(TSVN) – Trước những thách thức từ môi trường biển và yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, người nuôi biển Lâm Đồng đang từng bước chuyển từ lồng gỗ truyền thống sang lồng HDPE. Thông qua các mô hình trình diễn, Trung tâm Khuyến nông tỉnh góp phần đưa công nghệ mới vào thực tiễn, tạo cơ sở để người dân thay đổi phương thức nuôi.
Tại vùng biển Lâm Đồng, nghề nuôi cá lồng bè từ lâu gắn với hệ thống lồng gỗ truyền thống. Tuy nhiên, điều kiện biển hở, sóng lớn và dòng chảy mạnh khiến kết cấu lồng thường xuyên chịu tác động, nhất là trong mùa gió. Người nuôi phải duy trì công việc gia cố, thay thế thanh gỗ, đinh, ốc và nhiều bộ phận hư hỏng, làm phát sinh chi phí trong quá trình sản xuất.
Thực tế này đặt ra yêu cầu thay đổi vật liệu lồng nuôi theo hướng bền chắc, phù hợp hơn với điều kiện tự nhiên. Trong đó, polyethylene mật độ cao (HDPE) là lựa chọn được nhiều hộ quan tâm nhờ khả năng chịu lực, chống ăn mòn và thích ứng với môi trường biển.
Lồng HDPE có không gian rộng, khả năng chịu tác động của sóng gió tốt. Ảnh: Báo Lâm Đồng
Từ yêu cầu đó, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã triển khai nhiều mô hình trình diễn nuôi cá biển bằng lồng HDPE, từng bước đánh giá hiệu quả trên các đối tượng nuôi và kiểu thiết kế khác nhau.
Năm 2022, mô hình nuôi cá bớp tại đặc khu Phú Quý được triển khai với 8 lồng HDPE, tổng thể tích 512 m³. Sau 11 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng bình quân từ 4,5 kg/con trở lên, tỷ lệ sống 62%, năng suất 8,4 kg/m³. Sản lượng thu hoạch đạt khoảng 4.284 kg, lợi nhuận gần 200 triệu đồng. Từ kết quả ban đầu, mô hình được người dân quan tâm và nhân rộng lên 69 lồng.
Đến năm 2024, tại xã Phan Rí Cửa, mô hình nuôi cá bè trắng bằng lồng tròn HDPE có thể tích 530 m³/lồng đạt năng suất 10,4 kg/m³, lợi nhuận khoảng 33,4 triệu đồng/lồng. Sau thời gian triển khai, số lồng được mở rộng lên 3. Cùng với đó, mô hình nuôi cá mú bằng lồng vuông HDPE cũng được phát triển. Kiểu lồng này có kết cấu và kích thước tương đồng lồng gỗ truyền thống, phù hợp hơn với điều kiện đầu tư của hộ dân; đến nay đã nhân rộng lên 14 lồng.
Tiếp nối kết quả từ những mô hình trước, đầu năm 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng triển khai mô hình nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE tại xã Liên Hương, tại hộ anh Ngô Hiếu Hoài tham gia.
Theo thông tin từ báo chí, trên vùng khoanh nuôi biển Gành Rái, anh Hoài hiện duy trì 21 lồng vuông và 5 lồng tròn HDPE. Gắn bó với nghề từ năm 2019, ban đầu anh tập trung nuôi cá mú, cá bớp. Tuy nhiên, điều kiện sóng lớn, dòng chảy mạnh khiến việc mở rộng quy mô gặp khó khăn. Sau quá trình tìm hiểu, anh chuyển hướng sang cá chim vây vàng – loài có khả năng bơi khỏe, thích nghi với điều kiện vùng biển địa phương.
Mô hình gồm 4 lồng tròn HDPE; sử dụng 40.000 con giống và 33.600 kg thức ăn công nghiệp. Tổng kinh phí thực hiện hơn 2,7 tỷ đồng, trong đó gia đình đối ứng hơn 1,3 tỷ đồng.
Chia sẻ với báo chí, anh Hoài cho biết, lồng HDPE có không gian rộng, khả năng chịu tác động của sóng gió tốt. Cá chim vây vàng có tập tính vận động nhiều, khi được nuôi trong không gian phù hợp có điều kiện bơi lội, phát triển tương đối đồng đều. Người nuôi cũng thuận lợi hơn trong quá trình theo dõi đàn cá và chăm sóc. Việc lựa chọn cá chim vây vàng cũng cho thấy hướng tiếp cận linh hoạt của người nuôi khi kết hợp vật liệu lồng mới với đối tượng phù hợp điều kiện vùng biển.
Theo định hướng phát triển nuôi biển của tỉnh, Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt sản lượng nuôi biển 50.000 tấn, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi công nghệ lồng bè giản đơn sang vật liệu có độ bền cao, tăng cường ứng dụng thức ăn công nghiệp và tự động hóa một số khâu sản xuất. Từ những kết quả bước đầu, các mô hình của Trung tâm Khuyến nông tỉnh đang tạo thêm cơ sở để người nuôi tiếp cận và ứng dụng lồng HDPE. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả lâu dài, quá trình chuyển đổi cần đi cùng quy hoạch vùng nuôi, kiểm soát mật độ, bảo vệ môi trường và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đây là nền tảng để nghề nuôi biển địa phương từng bước chuyển sang phương thức sản xuất hiện đại, thích ứng tốt hơn với điều kiện tự nhiên.
Thanh Hiếu