(TSVN) – Ứng dụng công nghệ cao trong nuôi tôm đang mang lại hiệu quả rõ nét tại các vùng ven biển của tỉnh Vĩnh Long, góp phần nâng cao năng suất, gia tăng giá trị sản xuất và mở ra dư địa phát triển mới. Tuy nhiên, để khai thác hết tiềm năng, địa phương đang tập trung quy hoạch vùng nuôi, đầu tư hạ tầng và thúc đẩy sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững.
Với lợi thế khoảng 130 km bờ biển, Vĩnh Long đang từng bước phát huy tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản, trong đó nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao trở thành hướng đi mang lại hiệu quả nổi bật. Thực tiễn sản xuất cho thấy, mô hình không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất, tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế ven biển.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành thủy sản tiếp tục là điểm sáng trong tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh. Tổng sản lượng thủy sản đạt 477.110 tấn; trong đó sản lượng nuôi trồng đạt 352.770 tấn, chiếm gần 74% tổng sản lượng, còn khai thác đạt 124.340 tấn.
Nuôi tôm nước lợ tiếp tục giữ vai trò chủ lực với diện tích thả nuôi 65.185 ha, đạt 91,42% kế hoạch năm; sản lượng thu hoạch đạt 162.900 tấn, bằng 51,66% kế hoạch. Đáng chú ý, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao đạt 6.325 ha, sản lượng hơn 88.000 tấn, khẳng định hiệu quả của mô hình sản xuất hiện đại.
Ảnh minh họa
Phường Trường Long Hòa là một trong những vùng nuôi thủy sản trọng điểm của tỉnh Vĩnh Long với diện tích 4.418 ha. Địa phương hiện có 265 hộ nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh trên diện tích hơn 560 ha. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư hệ thống nuôi công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao theo quy trình khép kín nhằm kiểm soát môi trường và dịch bệnh.
Là một trong những hộ tiên phong, ông Nguyễn Minh Vương (khóm Nhà Mát) đầu tư 9 ao nuôi trên diện tích 8 ha. Toàn bộ quy trình từ xử lý nguồn nước, quản lý môi trường đến phòng, chống dịch bệnh đều được thực hiện theo hướng khép kín.
Theo ông Vương, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu lớn, song mô hình nuôi công nghệ cao giúp người nuôi chủ động các yếu tố kỹ thuật, giảm rủi ro từ môi trường, nâng cao tỷ lệ sống của tôm và tăng năng suất, từ đó mang lại doanh thu cao hơn so với phương thức truyền thống. Đây cũng là giải pháp phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch bệnh trên thủy sản diễn biến phức tạp.
Cũng lựa chọn hướng sản xuất hiện đại, từ năm 2020, ông Lê Thanh Truyền (khóm Ba Động) đầu tư mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghiệp hai giai đoạn. Trên tổng diện tích 12 ha, gia đình dành khoảng 5 ha xây dựng 5 ao nuôi công nghiệp. Theo ông Truyền, mỗi vụ nuôi kéo dài khoảng 4 tháng cho năng suất từ 7-10 tấn/ao; những vụ thuận lợi, lợi nhuận đạt khoảng 400 triệu đồng/ao. Bên cạnh đó, gia đình vẫn duy trì khoảng 7 ha nuôi tôm sú quảng canh cải tiến, mang lại nguồn thu ổn định khoảng 100 triệu đồng mỗi năm.
Hiệu quả từ các mô hình thực tế đang tạo sức lan tỏa sang nhiều địa phương ven biển khác, trong đó xã Long Thành được đánh giá còn nhiều dư địa để mở rộng nuôi tôm thâm canh và ứng dụng công nghệ cao.
Theo Chủ tịch UBND xã Long Thành Đào Văn Năng, trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị sản xuất thủy sản của địa phương đạt khoảng 461,45 tỷ đồng, chiếm hơn 41% tổng giá trị sản xuất toàn xã và hơn 96% giá trị khu vực nông, lâm, thủy sản. Đến cuối tháng 5, sản lượng thủy sản đạt 5.563,8 tấn, bằng 58,77% kế hoạch năm.
Trong cơ cấu sản xuất, tôm thẻ chân trắng tiếp tục là đối tượng nuôi chủ lực với sản lượng 2.889 tấn, đạt 62,4% kế hoạch năm. Hiện xã có 166 hộ nuôi tôm thâm canh mật độ cao với 467 ao nuôi, diện tích khoảng 416 ha; trong đó diện tích mặt nước nuôi hơn 58 ha nhưng sản lượng đạt khoảng 4.630 tấn, chiếm trên 83% tổng sản lượng thủy sản của địa phương.
Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành thủy sản Vĩnh Long vẫn đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, thời tiết bất thường, chi phí đầu vào tăng, giá cả thị trường biến động và nguy cơ dịch bệnh.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có hơn 580 ha thủy sản bị thiệt hại, tương đương khoảng 2,78% diện tích thả nuôi. Đối với tôm nước lợ, thiệt hại chủ yếu xảy ra ở giai đoạn từ 20-50 ngày tuổi với các bệnh như đốm trắng, đỏ thân, bệnh gan tụy và bệnh đường ruột.
Theo ông Năng, Long Thành hiện vẫn còn khoảng 1.500 ha nuôi quảng canh cải tiến, trong đó khoảng 750 ha có khả năng chuyển sang nuôi tôm thâm canh mật độ cao nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng. Với năng suất hiện nay, diện tích chuyển đổi này có thể giúp địa phương tăng thêm khoảng 8.300 tấn tôm mỗi năm, nâng tổng sản lượng lên khoảng 13.000 tấn.
Tuy nhiên, giao thông đang là điểm nghẽn lớn đối với việc mở rộng vùng nuôi. Việc vận chuyển con giống, thức ăn, vật tư và tiêu thụ sản phẩm còn gặp nhiều khó khăn, làm tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh. Địa phương kiến nghị tỉnh đầu tư các tuyến đường D3, D4 dài khoảng 15,36 km kết nối Long Thành – Đông Hải – Long Vĩnh cùng tuyến số 6 dài khoảng 4 km nhằm phục vụ phát triển vùng nuôi tôm công nghệ cao và khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế ven biển.
Lãnh đạo UBND tỉnh Vĩnh Long khảo sát thực tế vùng nuôi tôm CNC tại phường Trường Long Hòa và xã Long Thành. Ảnh: Báo Vĩnh Long
Qua khảo sát thực tế các mô hình nuôi thủy sản mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa yêu cầu các địa phương quan tâm quy hoạch vùng nuôi gắn với đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, thủy lợi, cấp và thoát nước, bảo đảm hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của ngành thủy sản.
Lãnh đạo UBND tỉnh cũng đề nghị, ngành nông nghiệp phối hợp với các địa phương xây dựng đề án tổng thể phát triển vùng nuôi thủy sản, rà soát hiện trạng diện tích nuôi, diện tích ứng dụng công nghệ cao, vùng nuôi truyền thống và quỹ đất có khả năng mở rộng để làm cơ sở thu hút đầu tư, hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.
Theo ông Hòa, nuôi trồng thủy sản là một trong những lĩnh vực đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh. Vì vậy, các địa phương cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả và giá trị gia tăng làm mục tiêu; đồng thời khuyến khích người dân ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tăng cường liên kết thị trường nhằm nâng cao sức cạnh tranh, hướng tới phát triển ngành thủy sản hiện đại và bền vững.
Nguyệt An