Cả nước vào tháng cao điểm, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU; đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương là thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU cùng lãnh đạo UBND, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển trực thuộc Trung ương.

Tại hội nghị, các đại biểu được quán triệt Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch hành động thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU; đồng thời triển khai tháng cao điểm chống khai thác IUU trên phạm vi cả nước.

Theo Quyết định, chống khai thác IUU, khắc phục đầy đủ các khuyến nghị của EC và gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu đối với ngành thủy sản mà còn gắn với uy tín quốc gia, lợi ích chính đáng của ngư dân, doanh nghiệp và mục tiêu phát triển bền vững.

Kế hoạch hành động gồm 46 nhiệm vụ, trong đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì 27 nhiệm vụ; UBND các tỉnh, thành phố thực hiện 11 nhiệm vụ, cùng các nhiệm vụ của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Các nhiệm vụ tập trung vào những nội dung trọng tâm như truy xuất nguồn gốc thủy sản, giám sát đội tàu, thực thi pháp luật, hoàn thiện khung pháp lý và quản lý tàu cá. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường trao cờ Tổ quốc, tặng quà các ngư dân tiêu biểu, đồng hành chống IUU trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Ảnh: VGP

Tháng cao điểm chống khai thác IUU được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 15/8 đến ngày 15/9/2026. Trong thời gian này, các bộ, ngành và địa phương tập trung xử lý những tồn tại liên quan đến đăng ký, đăng kiểm, cấp phép tàu cá; lắp đặt và duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS); kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; cập nhật dữ liệu nghề cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Mục tiêu đặt ra là 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động phải duy trì kết nối VMS và khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử; không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; xử lý dứt điểm các hồ sơ vi phạm còn tồn đọng.

Đối với các lô hàng cá ngừ, cá kiếm xuất khẩu sang châu Âu, yêu cầu được đặt ra là hồ sơ phải minh bạch, bảo đảm không có vi phạm các quy định về IUU.

Tại hội nghị, ông Trần Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, địa phương có nghề cá phát triển, đội tàu hoạt động trên nhiều ngư trường trong cả nước. Toàn tỉnh hiện có 5.738 tàu cá từ 6 m trở lên đã đăng ký, trong đó 54,7% là tàu khai thác xa bờ.

Do đội tàu hoạt động trên phạm vi rộng, thường xuyên di chuyển giữa các ngư trường, công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Hiện có hơn 500 tàu cá của Gia Lai thường xuyên di chuyển ngư trường, neo đậu, xuất nhập bến tại các tỉnh phía Nam và có thời gian dài không trở về địa phương. Thực tế này đặt ra yêu cầu cao trong quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động khai thác và phòng ngừa nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài.

Trước yêu cầu đó, Gia Lai xác định chống khai thác IUU phải được triển khai đồng bộ giữa quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm với hỗ trợ ngư dân phát triển sản xuất, chuyển đổi nghề, giảm cường lực khai thác và ứng dụng công nghệ trong quản lý nghề cá.

Địa phương đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ kinh phí mua sắm, lắp đặt thiết bị đối với tàu cá có chiều dài từ 12 m trở lên; giải quyết khó khăn, bảo đảm đời sống cho ngư dân có tàu không đủ điều kiện hoạt động.

Gia Lai đã thực hiện biện pháp “cấm biển” đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, quản lý chặt tại nơi neo đậu và triển khai chính sách giải bản đối với những tàu không còn nhu cầu, không đủ điều kiện khai thác. Các giải pháp này nhằm từng bước cơ cấu lại đội tàu, giảm cường lực khai thác, kết hợp chuyển đổi nghề, đào tạo nghề và tạo sinh kế thay thế cho ngư dân.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. 

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU Võ Văn Hưng nhấn mạnh, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1516/QĐ-TTg cho thấy quyết tâm cao trong khắc phục các khuyến nghị của EC và gỡ cảnh báo “Thẻ vàng”, đồng thời khẳng định đây là nhiệm vụ gắn trực tiếp với uy tín quốc gia và tương lai phát triển bền vững của ngành thủy sản.

Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương căn cứ Quyết định số 1516/QĐ-TTg và kết luận hội nghị để khẩn trương xây dựng hoặc rà soát, hoàn thiện kế hoạch thực hiện. Đối với những nhiệm vụ đã rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, các đơn vị không chờ thêm hướng dẫn mà phải tổ chức thực hiện ngay.

Theo Thứ trưởng, kế hoạch của từng cơ quan, địa phương cần tập trung vào những tồn tại chưa được khắc phục, nhiệm vụ chậm tiến độ và các vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đánh giá của EC.

Mỗi nhiệm vụ phải xác định cụ thể việc cần làm, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành, sản phẩm đầu ra và bằng chứng kết quả. Việc phân công phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế của từng địa phương, bảo đảm có thể theo dõi tiến độ, kiểm tra trách nhiệm và đánh giá kết quả.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng tin tưởng, với quyết tâm chính trị cao và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương, người đứng đầu, tháng cao điểm sẽ tạo chuyển biến thực chất, góp phần thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của EC, tạo cơ sở để gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” trong năm 2026, đồng thời xây dựng nghề cá Việt Nam minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Nguyệt An