Giá tôm phục hồi, người nuôi thêm động lực tái vụ

Thận trọng xuống giống

Cuối năm 2025, giá tôm duy trì ở mức cao cùng những dự báo tích cực về thị trường trong các tháng đầu năm 2026 đã tạo tâm lý phấn khởi cho người nuôi tôm vùng Đồng bằng sông Cửa Long (ĐBSCL). Nhiều hộ mạnh dạn thả nuôi sớm với kỳ vọng đón giá tốt. Tuy nhiên, khi các lứa tôm thả cuối năm 2025 bước vào thu hoạch, giá tôm lại quay đầu giảm, trong khi giá thức ăn và nhiều vật tư đầu vào tăng mạnh, khiến người nuôi không khỏi lo lắng.

Diễn biến này khiến tiến độ thả giống tại nhiều địa phương chững lại do người nuôi trở nên thận trọng hơn. Điều đó cũng làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguyên liệu đối với doanh nghiệp chế biến trong trường hợp thị trường xuất khẩu phục hồi sớm.

Theo khảo sát của phóng viên Đặc san Con Tôm, giá thức ăn tôm hiện đã tăng bình quân từ 1.600 – 2.600 đồng/kg so cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, một số dòng thức ăn cao cấp dùng trong giai đoạn ương giống tăng tới 10.000 đồng/kg. Không chỉ thức ăn, nhiều loại vật tư và nguyên liệu đầu vào khác như bạt nhựa, thuốc tím, Chlorine và các chế phẩm sinh học cũng đồng loạt tăng giá.

Tuy nhiên, theo người nuôi, áp lực lớn nhất không nằm ở chi phí đầu vào mà là việc giá tôm giảm sâu, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu. Ông Ngô Công Luận, Giám đốc Hợp tác xã Nông ngư 14/10, TP Cần Thơ cho biết: “Ở vụ nuôi năm 2020, dù chi phí đầu vào chưa tăng mạnh nhưng có thời điểm giá tôm thẻ chân trắng loại 100 con/kg giảm xuống chỉ còn khoảng 65.000 đồng/kg, khiến nhiều hộ nuôi thua lỗ. Hiện nay dù giá thức ăn và các chi phí đầu vào đã tăng nhưng nếu giá tôm phục hồi và người nuôi đạt năng suất, kích cỡ theo yêu cầu thì vẫn có thể đảm bảo lợi nhuận khá”.

Trao đổi bên lề một hội nghị khoa học tại Cần Thơ ngày 6/5, anh Châu Minh Tâm, hộ nuôi tôm ở xã Long Phú, tỉnh Sóc Trăng cho biết: “Việc giá vật tư đầu vào tăng trong khi giá tôm giảm đã khiến nhiều hộ nuôi lo ngại nguy cơ thua lỗ nếu phát sinh rủi ro trong quá trình nuôi”.

Theo anh Tâm, giá thức ăn đã tăng thêm vài nghìn đồng mỗi bao, trong khi có thời điểm giá tôm thẻ chân trắng loại 30 con/kg giảm xuống dưới 120.000 đồng/kg. Cùng với đó, thời tiết nắng nóng kéo dài và dịch bệnh xuất hiện càng khiến người nuôi dè dặt hơn trong việc thả giống.

“Hiện chỉ những hộ nuôi thâm canh, siêu thâm canh có ao lót bạt và kinh nghiệm kỹ thuật tốt mới mạnh dạn thả nuôi. Tuy nhiên, phần lớn đều không thả hết diện tích mà chỉ triển khai một phần để thăm dò thị trường và hạn chế rủi ro”, anh Tâm chia sẻ.

Tương tự, nhiều hộ nuôi tôm tại xã Long Phú cũng cho biết chi phí đầu vào tăng mạnh từ đầu năm đã tạo thêm áp lực lên hiệu quả sản xuất.

Giá tôm phục hồi

Từ đầu tháng 5 đến nay, giá tôm nguyên liệu đã phục hồi trở lại, góp phần cải thiện tâm lý người nuôi. Hiện tôm thẻ chân trắng loại 100 con/kg, không nhiễm kháng sinh và có màu sắc đẹp được doanh nghiệp thu mua với giá trên 90.000 đồng/kg. Đối với tôm cỡ lớn, loại 20 con/kg đạt khoảng 186.000 đồng/kg, còn loại 30 con/kg dao động từ 130.000 – 139.000 đồng/kg.

