Vemedim chung tay phát triển nghề tôm bền vững

Mở đầu chương trình, PGS.TS Châu Tài Tảo, Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ, trình bày chuyên đề về nuôi tôm công nghệ cao, tuần hoàn, thân thiện môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Theo PGS.TS Châu Tài Tảo, nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh theo phương thức thay nước hằng ngày tạo ra lượng nước thải và chất thải lớn, làm tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường và phát sinh dịch bệnh. Từ năm 2018, Đại học Cần Thơ nghiên cứu, phát triển mô hình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh tuần hoàn khép kín kết hợp đa loài, mang tên CTU-IMTA-RAS, nhằm tận dụng ưu điểm của các phương thức nuôi và hạn chế những bất cập về môi trường.

Một điểm đáng chú ý của mô hình là khả năng thay thế 10 – 20% thức ăn viên bằng bí đỏ mà vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng, chất lượng và màu sắc tôm. Mô hình đã được ứng dụng thực tế và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền. Sau buổi học, các học viên trực tiếp tham quan khu nuôi thực nghiệm của Trường Thủy sản để tìm hiểu quy trình vận hành.

Về dinh dưỡng, GS.TS Trần Thị Thanh Hiền, Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ, phân tích nhu cầu dinh dưỡng của tôm, cách quản lý chất lượng thức ăn và phương pháp cho ăn hiệu quả. Bên cạnh việc lựa chọn thức ăn phù hợp, người nuôi cần đọc kỹ thông tin trên bao bì, đặc biệt là thành phần dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng và điều kiện bảo quản, nhằm hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn.

Ở góc độ sức khỏe tôm, TS Lê Thụ Hải Yến, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Vemedim, cho rằng lạm dụng kháng sinh trong phòng, trị bệnh có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát dịch bệnh, đồng thời gia tăng nguy cơ tồn dư kháng sinh trong tôm thương phẩm. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường về an toàn thực phẩm, người nuôi cần giảm phụ thuộc vào kháng sinh, tăng cường giải pháp sinh học và ứng dụng công nghệ trong quản lý ao nuôi.

Theo TS Yến, vi sinh có thể hỗ trợ kiểm soát vi khuẩn Vibrio có hại, phân hủy chất hữu cơ, hạn chế khí độc và góp phần cân bằng hệ vi sinh trong ao nuôi, đường ruột tôm. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào đặc tính từng chủng, khả năng thích nghi với độ mặn, pH, nhiệt độ và điều kiện thực tế. Vì vậy, người nuôi cần lựa chọn sản phẩm có cơ sở kiểm chứng qua nghiên cứu và thực nghiệm, thay vì chỉ dựa vào tên loài vi sinh.

Cùng với giải pháp sinh học, quản lý môi trường được nhấn mạnh như nền tảng phòng bệnh. GS.TS Trương Quốc Phú, giảng viên cao cấp Trường Thủy sản – Đại học Cần Thơ, cho biết các vấn đề như bệnh đốm trắng, phân trắng, hội chứng hoại tử gan tụy cấp (EMS) và bệnh do vi bào tử trùng EHP tiếp tục gây lo ngại cho người nuôi. Môi trường bất lợi khiến tôm dễ bị stress, tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển và gây thiệt hại.

Do đó, duy trì chất lượng nước ổn định và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng để hạn chế dịch bệnh. Khi mầm bệnh đã hiện diện trong ao hoặc tôm đã nhiễm bệnh, việc điều trị thường khó khăn, tốn kém và hiệu quả không cao do nguy cơ lây lan trong môi trường nuôi.

Bên cạnh các nội dung trên, chương trình còn đề cập đến tác động của biến đổi khí hậu và giải pháp thích ứng trong thủy sản; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo; sử dụng năng lượng xanh; tư duy kinh tế trong quản lý ao nuôi. Chuyên đề về quản lý sức khỏe và kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là bệnh đường ruột và EHP, cũng nhận được sự quan tâm của học viên.

GS.TS Đặng Thị Hoàng Oanh, Trường Thủy sản, Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh cần nâng cao hiểu biết về đặc điểm và cơ chế lây nhiễm của EHP để lựa chọn biện pháp phòng ngừa, kiểm soát phù hợp, qua đó hạn chế thiệt hại trong quá trình nuôi.

Khóa tập huấn tạo điều kiện để người nuôi cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận các giải pháp kỹ thuật, hướng đến nâng cao hiệu quả và tính bền vững của nghề tôm.

An Xuyên