(TSVN) – Trong bối cảnh giá nguyên liệu biến động, áp lực giảm phát thải gia tăng cùng với dịch bệnh ngày càng phức tạp, ngành nuôi tôm đang buộc phải thay đổi cách tiếp cận để duy trì hiệu quả sản xuất. Thay vì chỉ dừng lại ở việc “cung cấp đủ dinh dưỡng”, một xu hướng mới đang dần hình thành, đó là dinh dưỡng chính xác (precision nutrition).
Theo Tiến sĩ Trần Ngọc Thiên Kim – Giám đốc dinh dưỡng & hỗ trợ thủy sản châu Á – De Heus Asia, dinh dưỡng trong thức ăn tôm không chỉ hướng tới sự đầy đủ, mà tập trung vào việc cung cấp đúng loại, đúng lượng và đúng thời điểm, phù hợp với nhu cầu sinh lý của tôm trong từng điều kiện nuôi cụ thể. Đây được xem là một giải pháp quan trọng giúp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển bền vững cho ngành nuôi tôm.
Để phát huy hiệu quả tối đa, dinh dưỡng chính xác cần được kết hợp với quản lý nước, mật độ nuôi, chương trình cho ăn và theo dõi sức khỏe tôm
Dinh dưỡng chính xác là cách tiếp cận mà trong đó công thức thức ăn được thiết kế dựa trên nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm: khả năng tiêu hóa thực tế của nguyên liệu, năng lượng thuần (net energy), nhu cầu dinh dưỡng từng loài, giai đoạn phát triển, điều kiện môi trường nuôi (nhiệt độ, độ mặn, chất lượng nước), tình trạng sức khỏe và áp lực dịch bệnh.
Thay vì áp dụng một công thức cố định, dinh dưỡng chính xác hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng dinh dưỡng, giúp giảm thất thoát, tăng trưởng tốt hơn và cải thiện hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR).
Trong cách tiếp cận dinh dưỡng chính xác, thức ăn được xây dựng trên năng lượng và dinh dưỡng tiêu hóa, hoặc tiến tới năng lượng thuần (Net energy). Đối với các dưỡng chất thiết yếu như amino acid, chất béo omega-3, mức độ chính xác ngày càng được nâng cao, dựa trên đặc điểm loài, kích cỡ vật nuôi, điều kiện môi trường và tình trạng sức khỏe. Mặc dù những tiêu chí này là nền tảng của dinh dưỡng chính xác, việc áp dụng chiến lược này đòi hỏi đánh giá sâu hơn về cách các nguyên liệu được sử dụng trong quá trình xây dựng khẩu phần.
Tiến sĩ Trần Ngọc Thiên Kim – Giám đốc dinh dưỡng & hỗ trợ thủy sản châu Á – De Heus Asia
Xu hướng giảm sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc động vật biển, đặc biệt là bột cá, là một bước đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững. Tuy nhiên, việc gia tăng tỷ lệ nguyên liệu thực vật kéo theo nhiều thách thức như giảm khả năng tiêu hóa; thiếu hụt một số amino acid thiết yếu; ảnh hưởng đến hệ miễn dịch; giảm độ ngon miệng (palatability) và khả năng bắt mồi.
Do đó, trong dinh dưỡng chính xác, việc thiết kế công thức không chỉ đảm bảo giá trị dinh dưỡng mà còn cần tối ưu hóa khả năng bắt mồi.
Các giải pháp bao gồm: sử dụng chất dẫn dụ (feed attractants); kết hợp đa dạng nguồn đạm; ứng dụng enzyme, probiotic và cải tiến công nghệ sản xuất để giữ được mùi vị hấp dẫn. Một điểm quan trọng cần nhấn mạnh là: dinh dưỡng chính xác không phải là một công thức duy nhất áp dụng cho mọi điều kiện. Ngược lại, đây là một hệ thống linh hoạt, có thể điều chỉnh theo từng đối tượng nuôi, khu vực nuôi; thích ứng với biến động chất lượng nguyên liệu; phù hợp với tốc độ tăng trưởng của vật nuôi và phù hợp với công nghệ, mục tiêu sản xuất.