Theo các doanh nghiệp chế biến, giá tôm thời gian tới nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức đảm bảo lợi nhuận cho người nuôi. Sau tháng 4, nhiều đơn hàng xuất khẩu mới đã được ký kết nên các nhà máy vẫn duy trì thu mua nguyên liệu để phục vụ chế biến và giao hàng. Dù giá tôm nguyên liệu hiện tăng bình quân khoảng 10.000 đồng/kg, hoạt động thu mua của doanh nghiệp vẫn diễn ra khá ổn định nhằm chuẩn bị nguồn hàng cho các hợp đồng đã ký cũng như dự phòng nhu cầu tiêu thụ tăng trở lại khi tình hình chiến sự tại Trung Đông hạ nhiệt.

Anh Huỳnh Xuân Diện, hộ nuôi tôm ở xã Tân Hưng, tỉnh Cà Mau chia sẻ: “Giá tôm là cơ sở quan trọng để người nuôi tính toán hiệu quả sản xuất, từ đó quyết định thời điểm, mật độ thả nuôi cũng như kích cỡ thu hoạch phù hợp. Vì vậy, khi giá tôm bắt đầu phục hồi trở lại, tiến độ thả giống tại nhiều địa phương cũng dần khởi sắc hơn”.

Đáng chú ý, nhu cầu tiêu thụ hiện tập trung nhiều vào nhóm tôm thẻ chân trắng cỡ trung bình từ 50 – 70 con/kg. Theo một số doanh nghiệp, điều này phản ánh xu hướng người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm có mức giá phù hợp hơn trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn và giá cả hàng hóa tăng cao. Sự dịch chuyển này mở thêm cơ hội cho người nuôi trong việc lựa chọn mật độ thả, phương thức nuôi cũng như kích cỡ thu hoạch phù hợp, cả đối với mô hình ao đất lẫn ao lót bạt.

Trong khi đó, tôm cỡ lớn vẫn là nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ chế biến các sản phẩm giá trị gia tăng cho phân khúc thị trường cao cấp vào dịp lễ, Tết cuối năm.

Kỳ vọng tăng diện tích nuôi

Theo quy luật hàng năm, bước sang đầu quý IV, giá tôm thường có xu hướng tăng do khu vực ĐBSCL cơ bản kết thúc vụ nuôi chính, trong khi nhu cầu thu mua nguyên liệu của các nhà máy chế biến tăng mạnh để phục vụ các đơn hàng cuối năm. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp nhận định, giá tôm tiếp tục duy trì ở mức hiện tại hay tăng thêm còn phụ thuộc lớn vào diễn biến thị trường thế giới và thời điểm kết thúc xung đột tại Trung Đông.

Dù vậy, với mặt bằng giá hiện nay, nếu quá trình sản xuất đạt năng suất và kiểm soát tốt chất lượng, người nuôi vẫn có thể đạt mức lợi nhuận khoảng 20 – 30%. Đối với tôm cỡ lớn, hiệu quả kinh tế còn cao hơn, với điều kiện tôm không nhiễm kháng sinh và đáp ứng yêu cầu về màu sắc, chất lượng.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, nếu thả giống trong giai đoạn hiện nay, người nuôi có nhiều cơ hội bán được giá tốt vào thời điểm cuối năm. Đây cũng là cơ sở để dự báo diện tích nuôi tôm trong thời gian tới sẽ tăng nhanh nhờ tâm lý thị trường tích cực hơn.

Báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành vùng ĐBSCL cho thấy, thời điểm này diện tích nuôi quảng canh và quảng canh cải tiến cơ bản đã hoàn tất việc xuống giống. Trong khi đó, diện tích nuôi thâm canh, siêu thâm canh và bán thâm canh chưa thả nuôi hiện còn khoảng 25 – 30%. Với sự phục hồi của giá tôm cùng điều kiện thời tiết ổn định hơn khi khu vực chuẩn bị bước vào mùa mưa, nhiều khả năng người nuôi sẽ đẩy nhanh tiến độ thả nuôi trên phần diện tích còn lại.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo áp lực về thời tiết và dịch bệnh trong mùa mưa vẫn là thách thức lớn đối với người nuôi nếu muốn đạt năng suất và kích cỡ như kỳ vọng.

Ông Võ Văn Phục, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thực Phẩm Sao Ta khuyến cáo, nuôi tôm trong mùa mưa luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt ở khâu quản lý môi trường nước và phòng ngừa dịch bệnh. Theo ông, nếu người nuôi tập trung đầu tư, chăm sóc tốt để đạt năng suất cao thì với mặt bằng giá hiện nay vẫn có thể đảm bảo lợi nhuận tốt, nhất là đối với tôm cỡ lớn từ 20 – 25 con/kg.

Xuân Trường