Bộ NN&MT yêu cầu Lâm Đồng, Khánh Hòa gỡ vướng mắc cho sản xuất tôm giống

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tôm nước lợ là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm nước lợ đạt khoảng 4,6 tỷ USD, chiếm 41% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản và 6,6% tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của ngành tôm đối với tăng trưởng kinh tế và hoạt động xuất khẩu của cả nước.

Để duy trì đà phát triển, bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu, sản xuất giống tôm nước lợ giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Năm 2025, sản lượng tôm giống cả nước đạt khoảng 168 tỷ con, cơ bản đáp ứng nhu cầu nuôi thương phẩm trong nước.

Trong đó, khu vực Nam Trung Bộ, đặc biệt là Lâm Đồng và Khánh Hòa, có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và kinh nghiệm sản xuất. Hai địa phương đã hình thành các vùng sản xuất giống tôm nước lợ tập trung quy mô lớn, cung ứng khoảng 70 tỷ con giống mỗi năm, chiếm gần 40% tổng sản lượng giống tôm của cả nước. Đây là những địa bàn có đóng góp đáng kể trong bảo đảm nguồn cung giống cho hoạt động nuôi tôm thương phẩm.

Tuy nhiên, theo phản ánh của doanh nghiệp và báo cáo của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, hoạt động sản xuất giống tôm nước lợ tại hai địa phương đang đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là những vấn đề liên quan đến quy hoạch, sử dụng đất và thủ tục đầu tư.

Ảnh minh họa. Nguồn: Tepbac

Tại tỉnh Lâm Đồng, các cơ sở sản xuất giống ở khu vực Tuy Phong (nay thuộc xã Vĩnh Hảo) đang gặp khó khăn liên quan đến thời hạn hoạt động và phương án sử dụng đất sau năm 2030. Trong khi đó, khu sản xuất giống thủy sản tập trung Chí Công còn vướng mắc trong quá trình hoàn thiện thủ tục giao đất, cho thuê đất để triển khai các dự án đầu tư.

Tại tỉnh Khánh Hòa, những khó khăn tập trung ở các khu sản xuất giống công nghệ cao An Hải, Nhơn Hải và Sơn Hải. Các khu vực này còn tồn tại vướng mắc về quy hoạch, thời hạn sử dụng đất và thủ tục đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng duy trì hoạt động, cải tạo, mở rộng và nâng cấp cơ sở sản xuất của doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu không được xem xét, giải quyết kịp thời, những vướng mắc trên có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực sản xuất, cung ứng giống tôm nước lợ. Không chỉ tác động trực tiếp đến hoạt động của các cơ sở hiện có, tình trạng này còn có nguy cơ làm giảm sức hút đầu tư vào lĩnh vực nghiên cứu, chọn tạo và phát triển nguồn giống tôm chất lượng cao trong nước.

Đây là vấn đề đáng quan tâm trong bối cảnh ngành tôm cần nâng cao chất lượng con giống, tăng hiệu quả nuôi thương phẩm và chủ động hơn về nguồn cung trong nước. Việc duy trì ổn định các vùng sản xuất giống tập trung không chỉ có ý nghĩa đối với doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm đầu vào cho chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu tôm.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị lãnh đạo hai tỉnh quan tâm chỉ đạo đánh giá toàn diện hiện trạng và định hướng phát triển các vùng sản xuất giống tôm nước lợ tập trung trên địa bàn. Quá trình rà soát cần phát huy lợi thế về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và năng lực sản xuất hiện có; đồng thời quan tâm bố trí, huy động nguồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện duy trì và phát triển các vùng sản xuất tập trung theo quy hoạch và quy định pháp luật.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ yêu cầu là tập trung giải quyết các khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, gia hạn sử dụng đất, thu hồi đất và thủ tục đầu tư tại các vùng sản xuất giống tôm nước lợ tập trung. Trong đó, cần ưu tiên xem xét những vấn đề đang tồn tại tại các khu vực Tuy Phong, Chí Công của tỉnh Lâm Đồng và An Hải, Nhơn Hải, Sơn Hải của tỉnh Khánh Hòa.

Các địa phương cần căn cứ thẩm quyền và quy định pháp luật để xem xét, xây dựng phương án xử lý phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Mục tiêu là tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất ổn định hoạt động, tiếp tục đầu tư, cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng con giống.

Bên cạnh việc tháo gỡ các vướng mắc trước mắt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị hai địa phương rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền nhằm khuyến khích, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, chọn tạo và sản xuất giống tôm bố mẹ, tôm giống chất lượng cao.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất giống; chú trọng triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh. Đây là những yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, sức khỏe con giống, giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động nuôi tôm thương phẩm. Đối với những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, Bộ đề nghị các địa phương kịp thời tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Bình Nguyên