Đưa cá xuống ruộng lúa mùa nước nổi, mở hướng sinh kế vùng rốn lũ

Trước thời điểm thả cá, cán bộ kỹ thuật Khuyến nông tỉnh An Giang và địa phương đã kiểm tra chất lượng nước, đồng thời lấy mẫu đánh giá sức khỏe, kích cỡ đàn cá sau giai đoạn ương vèo. Kết quả cho thấy, các thông số môi trường phù hợp với yêu cầu sinh trưởng của cá. Nhiệt độ nước đạt 31°C, pH 6,5, ôxy hòa tan 6 mg/l, NH4 ở mức 0,5 mg/l và mực nước ruộng khoảng 90 cm.

Kết quả sau thời gian ương nuôi, trong tổng số 50.000 con được thả ban đầu, gồm 35.000 cá lóc và 15.000 cá trê, tỷ lệ sống của cá trê đạt 99,50%, hao hụt 75 con; cá lóc đạt 96,04%, hao hụt 1.387 con.

Qua kiểm tra ngẫu nhiên, cá khỏe, bơi linh hoạt, bắt mồi tốt, không ghi nhận biểu hiện xây xát hoặc nhiễm bệnh. Cá trê có trọng lượng trung bình 61,73 g/con, chiều dài 17,48 cm; cá lóc đạt 27,9 g/con, chiều dài 14,1 cm.

Với diện tích ruộng lên tới 25 ha và đặc thù nước lũ thường dâng cao, công tác gia cố hệ thống rào chắn được xác định là khâu quan trọng để hạn chế thất thoát cá. Theo hướng dẫn kỹ thuật, lưới rào cần cao hơn mực nước lũ đỉnh dự kiến ít nhất 0,8 – 1 m; chân lưới được chôn sâu 20 – 30 cm, đầm chặt và gia cố bằng nẹp trúc, gỗ hoặc bao cát nhằm ngăn cá trê chui thoát.

Đối với cá lóc có tập tính nhảy, phần mép trên của lưới được thiết kế vát vào phía trong ruộng khoảng 45 độ, rộng 20 – 30 cm, giúp hạn chế cá vượt rào khi nước dâng hoặc thời tiết có mưa, giông.

Ảnh: Kiểm tra cá lóc sau thời gian ương nuôi. Ảnh: TTKNAG

Các thành viên trong mô hình được yêu cầu kiểm tra toàn bộ hệ thống rào chắn 2 ngày/lần, nhất là những vị trí tiếp giáp kênh, mương có dòng nước chảy mạnh và sau các đợt mưa bão. Các chỉ tiêu môi trường cũng được theo dõi thường xuyên để kịp thời điều chỉnh biện pháp chăm sóc, quản lý ruộng nuôi.

Theo Ban quản lý mô hình, việc kết hợp lúa mùa nổi với nuôi cá sinh thái không chỉ tận dụng điều kiện tự nhiên của mùa nước nổi mà còn có thể góp phần cải thiện hệ sinh thái đồng ruộng. Nguồn dinh dưỡng từ cá được kỳ vọng bổ sung cho đất, qua đó giảm nhu cầu sử dụng phân bón hóa học trong vụ lúa tiếp theo, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho nông hộ.

Anh Nguyễn Văn Nâu, Tổ trưởng Tổ Lúa – Cá ấp Vĩnh An cho biết, mô hình nhận được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, cán bộ Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã, Trung tâm Khuyến nông tỉnh và dự án WWF. Sự hỗ trợ về kỹ thuật và tổ chức sản xuất giúp các thành viên thuận lợi hơn trong quá trình triển khai.

Việc đưa cá ra ruộng sau giai đoạn ương vèo với tỷ lệ sống cao tạo tiền đề để mô hình tiếp tục được theo dõi, đánh giá trong thời gian tới. Tại vùng thường xuyên chịu tác động của lũ, mô hình lúa mùa nổi kết hợp nuôi cá được xem là hướng sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên, góp phần đa dạng hóa sinh kế và thúc đẩy nông nghiệp theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, bền vững.

Bình Nguyên