nhất châu Âu, với sản lượng khoảng 100 tấn tôm thẻ chân trắng mỗi năm.

Nhà sáng lập HanseGarnelen, ông Rupert Baur từng khởi nghiệp với công ty MyFishPlant chuyên cung cấp hệ thống RAS tại Trung và Nam Mỹ. “Ở Mexico, bạn chỉ cần mở hoặc đóng cửa sổ tùy mùa nóng hay lạnh. Còn ở Đức, chúng tôi phải xây cả một tòa nhà lớn, sưởi ấm vào mùa đông và làm mát vào mùa hè”, ông chia sẻ.

Năm 2019, ông Baur huy động được vốn xây dựng cơ sở đầu tiên đóng vai trò mô hình trình diễn công nghệ. Tuy nhiên, theo thời gian, cơ sở này phát triển thành một trong những trang trại RAS nuôi tôm lớn nhất châu Âu. Trang trại tại Glückstadt có diện tích 5.000 m² sàn và 4.000 m³ nước trong các bể nuôi. Hệ thống gồm 13 bể ương và 13 bể nuôi thương phẩm; tôm được chuyển bể một lần trong chu kỳ sản xuất. Mỗi bể thương phẩm thả và thu hoạch 4 – 5 vụ mỗi năm, tùy tốc độ tăng trưởng và nhu cầu thị trường.

Tôm giống được nhập từ nhiều trại sản xuất khác nhau nhằm duy trì đa dạng di truyền, ở giai đoạn PL10 – PL12. Chu kỳ nuôi kéo dài 90 – 120 ngày. Nguồn nước lấy trực tiếp từ sông Elbe, gia nhiệt bằng nguồn nhiệt thải từ nhà máy giấy lân cận, kết hợp điện mặt trời cho phần năng lượng còn lại. Nhờ đó, mức tiêu thụ năng lượng được tối ưu hóa, giúp dấu chân carbon của sản phẩm gần như bằng 0 – một lợi thế đáng kể khi châu Âu ngày càng siết chặt yêu cầu môi trường.

Không kháng sinh, khép kín và tự động hóa sâu

Tại Đức, phần lớn tôm tiêu thụ vẫn là hàng nhập khẩu từ châu Mỹ và châu Á, chủ yếu nuôi ao ngoài trời ở vùng nhiệt đới và xuất khẩu dưới dạng đông lạnh. HanseGarnelen chọn cách đi ngược dòng: định vị sản phẩm là tôm Đức nuôi nội địa, không kháng sinh, chế biến tại chỗ và cung ứng dưới dạng tươi hoặc cấp đông nhanh.

Toàn bộ quy trình phân cỡ, bóc vỏ, đóng gói được thực hiện nội bộ, cung cấp cho cả hệ thống bán lẻ và nhà hàng. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến phúc lợi động vật, khả năng truy xuất nguồn gốc và tác động môi trường, một hệ thống RAS trên cạn, kiểm soát hoàn toàn chất lượng nước, đầu vào và nước thải rõ ràng phù hợp với xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm.

Tuy nhiên, tôm RAS tại châu Âu thường có giá bán cao hơn so với hàng nhập khẩu đại trà. Ông Rupert Baur cho rằng, cần so sánh trên cơ sở hiệu suất và chất lượng thực tế. Theo ông, tôm cấp đông nhanh của HanseGarnelen gần như giữ nguyên trọng lượng ban đầu; trong khi nhiều loại tôm nhập khẩu chứa tới 75% nước, khiến người mua thực chất phải trả giá cao hơn nếu tính trên phần thịt tôm thu được.

Song song đó, doanh nghiệp đang hướng tới chứng nhận ASC nhằm gia tăng uy tín thị trường. Chứng nhận hữu cơ của EU gần như không khả thi đối với tôm nhiệt đới nuôi tại Đức do các tiêu chí môi trường sống được thiết kế cho bối cảnh sản xuất khác. Thức ăn có xuất xứ Đức và Pháp, củng cố thêm thông điệp về chuỗi cung ứng khu vực và mô hình tuần hoàn khép kín.

Trang trại được xây dựng trên nền tảng RAS truyền thống với lọc cơ học, lọc sinh học và bổ sung ôxy, nhưng hệ thống giám sát ngày càng hiện đại. HanseGarnelen đã triển khai máy đếm tôm tự động, đồng thời nghiên cứu mở rộng ứng dụng camera và trí tuệ nhân tạo để theo dõi nước, phân tích hình ảnh và cảnh báo tự động.

Mục tiêu dài hạn là nâng cao độ tin cậy, giảm chi phí lao động nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng nước và phúc lợi vật nuôi.

Dũng Nguyên (Theo Thefishsite)