Ngư dân Quảng Trị đầu tư công nghệ, giữ nhịp vươn khơi

Chủ động đổi mới để “vượt bão” giá nhiên liệu

Tại xã Đông Trạch, anh Nguyễn Văn Hải – chủ tàu cá QB 92229TS công suất hơn 800CV chuyên nghề chụp mực chia sẻ, chi phí nhiên liệu luôn chiếm tỷ trọng lớn trong mỗi chuyến biển. Trung bình, tàu của anh đi biển từ 13–15 ngày, tiêu thụ khoảng 5.000–7.000 lít dầu diesel, tương đương 175–245 triệu đồng.

Nhận thấy áp lực chi phí ngày càng gia tăng, từ năm 2025, anh Hải quyết định thay toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng truyền thống bằng đèn LED hiện đại với gần 280 bóng. Đây là khoản đầu tư không nhỏ, nhưng hiệu quả mang lại vượt ngoài kỳ vọng.

Hệ thống đèn LED hiện đại giúp tiết kiệm nhiên liệu tiêu thụ so với đèn halogen truyền thống. Ảnh: TTKNQG

Theo anh Hải, với cùng công suất và độ sáng, hệ thống đèn LED giúp giảm một nửa lượng dầu tiêu thụ dành cho chiếu sáng mỗi đêm. Trước đây, tàu phải tiêu tốn khoảng 500 lít dầu chỉ để chạy máy phát điện cho dàn đèn cao áp, thì nay con số này đã giảm đáng kể.

Nhờ đó, dù giá dầu có thời điểm lên hơn 35.000 đồng/lít, tàu cá của anh vẫn duy trì hoạt động bình thường. “Giảm được chi phí nhiên liệu là giảm được áp lực lớn nhất. Có công nghệ hỗ trợ, chúng tôi yên tâm bám biển hơn”, anh Hải cho hay.

Không chỉ riêng nghề chụp mực, nhiều tàu cá làm nghề lưới vây tại khu vực Cửa Việt cũng đang chuyển hướng đầu tư thiết bị công nghệ để tiết kiệm chi phí vận hành.

Anh Bùi Văn Quý, chủ tàu QT 96688TS công suất 780CV cho biết, thay vì lựa chọn nằm bờ chờ giá nhiên liệu giảm, anh đã lắp đặt máy lái tự động AP 200 cho tàu. Thiết bị này cho phép cài đặt sẵn lộ trình, giúp tàu di chuyển chính xác theo hướng đã chọn với quãng đường ngắn nhất.

Hiệu quả thể hiện rõ rệt khi thời gian di chuyển ra ngư trường được rút ngắn đáng kể. Nếu trước đây, tàu của anh mất khoảng 32 giờ để đi quãng đường 200 hải lý, thì nay chỉ còn khoảng 27 giờ. Điều này đồng nghĩa với việc tiết kiệm được một lượng nhiên liệu không nhỏ.

Công nghệ – “chìa khóa” giảm chi phí khai thác

Theo ông Lê Văn Trung, chủ cơ sở cung ứng thiết bị hàng hải tại Cửa Việt, nhu cầu lắp đặt máy lái tự động trên tàu cá đang tăng lên rõ rệt. Từ cuối năm 2025 đến nay, cơ sở của ông đã lắp đặt hơn 15 bộ thiết bị cho ngư dân địa phương.

Máy lái tự động được tích hợp GPS và la bàn điện tử, giúp tàu di chuyển ổn định, hạn chế sai lệch hướng đi. Nhờ đó, mỗi chuyến biển có thể tiết kiệm từ 10–15% lượng nhiên liệu dành cho chạy tàu, tương đương hàng trăm lít dầu.

 Ngư dân sử dụng máy lái tự động để tối ưu hóa lộ trình và nâng cao hiệu quả đánh bắt. Ảnh: TTKNQG

Không dừng lại ở đó, nhiều tàu cá còn trang bị thêm máy dò ngang, dò chụp, thiết bị định vị vệ tinh thế hệ mới… Những công nghệ này giúp xác định chính xác vị trí đàn cá, rút ngắn thời gian tìm kiếm ngư trường, từ đó giảm đáng kể chi phí nhiên liệu.

Ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Quảng Trị nhận định, ứng dụng công nghệ đang trở thành xu hướng tất yếu trong khai thác thủy sản hiện nay. Các thiết bị hiện đại không chỉ giúp tiết kiệm nhiên liệu mà còn nâng cao hiệu quả đánh bắt, giảm rủi ro trên biển. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá dầu vẫn ở mức cao, thu nhập của ngư dân chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng, buộc họ phải tính toán kỹ lưỡng hơn cho mỗi chuyến ra khơi.

Để hỗ trợ ngư dân, ngành chức năng địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn áp dụng các giải pháp công nghệ, cải tiến ngư cụ và phương thức khai thác. Đồng thời, khuyến khích chuyển đổi sang các nghề ít tiêu hao nhiên liệu, phù hợp với nguồn lợi thủy sản.

Bên cạnh đó, việc phát triển các mô hình liên kết chuỗi từ khai thác – thu mua – chế biến – tiêu thụ cũng được chú trọng nhằm đảm bảo đầu ra ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm. Công tác dự báo ngư trường, cung cấp thông tin nguồn lợi thủy sản cũng được tăng cường để giúp ngư dân chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất.

Về lâu dài, chuyển đổi theo hướng ứng dụng khoa học – công nghệ được xem là giải pháp quan trọng để ngành thủy sản thích ứng với biến động thị trường, nhất là giá nhiên liệu. Đây cũng là cơ sở để nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần ổn định sinh kế cho ngư dân và phát triển kinh tế biển.

Bình Nguyên