Ban hành Quy chế hoạt động mới của Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU

Theo Quy chế vừa được ban hành, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định được thành lập theo Quyết định số 596/QĐ-TTg ngày 20/5/2019 của Thủ tướng Chính phủ và được kiện toàn tại Quyết định số 815/QĐ-TTg ngày 7/5/2026.

Ban Chỉ đạo có chức năng tham mưu, giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo giải quyết những công việc quan trọng, liên ngành liên quan đến công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản; bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế, các công ước, hiệp định quốc tế mà Việt Nam tham gia cũng như quy định của các tổ chức nghề cá khu vực và quốc tế.

Quy chế nêu rõ, Ban Chỉ đạo hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, làm việc theo chế độ tập thể, thảo luận công khai và Trưởng Ban Chỉ đạo là người kết luận để triển khai thực hiện. Các thành viên Ban Chỉ đạo làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nhưng phải phát huy vai trò, trách nhiệm cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ được phân công.

Một trong những nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh là Ban Chỉ đạo không làm thay chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước. Thay vào đó, Ban Chỉ đạo giữ vai trò điều phối, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và thúc đẩy phối hợp liên ngành trong triển khai các giải pháp chống khai thác IUU.

Quy chế cũng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo chủ động trao đổi thông tin, tăng cường phối hợp trong xử lý công việc theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Trong trường hợp phát sinh ý kiến khác nhau giữa các thành viên, nội dung sẽ được báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo xem xét, quyết định.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì một phiên họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU. Ảnh: VGP

Theo Quy chế, Trưởng Ban Chỉ đạo có trách nhiệm chỉ đạo toàn diện hoạt động của Ban Chỉ đạo; phê duyệt kế hoạch công tác; chủ trì các cuộc họp và quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Ban Chỉ đạo. Trưởng Ban Chỉ đạo cũng có quyền ủy quyền cho Phó Trưởng Ban thường trực hoặc các Phó Trưởng Ban xử lý công việc khi cần thiết. Đồng thời, trực tiếp chỉ đạo công tác truyền thông, cung cấp thông tin báo chí và chỉ định người phát ngôn của Ban Chỉ đạo. Đáng chú ý, Trưởng Ban Chỉ đạo sẽ chỉ đạo nội dung, chương trình, kế hoạch làm việc với các đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu liên quan đến chống khai thác IUU. Đây được xem là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong quá trình Việt Nam nỗ lực tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” thủy sản.

Đối với Phó Trưởng Ban thường trực, Quy chế quy định người giữ vị trí này có nhiệm vụ giúp Trưởng Ban trực tiếp điều phối các hoạt động chung của Ban Chỉ đạo; xử lý các vấn đề thuộc phạm vi, nhiệm vụ của cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo; đồng thời điều hành hoạt động của Ban Chỉ đạo khi được ủy quyền hoặc khi Trưởng Ban vắng mặt. Phó Trưởng Ban thường trực cũng được giao chủ trì các cuộc họp, chỉ đạo xây dựng các báo cáo định kỳ, đột xuất phục vụ hoạt động của Ban Chỉ đạo cũng như công tác chuẩn bị làm việc với các đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu.

Đối với các Phó Trưởng Ban Chỉ đạo, Quy chế quy định phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm của thành viên Ban Chỉ đạo; giúp Trưởng Ban xử lý công việc, tổ chức triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ liên quan đến chống khai thác IUU.

Các Phó Trưởng Ban có trách nhiệm chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn và tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, giám sát tại các bộ, ngành, địa phương; chịu trách nhiệm về các nhiệm vụ chống khai thác IUU thuộc lĩnh vực do cơ quan mình phụ trách.

Theo Quy chế, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo là Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao làm Tổ trưởng Tổ công tác liên ngành về IUU nhằm tăng cường công tác phối hợp, kiểm tra và triển khai các nhiệm vụ chuyên môn.

Đối với các thành viên Ban Chỉ đạo, Quy chế quy định rõ trách nhiệm chấp hành và chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Trưởng Ban Chỉ đạo về nhiệm vụ được giao. Các thành viên có trách nhiệm tham mưu cho Trưởng Ban Chỉ đạo về các giải pháp chống khai thác IUU thuộc lĩnh vực quản lý; kịp thời báo cáo các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai và đề xuất giải pháp tháo gỡ.

Bên cạnh đó, thành viên Ban Chỉ đạo phải tham gia xây dựng chương trình, kế hoạch công tác; phối hợp chuẩn bị nội dung, tài liệu phục vụ các phiên họp; xây dựng kế hoạch chi tiết theo tháng của ngành, lĩnh vực phụ trách để triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Quy chế cũng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo lồng ghép nhiệm vụ chống khai thác IUU trong các chiến lược, chương trình, đề án, dự án của ngành, lĩnh vực do cơ quan mình quản lý. Các thành viên Ban Chỉ đạo phải chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các ý kiến kết luận của Trưởng Ban Chỉ đạo liên quan đến lĩnh vực phụ trách; đồng thời tham dự đầy đủ các cuộc họp, các đoàn công tác của Ban Chỉ đạo. Trường hợp không thể tham dự, thành viên Ban Chỉ đạo phải báo cáo Trưởng Ban và cử người có trách nhiệm tham gia thay, bảo đảm công việc không bị gián đoạn.

Ngoài những quy định chung, Quy chế còn phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan thành viên như Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; các bộ gồm Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp, Xây dựng, Công Thương, Tài chính, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thanh tra Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá.

Theo đó, từng cơ quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để triển khai các giải pháp chống khai thác IUU phù hợp với lĩnh vực quản lý; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành nhằm xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh trên thực tế.

Ngoài các nhiệm vụ, quyền hạn chung nêu trên, Quy chế cũng quy định nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của các thành viên thuộc: Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; các Bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp, Xây dựng, Công Thương, Tài chính, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thanh tra Chính phủ, Nông nghiệp và Môi trường; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá.

Vũ Hải