Lô cá rô phi phi lê đầu tiên của Việt Nam vào thị trường Nhật Bản

Theo ông Võ Văn Phục, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản sạch Việt Nam, doanh nghiệp đã dành khoảng sáu tháng để hoàn thiện quy trình nuôi và chế biến cá rô phi phi lê theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng trước khi đưa sản phẩm sang Nhật Bản.

Ông Phục cho biết, sau khi được giới thiệu tại thị trường này, sản phẩm cá rô phi phi lê đã nhận được phản hồi tích cực từ khách hàng về chất lượng và hương vị. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp đang xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích nuôi nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, đồng thời tiếp tục kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.

Phi lê cá rô phi. Ảnh: VASEP

Bên cạnh Nhật Bản, doanh nghiệp cũng dự kiến mở rộng xuất khẩu các sản phẩm giá trị gia tăng từ cá rô phi sang Mỹ, Canada và một số thị trường khác trong thời gian tới.

Theo doanh nghiệp, xu hướng tiêu dùng thủy sản trên thế giới đang chuyển mạnh sang các sản phẩm chế biến sẵn, tiện lợi và có giá trị gia tăng cao. Điều này mở ra dư địa phát triển đối với cá rô phi phi lê, nhất là trong bối cảnh nhiều quốc gia gặp khó khăn do biến đổi khí hậu khiến hoạt động nuôi cá biển chịu nhiều rủi ro, chi phí sản xuất tăng và sản lượng suy giảm.

Trong khi đó, Việt Nam có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nuôi cá rô phi quy mô lớn, đặc biệt tại các vùng nước ngọt và vùng nước lợ ven biển. Tuy nhiên, để tiếp cận các thị trường cao cấp như Nhật Bản, quá trình sản xuất phải được đầu tư đồng bộ từ con giống, vùng nuôi đến chế biến, bảo đảm các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Việc xuất khẩu thành công lô cá rô phi phi lê sang Nhật Bản diễn ra trong bối cảnh ngành hàng này đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh. Theo số liệu của ngành thủy sản, trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt khoảng 62 triệu USD, tăng hơn 100% so với cùng kỳ năm trước.

Brazil tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cá rô phi Việt Nam. Riêng trong tháng 5/2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 8 triệu USD, nâng tổng giá trị xuất khẩu trong 5 tháng lên 34 triệu USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của cả nước.

Các chuyên gia nhận định, việc mở rộng thị trường sang Nhật Bản có ý nghĩa quan trọng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, đồng thời thúc đẩy tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao.

Năm 2025 sản lượng cá rô phi của cả nước đạt khoảng 420.000 tấn. Ảnh: ST

Một trong những lợi thế giúp cá rô phi Việt Nam từng bước tiếp cận các thị trường khó tính là hệ thống quản lý sản xuất ngày càng được hoàn thiện. Toàn bộ chuỗi sản xuất, từ con giống, vùng nuôi, thu mua, chế biến đến xuất khẩu, đều được quản lý theo quy định của pháp luật về thủy sản, thú y, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Theo quy định hiện hành, các cơ sở nuôi phải đăng ký vùng nuôi, thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý việc sử dụng thức ăn, thuốc thú y và hóa chất; đồng thời tuân thủ các quy định về phòng, chống dịch bệnh và quan trắc môi trường.

Hoạt động truy xuất nguồn gốc cũng được thực hiện xuyên suốt từ vùng nuôi đến nhà máy chế biến. Các doanh nghiệp xuất khẩu phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ về nguyên liệu, quy trình sản xuất và đáp ứng các yêu cầu kiểm soát chất lượng của cơ quan quản lý cũng như nước nhập khẩu.

Theo đánh giá của các doanh nghiệp, đây là nền tảng quan trọng giúp cá rô phi Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng nghiêm ngặt của những thị trường như Nhật Bản, Mỹ và Liên minh châu Âu, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Trước triển vọng thị trường, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư phát triển vùng nuôi và mở rộng công suất chế biến. Ông Đỗ Ngọc Tài, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tài Kim Anh cho biết, doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến cá rô phi tại Khu công nghiệp An Nghiệp (tỉnh Sóc Trăng). Sau khi đi vào hoạt động từ giữa năm 2025, nhà máy đạt công suất khoảng 200 tấn nguyên liệu/ngày, cung cấp các sản phẩm như cá rô phi phi lê, cá nguyên con và nhiều mặt hàng chế biến giá trị gia tăng.

Cùng với sự gia tăng của năng lực chế biến, nguồn nguyên liệu trong nước cũng tiếp tục được mở rộng. Theo số liệu của ngành thủy sản, năm 2025 sản lượng cá rô phi cả nước đạt khoảng 420.000 tấn, tăng khoảng 33% so với năm trước. Việt Nam hiện có khả năng sản xuất khoảng 1,4 tỷ con giống cá rô phi mỗi năm và có khoảng 510 cơ sở chế biến thủy sản đủ điều kiện xuất khẩu.

Với lợi thế về điều kiện nuôi, nguồn nguyên liệu, hệ thống quản lý chất lượng và năng lực chế biến ngày càng được nâng cao, cá rô phi đang trở thành một trong những ngành hàng có nhiều tiềm năng tăng trưởng của thủy sản Việt Nam. Việc chinh phục thêm các thị trường có yêu cầu cao như Nhật Bản không chỉ mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trong thời gian tới.

Bình Nguyên