Sự linh hoạt này sẽ giúp người nuôi tối ưu chi phí, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả tổng thể. Trong bối cảnh biến động giá nguyên liệu và dịch bệnh ngày càng phức tạp của việc nuôi tôm, khả năng thích ứng chính là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.
Trong hệ thống sản phẩm thức ăn tôm của De Heus, triết lý dinh dưỡng chính xác được áp dụng xuyên suốt theo từng giai đoạn phát triển của tôm.
Ở giai đoạn đầu, De Heus sử dụng công nghệ ép đùn giúp viên thức bền hơn trong nước, giảm thất thoát dinh dưỡng, hạn chế ô nhiễm môi trường nước. Đồng thời nguyên liệu được chọn lọc kỹ lưỡng giúp tăng khả năng tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa còn non yếu của tôm, tăng tỷ lệ sống và đồng đều đàn (thức ăn Post-Tom).
Trong giai đoạn tăng trưởng , thức ăn được thiết kế để cân bằng giữa tốc độ tăng trưởng và chi phí người nuôi phải bỏ ra, tối ưu được hệ số FCR và thích ứng với biến động giá nguyên liệu. Lúc này công thức dinh dưỡng chính xác giúp công thức thức ăn có thể sử dụng hiệu quả nguyên liệu thay thế, duy trì được hiệu suất tăng trưởng và đảm bảo lợi nhuận cho người nuôi (dòng thức ăn Hi-Tom, Best-Tom, Better-Tom, Grow-Tom).
Các dòng sản phẩm của De Heus được thiết kế phù hợp với nhiều điều kiện nuôi khác nhau, giúp tiệm cận dinh dưỡng chính xác hơn trong thực tế sản xuất
Ở giai đoạn về đích, De Heus cung cấp dòng thức ăn Grow-Tom với hàm lượng đạm 43% hoặc Hi-Nutri với hàm lượng đạm 44%, hướng tới tăng trưởng nhanh, đạt kích cỡ thị trường yêu cầu trong thời gian ngắn, giảm rủi ro dịch bệnh cuối vụ. Việc rút ngắn chu kỳ nuôi không chỉ giúp tăng hiệu quả kinh tế mà còn giảm thiểu rủi ro môi trường và dịch bệnh.
Hiệu quả của dinh dưỡng chính xác chỉ được phát huy tối đa khi đi cùng với quản lý chất lượng nước, kiểm soát mật độ nuôi, chương trình cho ăn phù hợp, theo dõi được sức khỏe tôm. Thức ăn tốt nhưng môi trường kém sẽ làm giảm hiểu quả hấp thu dinh dưỡng. Ngược lại, khi kết hợp thức ăn phù hợp với quản lý ao nuôi chặt chẽ, người nuôi hoàn toàn có thể hướng tới tăng trưởng ổn định, tối ưu hóa FCR cùng với tỷ lệ sống cao.
Các dòng sản phẩm của De Heus được thiết kế phù hợp với nhiều điều kiện nuôi khác nhau, giúp tiệm cận dinh dưỡng chính xác hơn trong thực tế sản xuất.
Theo Tiến sĩ Trần Ngọc Thiên Kim – Giám đốc dinh dưỡng & hỗ trợ thủy sản châu Á – De Heus Asia, dinh dưỡng chính xác trong thức ăn tôm là bước tiến quan trọng của ngành nuôi trồng thủy sản hiện đại. Thông qua các tiếp cận dinh dưỡng chính xác, người nuôi có thể tối ưu hóa việc sử dụng thức ăn, giảm chi phí sản xuất và tăng tính bền vững. Trong đó, các yếu tố như năng lượng thuần, amino acid thiết yếu, omega-3, độ ngon miệng và khả năng tiêu hóa đóng vai trò then chốt.
Dinh dưỡng chính xác không phải là giải pháp cố đinh mà là hệ thống linh hoạt, liên tục điều chỉnh theo điều kiện nuôi. Với các giải pháp dinh dưỡng được thiết kế theo từng giai đoạn và điều kiện thực tế, De Heus đang góp phần hỗ trợ người nuôi tiến gần hơn tới mục tiêu nuôi tôm hiệu quả – bền vững và chính xác hơn.
De Heus