Tăng cường kiểm soát cá ngừ vây ngực dài nhập khẩu

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kế hoạch mới nhằm thực hiện nghĩa vụ hợp tác quốc tế trong việc tăng cường các biện pháp quản lý và bảo tồn đối với các loài thuộc thẩm quyền quản lý của các tổ chức quản lý nghề cá khu vực thông qua việc kiểm soát tính hợp pháp của cá ngừ vây ngực dài (tên Tiếng Anh: Albacore; tên Khoa học: Thunnus alalunga) thuộc đối tượng quản lý của các tổ chức này theo các Công ước và Hiệp định quốc tế mà Việt Nam tham gia và cam kết thực hiện được khai thác và nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam bằng tàu công ten nơ. Đồng thời thực hiện các cam kết quốc tế về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Ảnh minh họa. Ảnh: ST

Theo nội dung kế hoạch, các lô hàng cá ngừ vây ngực dài nhập khẩu không có chứng nhận nguồn gốc khai thác hợp pháp từ cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu sẽ thuộc diện kiểm tra chặt chẽ. Các sản phẩm thuộc các mã HS như cá nguyên con tươi, đông lạnh và phi lê đều nằm trong diện quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Thủy sản và Kiểm ngư chủ trì triển khai kế hoạch, phối hợp với các cơ quan liên quan như Cục Chăn nuôi và Thú y, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, nhằm đảm bảo kiểm soát xuyên suốt từ khâu nhập khẩu đến thông quan và hậu kiểm.

Kế hoạch còn quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nhập khẩu. Theo đó, trước ít nhất 48 giờ khi lô hàng cập cảng, doanh nghiệp phải khai báo và gửi hồ sơ cho cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản để thẩm định. Hồ sơ bao gồm thông tin lô hàng, vận tải đơn, chứng nhận nguồn gốc khai thác hoặc các giấy tờ thay thế như giấy phép khai thác và xác nhận của thuyền trưởng.

Trong khâu thẩm định, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, đối chiếu với hạn ngạch khai thác của từng quốc gia và các quy định của tổ chức quản lý nghề cá khu vực. Nếu hồ sơ hợp lệ, kết quả sẽ được thông báo trong vòng tối đa 48 giờ để doanh nghiệp hoàn tất thủ tục thông quan. Ngược lại, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm IUU, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với hải quan tiến hành kiểm tra thực tế lô hàng.

Trường hợp kiểm tra thực tế phát hiện vi phạm, như lô hàng có nguồn gốc từ tàu nằm trong danh sách khai thác bất hợp pháp, không có giấy phép hợp lệ hoặc vượt hạn ngạch khai thác, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu tái xuất hoặc xử lý theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, kế hoạch cũng đề cập đến các tình huống phát sinh từ thông tin của quốc gia treo cờ, quốc gia ven biển hoặc các tổ chức quốc tế. Khi nhận được cảnh báo về lô hàng có dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý Việt Nam sẽ phối hợp kiểm tra, xử lý theo từng giai đoạn.

Đối với trường hợp hàng chưa vào cảng hoặc vào cảng nhưng chưa thông quan, cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thanh tra, kiểm tra theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 51 Nghị định số 41/2026/NĐ-CP. Trường hợp không phát hiện vi phạm, gửi kết quả kiểm tra cho chủ hàng để hoàn thiện thủ tục thông quan. Trường hợp phát hiện vi phạm buộc tái xuất lô hàng và xử lý theo quy định

Đối với trường hợp hàng đã thông quan, cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thanh tra, kiểm tra. Trường hợp phát hiện vi phạm, thực hiện xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Kế hoạch kiểm soát cá ngừ vây ngực dài được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững, đồng thời khẳng định cam kết của Việt Nam trong chống khai thác IUU trên phạm vi toàn cầu.

Phan Thảo