Quy định mới về chứng nhận thủy sản xuất khẩu vào Hoa Kỳ

Thông tư 74/2025/TT-BNNMT quy định việc cấp Giấy chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Hoa Kỳ (Certification of Admissibility – COA). Đây là loại giấy chứng nhận được Hoa Kỳ yêu cầu đối với một số nhóm thủy sản nhất định, nhằm xác nhận sản phẩm không thuộc diện cấm nhập khẩu theo Đạo luật Bảo vệ thú biển – MMPA.

Thông tư áp dụng cho tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khai thác, nuôi trồng, thu mua, sơ chế, chế biến, mua, bán, xuất khẩu, nhập khẩu thủy sản, sản phẩm thủy sản để xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ hoặc vào các quốc gia và vùng lãnh thổ khác để xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ khi có yêu cầu.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát chuỗi cung ứng để hạn chế rủi ro ách tắc khi xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ. Ảnh: ST

COA là một trong những tài liệu bổ sung cho việc nhập khẩu một số sản phẩm thủy sản vào Hoa Kỳ và các nước khác có yêu cầu như một phần của hệ thống theo dõi và xác minh của quốc gia đó. COA được sử dụng để đảm bảo việc khai thác thủy sản ở Việt Nam hoặc khai thác từ quốc gia khác không bị cấm nhập khẩu tuân thủ các yêu cầu nhập khẩu theo MMPA và hệ thống theo dõi, xác minh của các quốc gia khác có yêu cầu sử dụng COА. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là thời điểm cấp COA không bắt buộc trước thời điểm tổ chức, cá nhân làm thủ tục xuất khẩu thủy sản, sản phẩm thủy sản.

Một trong những điểm then chốt tại Thông tư này là nguyên tắc không cấp COA đối với thủy sản, sản phẩm thủy sản thuộc danh mục cấm nhập khẩu của Hoa Kỳ, khi trùng khớp đầy đủ các yếu tố về quốc gia khai thác, loài thủy sản, nghề/ngư cụ và vùng khai thác.

Thông tư 74/2025/TT-BNNMT chia rõ hồ sơ cấp COA theo ba nhóm nguồn nguyên liệu là khai thác trong nước, khai thác nhập khẩu và nuôi trồng thủy sản. Trong đó, đối với nguyên liệu khai thác trong nước, doanh nghiệp phải cung cấp các giấy tờ như giấy biên nhận sản phẩm qua cảng, giấy xác nhận hoặc giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Trường hợp nguyên liệu chưa sử dụng hết, cơ quan cấp COA sẽ xác nhận phần còn lại để tiếp tục quản lý.

Với nguyên liệu nhập khẩu, hồ sơ có thể là giấy chứng nhận của thuyền trưởng, COA do nước khai thác cấp hoặc giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Riêng đối với sản phẩm có nguồn gốc từ nuôi trồng, trọng tâm kiểm tra chuyển sang chứng từ nhập khẩu và dữ liệu trong hệ thống quản lý nuôi trồng thủy sản

Cũng theo Thông tư mới này, thẩm quyền cấp COA được giao cho cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh. Việc tiếp nhận hồ sơ cũng được đa dạng hóa, cho phép các tổ chức, cá nhân nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trong quá trình thẩm định, cơ quan cấp COA sẽ đối chiếu thông tin với cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, cơ sở dữ liệu nuôi trồng thủy sản, cũng như danh sách các loài và nghề cá bị Hoa Kỳ cấm nhập khẩu do Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) công bố.

Để đảm bảo thuận lợi trong xuất khẩu, trong thời gian tới, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát chuỗi cung ứng, cập nhật danh sách loài và mã HTS phải có COA, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý địa phương để hạn chế rủi ro ách tắc khi xuất khẩu sang một trong những thị trường khó tính nhất thế giới.

Trường hợp tổ chức, cá nhân xuất khẩu thủy sản, sản phẩm thủy sản có sử dụng nguyên liệu được khai thác trước thời điểm Thông tư này có hiệu lực mà không có các thành phần hồ sơ theo yêu cầu tại Điều 6 Thông tư này thì nộp Đơn đề nghị theo mẫu tại Phụ lục I kèm theo Thông tư này và bản sao hóa đơn tài chính hoặc hồ sơ chứng minh thời gian thu mua nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu.

Bảo Hân